«Η κρουαζιέρα στην Κεφαλονιά πάει με αυτόματο πιλότο»
Ο Στεφανάτος τα «χώνει» για Πάτρα, Royal Caribbean και NCL και ζητά σχέδιο με χρονοδιάγραμμα
Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη.
- «Δεν είναι κληρονομικό δικαίωμα η κρουαζιέρα» — Ο Χ. Στεφανάτος από την Καραϊβική προειδοποιεί: «Αν δεν φαίνεσαι, οι εταιρείες σε ξεχνούν»
- «Από την ποσότητα στην αξία» — Το μήνυμα της Ευρώπης, το παράδειγμα της Πάτρας και τα ερωτήματα για Επιμελητήριο και Λιμενικό Ταμείο
- Ο Στεφανάτος ζητά «σαφή στρατηγικό σχεδιασμό για την κρουαζιέρα — με δράσεις, χρονοδιάγραμμα, προϋπολογισμό και υπεύθυνο»
Κύριε Στεφανάτο, πού σας βρήκε σήμερα η εκπομπή;
Στη Σεν Λούσια, σ’ ένα νησάκι εδώ της Καραϊβικής. Εμείς εδώ έχουμε μία η ώρα το μεσημέρι, εκεί εσείς έχετε επτά το πρωί.
Ξεκινήσατε λέγοντας ότι μια ανακοίνωσή σας «τάραξε τα θαλάσσια νερά». Τι ακριβώς λέτε;
Δεν τάραξε τίποτα. Το θέμα του ανταγωνισμού και πώς πρέπει να γίνεται το έχω φέρει πολλές φορές στο επίκεντρο — και για το Κατάκολο και για τη Ζάκυνθο. Τώρα παρουσιάστηκε και η Πάτρα. Άρα τρεις απέναντί μας. Η Πάτρα κινείται πάρα πολύ δυναμικά και στο εγγύς μέλλον θα καταλάβει μεγάλη θέση στον χάρτη της κρουαζιέρας.
Η Κεφαλονιά δεν έχει κρουαζιέρα;
Κανείς δεν είπε ότι δεν έχει. Έχουμε κρουαζιέρα, έχουμε αφίξεις. Αλλά δεν είναι κληρονομικό δικαίωμα ούτε κάτι δεδομένο. Όταν ο ανταγωνισμός γύρω σου μεγαλώνει και καινούργιοι προορισμοί αναπτύσσονται, πρέπει να βελτιώνεις τα δικά σου. Δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε λέγοντας «τι άλλο να κάναμε».
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
Όταν οι εταιρείες ακούνε αυτά, λένε: «αυτοί εκεί δεν ασχολούνται, δεν τους ενδιαφέρει». Και σιγά σιγά, σιωπηλά, σε βγάζουν από τα δρομολόγια. Όπως έγινε για του χρόνου και τον επόμενο: δύο κολοσσοί, η Royal Caribbean και η NCL, μας έβγαλαν από τα δρομολόγιά τους και πήγαν αλλού — στο Κατάκολο απέναντι. Αυτά είναι σημάδια που δίνει η αγορά. Όποιος δεν τα καταλαβαίνει, πλανάται.
Λένε ότι επειδή κάνετε αντιπολίτευση τα λέτε αυτά.
Ανήκω στους «αετούς», υποτίθεται ότι κάνω αντιπολίτευση, γι’ αυτό θεωρούμαι «κακό παιδί». Όμως στον τουρισμό δεν υπάρχει αντιπολίτευση. Όποιος πολιτικοποιεί τον τουρισμό, πρέπει να φύγει. Όλοι ενωμένοι για το καλό του νησιού. Και όταν χτυπάς καμπάνες, τις χτυπάς για το καλό του τόπου, όχι για ψήφους.
Γιατί φέρατε το παράδειγμα της Πάτρας;
Για να δείξω τι πρέπει να κάνει ένας προορισμός. Η προσπάθεια ενός προορισμού να προσελκύσει κρουαζιέρα δεν διαφέρει από τις ενέργειες που απαιτούνται για να τη διατηρήσει. Το Επιμελητήριο οργάνωσε ημερίδα, υπάρχει οργανωμένη προσπάθεια από πέρυσι, υπογράφηκε μνημόνιο συνεργασίας με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, έγιναν επαφές στο Αμβούργο, στη διεθνή έκθεση κρουαζιέρας στο Λας Πάλμας, συναντήθηκαν με πάνω από δέκα εταιρείες κρουαζιέρας, έγινε τεχνική αξιολόγηση του λιμανιού, δημιούργησαν ειδικό οδηγό με 39 εκδρομές και εμπειρίες, προγραμματίστηκαν νέες συναντήσεις, θα πάνε στο Μαϊάμι. Όλα αυτά δεν τα κάνει ένας προορισμός μόνο για να μπει στον χάρτη, αλλά για να μείνει.
Το Λιμενικό Ταμείο διαθέτει πόρους. Αρκεί αυτό;
Δεν είναι μόνο ότι εισπράττει. Εισπράττονται λιμενικά τέλη, τέλη κρουαζιέρας, ο Δήμος υποτίθεται παίρνει το ένα τρίτο από τα πέντε ευρώ που χρεώνεται ο επιβάτης. 250 με 260 χιλιάδες άνθρωποι θα έρθουν στο νησί με κρουαζιερόπλοια, θα βγουν περίπου 200 χιλιάδες στην τοπική αγορά, και ένα 10% από αυτούς θα ξαναγυρίσει στο νησί. Δεν λέω ότι η κρουαζιέρα δεν προσφέρει — ο επιβάτης είναι μελλοντικός τουρίστας εκτός κρουαζιερόπλοιου. Πρέπει όμως να είναι ανταποδοτικά, σε πράγματα που χρειάζεται ο προορισμός και τα λιμάνια.
Πού κολλάει η Κεφαλονιά;
Στις μικρές λεπτομέρειες. Δύο χρόνια φωνάζω για τις καταβόθρες που δεν γυρίζουν επειδή έχουν πάει πέτρες και λάσπη, και το πούλμαν με τους επιβάτες πάει να δει το μοναδικό φαινόμενο και βρίσκει το χάλι. Δεν μπορεί να πηγαίνουν να δουν το ηλιοβασίλεμα από το φανάρι και να μην υπάρχουν τέσσερα παγκάκια — το ένα έτοιμο να πέσει στη θάλασσα. Στον διάδρομο για το κρουαζιερόπλοιο έχω μετρήσει 13 τρύπες στο τσιμέντο και τα σίδερα σκουριασμένα. Τα φώτα που έγραψα ότι δεν είχαν, τα φτιάξανε, αλλά τα μισά πάλι δεν ανάβουν. Και το βασικότερο: ένα καλαθάκι για τα σκουπίδια στην έξοδο, για 3,5 χιλιάδες κόσμο που κρατάει το χαρτάκι στο χέρι και ψάχνει πού να το ρίξει, χωρίς να το πετάξει κάτω, γιατί έχει ευγένεια και παιδεία.
Οι καπετάνιοι τι ζητούν;
Δύο δέστρες, γιατί τα πλοία είναι μεγαλύτερα από ό,τι έχουν υπολογιστεί, και ζητούν την ασφάλεια του πλοίου. Βγήκε μελέτη από τον πρόεδρο του Λιμενικού Ταμείου, κύριο Μοσχωνά, την πέταξαν και δεν συνεχίζουν. Η μία δέστρα αυτή τη στιγμή είναι βουλιαγμένη, θέλει συντήρηση. Όταν βγαίνει ο καπετάνιος και λέει «δεν το δένω και δεν έρχομαι», μετράει κι αυτός. Τα πάντα μετρούν.
Το Επιμελητήριο έχει ρόλο;
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κεφαλονιάς είναι και πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου. Έχει δύο ευθύνες: την κρουαζιέρα και το Επιμελητήριο. Η ερώτησή μου είναι αν έκανε κάτι — ή ως Λιμενικό Ταμείο ή ως Επιμελητήριο. Το Επιμελητήριο είναι μέσα στο ευρωπαϊκό σώμα των νησιωτικών περιοχών, το Insular, έχει εκπρόσωπο, έχει τουριστικό τμήμα. Στη διαβούλευση του 2025 για την ευρωπαϊκή τουριστική πολιτική δεν συμμετείχε κανείς. Δεν ενημέρωσαν, δεν κατέθεσαν τα προβλήματα των νησιών. Ο κ. Σατσάρος έχει καταγγείλει ότι ούτε καν τον ενημερώνουν.
Μιλήσατε για το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Τι αλλάζει;
Στις 4 Νοεμβρίου ψηφίστηκε η στρατηγική του βιώσιμου τουρισμού — το κείμενο πολιτικής για τα επόμενα χρόνια. Το μήνυμα είναι: από την ποσότητα στην αξία. Δεν μετράμε πόσοι έρχονται, αλλά τι πραγματικά προσφέρει ο τουρισμός στις τοπικές κοινωνίες. Η Ευρώπη θέλει σύγχρονη διοίκηση, καλύτερα τουριστικά δεδομένα, διαχείριση επισκεπτών, συνεργασία όλων των φορέων για το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Όλα τα ευρωπαϊκά εργαλεία, χρηματοδοτικά ή παρακολούθησης, θα βασίζονται σε αυτές τις αρχές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει και ειδική επιτροπή για την κρουαζιέρα, το Cruise Cooperation Dialogue, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι εταιρείες, λιμάνια, τοπικές και περιφερειακές αρχές. Εμείς τα παρακολουθούμε;
Οι αριθμοί τι δείχνουν;
Στη Βρετανική αγορά, έρευνα των προηγούμενων ημερών: 37% δηλώνει ότι το κόστος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας επιλογής προορισμού, 32% αν κοιτάει αν έχει ξαναπάει και πέρασε καλά, 31% η ευκολία πρόσβασης. Το 41% εξέφρασε αβεβαιότητα για το κόστος. Επιβεβαιώνεται ο κ. Καραπέτσας, που μίλησε για αβεβαιότητα και αυτοσυγκράτηση μετά τη World Travel Market. Στα Ιόνια νησιά είχαμε 81 εκατομμύρια λιγότερες εισπράξεις πέρυσι — οι αφίξεις αυξήθηκαν, οι εισπράξεις μειώθηκαν. Πρόσφατα δεδομένα ΙΝΣΕΤ: αύξηση επισκέψεων 10%, μείωση τουριστικών πράξεων 4,1%, μέση δαπάνη ανά επισκέπτη μείον 12,8%. Στην Κεφαλονιά 200 άνθρωποι με ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και σπίτια κινδυνεύουν να τα χάσουν από τις τράπεζες.
Τι είναι αυτό που λείπει περισσότερο;
Η επιμήκυνση της σεζόν. Συζητιέται χρόνια, αλλά κανείς δεν αναλαμβάνει ευθύνη. Δεν θέλουμε να ανοίξουν όλα τα μαγαζιά — δύο. Όπως είπε και ο κ. Καραπέτσας, για δύο χρόνια, τμηματικά και σταδιακά, κάποιοι πρέπει να είναι ανοιχτοί. Κάποιοι θα μπουν μέσα, αλλά θα δείξουν μια καλή εικόνα και ο προορισμός θα καθιερωθεί ως ανοιχτός. Δεν γίνεται να λέμε ότι έχουμε τουρισμό τρεις μήνες και μετά σκοτάδι — μια πλατεία σκοτάδι, μια παραλία σκοτάδι. Αυτό συμπιέζει και τις τιμές. Και οι υποδομές δεν είναι έτοιμες: οι άνθρωποι στη Σκάλα έχουν λεωφορείο δύο φορές τη βδομάδα, δεν έχουν γιατρό στο κέντρο υγείας.
Θέσατε και ζήτημα υγείας.
Ήρθε κρουαζιερόπλοιο να αφήσει ασθενή για έκτακτη ανάγκη, είδε ότι δεν υπήρχε το ιατρικό τιμ που χρειάζονταν, σηκώθηκε και έφυγε — και ήρθε ελικόπτερο και πήρε τον άνθρωπο από το πλοίο. Είναι ωραία εικόνα.
Υπάρχει και το ζήτημα των Βρετανών τουριστών με το EES.
Το Entry Exit System, το βιομετρικό σύστημα σκανάρισματος. Φέτος το καλοκαίρι κάποιες χώρες δεν το λειτούργησαν — ανάμεσά τους και η Ελλάδα — και έμεναν οι παλιές σφραγίδες μπες-βγες. Το πρόβλημα είναι ότι κάποιες χώρες σφράγιζαν την είσοδο αλλά όχι την έξοδο, με αποτέλεσμα οι 90 ημέρες που δικαιούται να μείνει ένας Βρετανός σε περίοδο 180 ημερών να «μετράνε» λανθασμένα. Πολλοί πήγαν να ξαναμπούν στην Ευρώπη και δεν τους άφησαν, τους βάλανε και πρόστιμο, και μπορούν να τους απαγορεύσουν την είσοδο για δύο χρόνια. Είναι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι. Και δεν είναι μόνο αυτό: χωρίς την καινούργια ταυτότητα δεν ταξιδεύεις.
Μια υπουργός έρχεται στο νησί. Τι περιμένετε;
Από ό,τι διάβασα θα έρθει η Υπουργός Πολιτισμού. Θα μας πει τι; Ότι δεν αφήνουν να μπει μια ομπρέλα; Έπρεπε να έρθει τώρα, με εκλογές; Να έρθει τον Αύγουστο, να τη βάλουν δύο ώρες στον ήλιο να δει τι ωραία που είναι.
Αύριο συνεδριάζει η Τουριστική Επιτροπή. Τι ζητάτε;
Περιμένω με μεγάλη αγωνία να συζητηθεί και να ακούσω σαφή στρατηγικό σχεδιασμό για τα επόμενα έτη — για την κρουαζιέρα ιδίως — με δράσεις, χρονοδιάγραμμα, προϋπολογισμό και υπεύθυνο υλοποίησης. Δεν έχει αξία να συνεδριάζεις για να εκτονωθείς. Ό,τι αφορά υποδομές είναι καθαρά θέματα του Δήμου και ο Δήμαρχος πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες υλοποίησης. Τι γίνεται με το DMO; Τον Φεβρουάριο ακούσαμε εξαγγελίες ότι έχουν γίνει μελέτες, φτάσαμε σχεδόν Δεκέμβριο. Η Περιφέρεια έβγαλε και έντυπο «Οδύσσεια Islands» — και οι τουριστικοί πράκτορες λένε ότι όταν λες Οδύσσεια, σκέφτονται μόνο την Ιθάκη. Εμείς δεν έχουμε εκπροσώπηση στο DMO της Περιφέρειας. Και το τουριστικό βαρόμετρο του Ιονίου Πανεπιστημίου — η πρόταση για barcode σε όλα τα αξιοθέατα ώστε ο τουρίστας να μαθαίνει τι βλέπει — πού είναι τα στοιχεία, ποιος τα αξιολογεί, τι δράσεις γίνονται; Αυτά που γίνανε τον Ιούλιο και τον Αύγουστο θα τα μάθουμε τον Ιανουάριο. Και πότε θα τα διορθώσουμε;
Κλείνοντας, ένα μήνυμα.
Ο τουρισμός είναι η ζωή του νησιού. Δεν υπάρχει τίποτα σίγουρο στον τουρισμό, όλα είναι ρευστά. Δεν μπορώ να συνεχίσω να χτυπάω καμπάνες δύο χρόνια και να μη γίνεται τίποτα. Αυτά που λέω είναι τεκμηριωμένα και διασταυρωμένα με αυτά που λένε ο κ. Καραπέτσας και άλλοι τουριστικοί πράκτορες. Που σημαίνει ότι κάποιοι ζουν σε άλλο κόσμο.




