skip to Main Content
ΣΣΣ (Copy)

Σταύρος Νιφοράτος: Από τ’ Αργοστόλι, στην Εθνική Λυρική Σκηνή (συνέντευξη)

Ο Σταύρος Νιφοράτος συμμετείχε πρόσφατα σε ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα της χρονιάς. Επιλέχτηκε από την Εθνική Λυρική Σκηνή, μέσα από μια οντισιόν 350 ερμηνευτών, για να τραγουδήσει στην «Εποχή της Μελισσάνθης», ένα από τα εμβληματικότερα και ίσως το πιο πολιτικό έργο του Μάνου Χατζιδάκι. Έκανε πρόβες στο ίδιο το σπίτι του μεγάλου συνθέτη που ζει πάντα και φωτίζει τον τόπο μας. Έζησε από κοντά τη μαγεία της συμμετοχής σε ένα γεγονός τέτοιας αισθητικής, μαζί περίφημους μουσικούς και μια εικαστική εγκατάσταση του Γιάννη Κουνέλη.

Για αυτά, αλλά και για πολλά άλλα, μίλησε στο kefalonitikanea.gr.

Κάθε άλλος 27χρονος στη θέση του θα πετούσε στα ουράνια, αν όχι στα… σύννεφα. Εκείνος όμως πατάει γερά τα πόδια του στη γη. Γι’ αυτό και του ζήτησα να συζητήσουμε περπατώντας στον περίφημο Πόντε, την εμβληματική γέφυρα Δεβοσσέτου (De Bosset), εκεί μπροστά από την πόλη που τον γέννησε, για τη μουσική, τον δημόσιο χώρο, τον Τσιτσάνη και φυσικά… τον Μάνο Χατζιδάκι.

Φωτογραφία: Εθνική Λυρική Σκηνή / Δημ. Σακαλάκης

Ο παππούς που τραγουδούσε όπερα

– Γεννήθηκες στην Κεφαλονιά αλλά τώρα μένεις στην Αθήνα;
Ναι, μένω τα τελευταία 8 χρόνια στην Αθήνα, όμως η Κεφαλονιά παραμένει η μεγάλη μου αγάπη.

– Εκεί σπούδασες; 
– Σπούδασα στο τμήμα Γεωγραφίας, στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και στη συνέχεια έφυγα για το Παρίσι, όπου έκανα ένα μεταπτυχιακό.

– Και μουσική;
– Μουσική ξεκίνησα εδώ, στο Ωδείο, στο Αργοστόλι, και στη συνέχεια συνέχισα στην Αθήνα, στο Εθνικό Ωδείο. Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό.

– Δηλαδή;
– Στην οικογένεια μέσα είχα από τη μία πλευρά τη γιαγιά και τον παππού, τους γονείς της μητέρας μου, που πάντα τραγουδούσαν στις γιορτές, πρίμο-σεκόντο, τραγούδια του Γούναρη, του Μαρούδα… αυτής της εποχής. Και από την άλλη μεριά είχα τους γονείς του πατέρα μου όπου η γιαγιά έπαιζε πιάνο και ο παππούς τραγουδούσε όπερες! Από εκεί είχα ακούσματα κλασσικής μουσικής.

– Μουσική οικογένεια…
– Η μουσική υπήρχε πάντα μέσα στο σπίτι. Πάντα ακούγαμε Χατζιδάκι, Θεοδωράκη, Ξαρχάκο… αλλά πάντα υπήρχαν και ζωντανά μουσικά ερεθίσματα που με επηρέαζαν. Τότε βέβαια, δεν το αντιλαμβανόμουν, αλλά τελικά… τα αντιλήφθηκα αργότερα.
– Είναι αυτό που πολλοί γονείς δεν  καταλαβαίνουν σήμερα, ότι όσα μουσικά μαθήματα κι αν κάνουν στα παιδιά, ο πιο αποδοτικός τρόπος για ν’ αγαπήσουν την καλή μουσική είναι να την ακούν να παίζεται ή, ακόμη καλύτερα, να τραγουδιέται μέσα στο σπίτι.
 – Ακριβώς. Θυμάμαι χαρακτηριστικά που στα 18-19 μου, συμμετείχα σε μια παράσταση, και μου δίνει η σκηνοθέτης, η Μέμη η Σπυράτου, μία ιταλική καντσονέτα και μου λέει: «μάθε την»! Στην αρχή μου φάνηκε πολύ δύσκολο και λέω: «πώς θα το πω αυτό εγώ τώρα»; Όμως, όταν άρχισα να το μελετάω ήταν σαν να το γνώριζα ήδη από πριν. Σαν να προϋπήρχε μέσα μου. Όλα αυτά λοιπόν που άκουγα από τον παππού, είχαν «γράψει», χωρίς καλά-καλά να το καταλάβω.
– Στη Γαλλία τι έκανες;
– Στη Γαλλία έκανα ένα μεταπτυχιακό πάνω στην Πολεοδομία-Χωροταξία, στο Πολυτεχνείο, με ειδίκευση πάνω στις τέχνες στον αστικό χώρο, οι τέχνες στους δημόσιους χώρους. Πώς δηλαδή οι τέχνες, αλλά και οτιδήποτε γίνεται σε δημόσιους χώρους, επηρεάζει τους ανθρώπους και την κοινωνία.
– Φαντάζομαι επηρεάζει πολύ

– Απόλυτα, και μάλιστα εγώ έκανα την διατριβή μου πάνω σε ένα project που γίνεται στη Γαλλία. Έχουν σε όλους τους σταθμούς του μετρό πιάνο, ελεύθερο, που μπορεί ο καθένας να κάτσει και να παίξει. Η δική μου μελέτη ήταν ακριβώς αυτό το project· τι αντίκτυπο έχει στην κοινωνία. Ε, ακριβώς σ’ αυτούς τους χώρους μαζεύονταν οι νέοι, έκαναν ντουέτα, έλεγαν αστεία, έφερνε ο άλλος το βιολί του, φλερτάρανε….

– Γινόταν στέκι δηλαδή…
– Ναι, και ένας χώρος κοινωνικοποίησης άλλου τύπου.
– Λένε ότι αν θέλεις να διαλύσεις μια κοινωνία αρκεί να διαλύσεις τους δημόσιους χώρους της.
– Είναι αλήθεια αυτό. Όπως και το αντίθετο.
 – Σε περιοχές που υπάρχουν ανοιχτοί και φιλικοί δημόσιοι χώροι οι κοινωνικοί δεσμοί είναι πιο στενοί, ενώ αντίθετα όταν οι δημόσιοι χώροι λείπουν ή υπολειτουργούν, όλες οι συλλογικότητες ατονούν.
– Έτσι ακριβώς.
– Όλα αυτά ακούγονται πολύ ενδιαφέροντα αλλά εμένα μου δημιουργείται μία απορία. Είσαι 27 χρονών, πιστεύεις ότι τώρα πρέπει να διαλέξεις ένα από τα δύο; Τη μουσική ή την πολεοδομία-χωροταξία;
– Τώρα έχω ξεκινήσει και το διδακτορικό μου στο Χαροκόπειο. Είναι μία παράλληλη πορεία. Αυτή τη στιγμή μπορώ και ανταποκρίνομαι και στα δύο. Ελπίζω να μην χρειαστεί να διαλέξω κάτι, αλλά η αγάπη η μεγάλη είναι η μουσική. Από την άλλη, υπάρχει το βιοποριστικό. Υπάρχει μία γενικότερη κρίση, δεν είναι μόνο στη μουσική.
 
– Μπορείς όμως να τα κάνεις και τα δύο καλά;

– Το προσπαθώ.

– Προσωρινά και μετά βλέπουμε;
– Έτσι. Προσωρινά και μετά βλέπουμε…

«Αισθάνθηκα δέος όταν μπήκα στο σπίτι του Μάνου Χατζιδάκι»

Το να σε επιλέξουν ανάμεσα σε 350 νέους τραγουδιστές για να συμμετέχεις σε μία από τις σημαντικότερες φετινές συναυλίες, με ένα από τα σημαντικότερα έργα του Μάνου Χατζιδάκι δεν είναι μικρό πράγμα ειδικά όταν ο προγραμματισμός για τον Κύκλο Χατζιδάκι είναι τριετής. Παρ’ όλα αυτά, είναι φανερό ότι ο Σταύρος παραμένει προσγειωμένος, όσο δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς κάτι τέτοιο για έναν άνθρωπο 27 χρονών που συμμετέχει σε ένα τέτοιο γεγονός. 
– Πώς ήρθε η συμμετοχή σου στη Λυρική;
Προκήρυξε η Εθνική Λυρική Σκηνή μία οντισιόν για νέους ερμηνευτές για τον τριετή κύκλο με έργα Μάνου Χατζιδάκι. Πολλοί μου είχαν πει ότι θα μου ταίριαζε να έλεγα τραγούδια του Χατζιδάκι που ήταν και η μεγαλύτερή μου αγάπη, ως συνθέτης. Έτσι, δήλωσα συμμετοχή, πήγα στην ακρόαση, είπαμε δύο τραγούδια…
– Ποιοι σε άκουσαν;
– Ο Γιώργος Χατζιδάκις (σ.σ. ο γιος του Μ. Χατζιδάκι που έχε αναλάβει το δύσκολο έργο της συστηματικής παρουσίασης του μουσικού θησαυρού που άφησε ο μεγάλος συνθέτης), ο Λουκάς Καρυτινός, ο μαέστρος της Λυρικής και ο Γιώργος Κουμεντάκης, ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Λυρικής.
– Και επέλεξαν έναν τραγουδιστή;

– Ναι, έναν.

– Ακούγεται πολύ κολακευτικό αυτό για σένα
– Ήταν πραγματικά απρόσμενο, ήταν ένα δώρο που πέρασαν πολλές μέρες για να συνειδητοποιήσω. Μάλιστα, όταν με πήραν τηλέφωνο και μου το είπαν, νόμιζα ότι είχαν βάλει οι φίλοι μου κάποιον και μου έκαναν πλάκα (γέλια)…

Μετά ξεκινήσαμε τις πρόβες, ήταν πραγματικά τεράστια εμπειρία! Οι πρώτες πρόβες έγιναν στο σπίτι του Μάνου Χατζιδάκι, στην οδό Ρηγίλλης.

– Πώς ένιωσες όταν μπήκες στο σπίτι του Μάνου Χατζιδάκι;

– Πραγματικό δέος! Για όλη αυτή την ιστορία που κουβαλάει αυτό το σπίτι… όλοι αυτοί οι άνθρωποι που έχουν περάσει από εκεί μέσα… Απέναντι είδα το Όσκαρ από τα Παιδιά του Πειραιά.

– Το οποίο ξέρεις την ιστορία ότι η αδελφή του το ανέσυρε από τα σκουπίδια;
– Ναι! Δεν το ήθελε! Εκεί ξεκινήσαμε τις πρόβες και στη συνέχεια μεταφερθήκαμε στη Λυρική. Άλλο δέος εκεί… Ήταν πραγματικά μαγικό να παίζεις με την ορχήστρα της Λυρικής, με τις χορωδίες…
– Όπου εκεί έχουμε έναν άλλο Κεφαλονίτη.

– Ακριβώς, τον Αγαθάγγελο Γεωργακάτο (σ.σ. είναι διευθυντής της Χορωδίας της Λυρικής), ο οποίος όταν το είδε που το ανάρτησα στο facebook, τρελάθηκε απ’ τη χαρά του.

– Να σημειώσουμε εδώ ότι ο Αγαθάγγελος δεν ήξερε για τη συμμετοχή σου στην οντισιόν.

– Πράγματι, το έμαθε όταν ανακοίνωσα στο facebook ότι με επέλεξαν. Συναντηθήκαμε μετά και στη Λυρική, τα είπαμε, ήταν κι εκείνος πολύ χαρούμενος… Και ο Αγαθάγγελος, πρέπει να το πω αυτό, είναι ο άνθρωπος που έβαλε τη σπίθα της μουσικής σε μένα. Κάποτε είχε φτιάξει την παιδική χορωδία. Είχε περάσει από όλα τα σχολεία και άκουγε όλα τα παιδιά! Είχε κάνει τρομερή έρευνα για να βρει φωνές για την παιδική χορωδία. Είχα την τύχη να με διαλέξει και τότε εκεί άρχισα να τραγουδάω και μπορώ να πω ότι έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στη ζωή μου η εμπειρία αυτή.

Ο Αγαθάγγελος Γεωργακάτος διευθύνει την Εκκλισιαστική Χορωδία Κεφαλονιάς

Η Μελισσάνθη και οι συνοδοιπόροι

Φωτ. ert.gr

– Την Εποχή της Μελισσάνθης, την ήξερες; Εννοώ, πριν από την περιπέτεια αυτή με την Λυρική.

– Ναι, την ήξερα. Ο Χατζιδάκις ήταν και ένα πρόβλημά μου όταν ήμουν νέος.

– Δηλαδή; Τι πρόβλημα;

– Οι συμμαθητές μου άκουγαν άλλη μουσική, μοντέρνα πράγματα, εγώ είχα πάντα μία εμμονή με τον Χατζιδάκι, τον Θεοδωράκη…

– Ναι, αλλά δεν πιστεύω ότι σου δημιουργούσαν πρόβλημα γι’ αυτό.

– Όχι, αλλά δεν έβρισκα εύκολα συνοδοιπόρους… Αν και πιστεύω ότι τελικά, όλοι οι νέοι, αργότερα, όταν ανακαλύψουν τι εστί Χατζιδάκις, Θεοδωράκης, Ξαρχάκος, Λοΐζος… κάτι λέει μέσα τους.

– Μάλλον είσαι πολύ αισιόδοξος. Να πούμε καλύτερα «πολλοί νέοι» αντί για «όλοι οι νέοι»;
– Πολλοί νέοι, εντάξει. Κάτι βρίσκουν, αργά ή γρήγορα μέσα τους· και κάποια πτυχή εκφράζει, σίγουρα, δεν γίνεται…
– Αισθάνεσαι τυχερός που συμμετέχεις σ’ όλο αυτό;
– Τυχερός σίγουρα, αλλά θέλω να πω και κάτι άλλο. Κάτι που θα είναι χρήσιμο σε όσους μας διαβάσουν. Χρειάζεται και πολύ δουλειά για όλο αυτό. Και δεν μιλάω μόνο για τη δική μου συμμετοχή. Πολύ δουλειά από όλους. Μακροχρόνια και συνεχής, δεν φτάνει μόνο η τύχη ή το ταλέντο.
– Ναι, δεν είναι το δυνατό μας σημείο αυτό. Για την ακρίβεια δεν μοιάζει λίγο με εθνικό πρόβλημα; Αρεσκόμαστε στα… «χαρίσματα» και ξεχνάμε τη δουλειά.

– Έτσι, ακριβώς. Δεν είναι όλα τύχη.

– Όχι, δεν είναι. Ειδικά όταν σε επιλέγουν μέσα από 350 άτομα, δεν είναι τύχη. Εκτός κι αν σε επιλέξουν με κλήρωση… (γέλια).
Σταύρο, τι λέει για σένα η Εποχή της Μελισσάνθης;

– Είναι ένα από τα πλέον πολιτικά έργα του Μάνου Χατζιδάκι.

– Είναι επίκαιρο σήμερα;

– Βέβαια, γιατί μιλάει για αξίες και ιδανικά που έχουν χαθεί στη σύγχρονη μεταπολιτευτική Ελλάδα και που τις αναζητούμε.

– Τι τραγούδησες στη Μελισσάνθη;
– Το Ένα Ρολόι στο Καπηλειό.

Στο σημείο αυτό τον ρώτησα αν ήξερε ότι έγραψαν ειδικά γι’ αυτόν. Το Πρώτο Θέμα είχε άρθρο με τίτλο «Μάγεψε τη Λυρική Σκηνή ο Σταύρος Νιφοράτος». Ίσως πιο σημαντικό και από τον εντυπωσιακό τίτλο του άρθρου είναι το γεγονός ότι ο Σταύρος δεν το ήξερε. Φαίνεται, ότι δεν ξημεροβραδιάστηκε στο Google μετά τις δύο συναυλίες για να δει τι έγραψαν γι’ αυτόν. Αν το είχε κάνει, θα το είχε βρει πρώτο-πρώτο…

 
Παρά το ταλέντο του, φαίνεται πως έχει επαρκή αντισώματα στην έπαρση, τουλάχιστον μέχρι τώρα. Αυτό φάνηκε από την πρώτη στιγμή που μιλήσαμε, όταν με παρακάλεσε να μην βγει κάτι υπερβολικό.  Φοβόταν τους βαρύγδουπους τίτλους που συνηθίζονται στα τοπικά μέσα κι όχι μόνο… 
 
Αφού χαμογέλασε λίγο, επέστρεψε στην κουβέντα για το τραγούδι…
– Είναι όντως μια συγκινητική στιγμή, μια δυνατή στιγμή μέσα στο έργο. Είναι ο αποχωρισμός. Ο αποχωρισμός δύο φίλων. Κάλλιστα αυτό το τραγούδι θα μπορούσε να έχει γραφτεί και σήμερα.
– Και πρέπει να πούμε ότι αυτό το έργο έχει γραφτεί πάνω σε ποίηση του ίδιου του Χατζιδάκι, που είναι ένα κομμάτι του έργου του που δεν γνωρίζει ο περισσότερος κόσμος. Εκτός από τους στίχους για πολλά από τα τραγούδια του, ο Μ.Χ. είχε γράψει και ποίηση. Τις δύο Μυθολογίες, αλλά και τα, ας τα πούμε, ποιητικά πεζά του στον «Καθρέφτη και το Μαχαίρι» και στα «Σχόλια του Τρίτου».
– Ακριβώς.
– Αν ξεχάσουμε το πριν και το μετά, πώς αισθάνθηκε την ώρα που συμμετείχες σ’ αυτό το έργο.

– Ήταν ότι πιο δυνατό καλλιτεχνικά έχω ζήσει μέχρι σήμερα. Μια εμπειρία ζωής. Έχει τόση δύναμη αυτό το έργο κι εγώ ήμουν τόσο φορτισμένος, καθ’ όλη τη διάρκεια και των προβών και των παραστάσεων που έπιανα τον μαέστρο και του έλεγα: «Ελπίζω να μην με πιάσει κάτι εκείνη τη στιγμή και τα χάσω, γιατί η φόρτιση από τα κομμάτια που προηγούνται είναι μεγάλη: «Το Μητέρα κι Αδελφή», το «Φίλο μας που χάσαμε» με συγκινούν τόσο πολύ… Φοβόμουν μη με «καβαλήσει» το συναίσθημα.

Φωτογραφία: Εθνική Λυρική Σκηνή / Δημ. Σακαλάκης
– Θα επαναληφθούν αυτές οι συναυλίες;
– Δεν γνωρίζω ακόμη.
– Τώρα που έχουμε εσένα για… μέσον, έχουμε και τον Αγαθάγγελο, μήπως να την φέρνατε και στην Κεφαλονιά; (γέλια)
– Μακάρι! Μακάρι γιατί θα ήταν πολύ σπουδαίο να γίνει κάτι τέτοιο. Η Κεφαλονιά έχει ανάγκη από τέτοιου είδους παραγωγές και τέτοιας αισθητικής παραστάσεις. Ο κόσμος δεν πρέπει να μαθαίνει και να εκπαιδεύεται στο φθηνό και στο εύκολο. Εντάξει, χρειάζονται κι αυτά αλλά… για να καταλαβαίνουμε τη διαφορά.
– Τα ασήμαντα προσδιορίζουν το σημαντικό;

– Ναι, χρειάζονται να βλέπουμε πια είναι τα ασήμαντα και να καταλαβαίνουμε τα σημαντικά.



Ακούστε: Η εποχή της ΜελισσάνθηςDeezerSpotifyGoogle Play 

Το πριν και το μετά

– Εκτός από την Μελισσάνθη, τι άλλο κάνεις; (σημ. ο Σταύρος αναφέρθηκε και στη παράσταση «Παράθυρα στον Ουρανό» που ετοίμαζε πυρετωδώς τις μέρες της συνέντευξης. Σ’ αυτήν όμως έχουμε αναφερθεί αναλυτικά σ’ αυτό το ρεπορτάζ)

Πέρσι συμμετείχα στο «Πατάρι του Φλόκα», στην Αθηναΐδα, πάνω σε μια ιδέα και παραγωγή Γιώργου Μακράκη. Ο Μακράκης είναι ο παραγωγός του Μ. Μητσιά, της Β. Μοσχολιού και πολλών άλλων. Πολύ σημαντικός παραγωγός. Το πραγματικό πατάρι του Φλόκα ήταν ένας χώρος που ήταν πάντα ρεζερβέ. Κάθε μέρα σύχναζαν εκεί ο Χατζιδάκις, ο Γκάτσος, ο Ξαρχάκος και πολλά νέα παιδιά τότε, όπως ο Μητσιάς, η Γαλάνη… Από τις ζυμώσεις που έγιναν εκεί γεννήθηκαν πολλά τραγούδια. Αυτά τα τραγούδια περιλαμβάναμε στο πρόγραμμα. Οικοδεσπότης ήταν ο Μανώλης Μητσιάς που μας μετέφερε συζητήσεις που γίνονταν σ’ εκείνο το πατάρι ενώ έλεγε και 3-4 τραγούδια.

«Στη Γαλλία είδα σε έναν καθεδρικό ναό ένα γκρουπ δέκα μουσικών, ο καθένας από διαφορετικές θρησκείες και διαφορετικές χώρες, που έπαιζαν κομμάτια χριστιανικά, μουσουλμανικά…»

– Και φέτος;

– Τώρα έχουμε παραστάσεις στην Αθήνα, στη Μουσική Σκηνή «Άλικο», τις Τρίτες του Νοέμβρη, με σκηνοθέτη τη Μέμη Σπυράτου. Είναι μια μουσική παράσταση με τραγούδια απ’ όλο τον κόσμο. Αγγλικά, Γαλλικά, Ρώσικα, Ιταλικά, Γκρεκάνικα της Κάτω Ιταλίας, Φάντο Πορτογαλέζικα, αλλά και τραγούδια από Έλληνες συνθέτες: Χατζιδάκι, Θεοδωράκη, Ξαρχάκο, κάνουμε ένα μικρό αφιέρωμα στον Άσιμο… Εδώ πρέπει να πω ότι οφείλω πολλά στη Μέμη Σπυράτου γιατί μου άνοιξε νέους κόσμους ρεπερτοριακά και της οφείλω ένα μέρος της μουσικής μου παιδείας.
– Ποιοι άλλοι συμμετέχουν στο Άλικο;

– Στο τραγούδι είναι μαζί μου η Αναστασία Καπάνταη, καθώς και ο Νίκος Πλάτανος στο πιάνο και ο Τάσος Αθανασιάς στο ακορντεόν.

«Αυτόν τον κόσμο θέλω»

Επίσης ετοιμάζω να κάνω δισκογραφικά κάτι δικό μου. Το σκέφτομαι πολύ καιρό, ψάχνω υλικό και μπορώ να πω ότι είναι στα σκαριά. Περιέχει και δικά μου τραγούδια και αυτό είναι κάτι που επίσης με ενδιαφέρει πολύ. Να δημιουργήσω τραγούδια και να τα τραγουδήσω σε πρώτη εκτέλεση. Επίσης ετοιμάζω δύο κοντσέρτα στη Γαλλία, με μία Κινέζα.
– Κινέζα;
– (Γέλια) Ναι, η οποία έχει τεράστια αγάπη για την Ελλάδα, ο άντρας της είναι καθηγητής Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών και κάνει μεταφράσεις σε όλες τις μεγάλες βιβλιοθήκες του Παρισιού, όπου μεταφράζει βιβλία Λατινικών και Αρχαίων στα Γαλλικά. Σκέφτηκε η ίδια να οργανώσουμε δύο βραδιές εκεί, στην Τουρ της Γαλλίας, ελληνοκινεζικές βραδιές όπου θα πούμε τραγούδια ελληνικά και κινέζικα και 2-3 γαλλικά. Αυτό θα γίνει σε δύο καθεδρικούς ναούς που είναι υπέροχοι και μετά λέμε να το φέρουμε και στην Ελλάδα, τον Μάρτιο.
– Γελάμε γιατί ακούγεται παράξενο αλλά απ’ την άλλη φαντάζει και πολύ πρωτότυπο και γοητευτικό
– Ναι, και ειδικά η εμπειρία της μουσικής μέσα σε καθεδρικούς ναούς είναι καταπληκτική. Στη Γαλλία είδα σε έναν καθεδρικό ναό ένα γκρουπ δέκα μουσικών, ο καθένας από διαφορετικές θρησκείες και διαφορετικές χώρες, που έπαιζαν κομμάτια χριστιανικά, μουσουλμανικά…
– Αυτά πού, μέσα στους ναούς;
– Μέσα στους ναούς, ναι.
– Φαντάσου να είχε γίνει εδώ αυτό… Θα μας είχαν πνίξει στον Κούταβο…
– Ναι και το κοινό από κάτω, οι Γάλλοι, να τους χειροκροτούν… Και λέω, κοίτα να δεις… Να, αυτόν τον κόσμο θέλω κι εγώ…
Επίσης να πω ότι στις 24 του μήνα, θα παρουσιάσουμε στην Φιλαρμονική, έργα Κεφαλλήνων συνθετών του 18ου και 19ου αιώνα.
– Από την «Κεφαλληνιακή Μούσα»;
– Ναι, αυτό που είχαμε κάνει στην Πεσσάδα το καλοκαίρι, θα το παρουσιάσουμε στην Φιλαρμονική.

Και την επόμενη μέρα, το Σάββατο θα πάμε στο Ληξούρι να κάνουμε ένα αφιέρωμα πάνω στον Άβλιχο.

Η… πεντάς η ξακουστή

– Αν σου ζητούσα να προτείνεις 5 συνθέτες, Έλληνες και ξένους, εκτός από τον Χατζιδάκι και τον Θεοδωράκη, που θα έπρεπε ν’ ακούσει ένας νέος σήμερα για να μην νιώθει ο έφηβος Νιφοράτος την μοναξιά που μου περιέγραψες πριν, ποιους θα διάλεγες;
– Πρώτος σίγουρος ο Τσιτσάνης (γέλια), γιατί απ’ αυτόν ξεκίνησαν όλα. Ο Χατζιδάκις είχε πει ότι ο Τσιτσάνης ήταν αντίστοιχης εμβέλειας με τον Μπαχ και είχαν πέσει τότε όλοι οι εδώ… «κλασσικοί» να τον φάνε. Σαββόπουλος οπωσδήποτε, ο μεγαλύτερος Έλληνας τραγουδοποιός! Ο Λοΐζος, ο Ξαρχάκος…
– Από πιο σύγχρονους;
– Ο Κραουνάκης, σίγουρα. Είναι ένας συνθέτης που έδωσε νέα πράγματα, νέα…
– Περιμένω ν’ ακούσω τι νέο έφερε ο Κραουνάκης…
– Δημιούργησε μία δική του σχολή…
– Δεκτό. Έστω και με παλιά υλικά…
– Και από ξένους σίγουρα Beatles και μετά ο Μότσαρτ, που μπορεί όλοι να μιλούν γι’ αυτόν αλλά τελικά είναι παρεξηγημένος γιατί πολλοί θεωρούν ότι είναι πολύ απλοϊκός, ενώ δεν είναι καθόλου απλοϊκός στην απόδοσή του.
– Δεν πιστεύεις όμως ότι μπορεί κανείς να βρει μουσικά διαμάντια που γράφονται σήμερα, τώρα που μιλάμε, στο Youtube, στο Soundcloud, στο Bandcamp κ.α.;
– Οπωσδήποτε! Υπάρχουν πραγματικά υπέροχα καινούργια πράγματα που χάνονται. Έχουμε στην επιφάνεια το μέτριο και πράγματα που είναι πραγματικά διαμάντια είναι θαμμένα και τα βρίσκουμε στο Youtube και λέμε: «μα καλά, αυτό το τραγούδι γιατί δεν έχει ακουστεί;». Γιατί, εντάξει, υπάρχει δυσκολία, και στη δισκογραφία, υπάρχει δυσκολία τα τραγούδια να περάσουν στο ραδιόφωνο… Είμαστε πια στην εποχή του ραδιοφωνικού τραγουδιού, μιλάμε πια με τέτοιους όρους. Αν είναι… «ραδιοφωνικό» περνάει, αν όχι δεν το παίζουμε πουθενά… Οι playlist παίζουν συγκεκριμένα τραγούδια και δύσκολα παρεκκλίνουν απ’ αυτά. Υπάρχει μία συγκεκριμένη γραμμή μέσα στα ραδιόφωνα…
Από την άλλη δεν μ’ αρέσει να μεμψιμοιρώ. Πιστεύω ότι τελικά, όπου υπάρχει κάτι καλό, αργά η γρήγορα θα βρει το δρόμο του. Με δουλειά…
Αν κάποια στιγμή σου ζητούσαν να διαλέξεις ανάμεσα στο να κάνεις ένα ποπ κομμάτι, μέτριο όχι άθλιο, που θα πουλούσε 1.000.000 δίσκους και θα σου έλυνε το πρόβλημα του βιοπορισμού ή να συμμετείχες σε έναν δίσκο σαν την Εποχή της Μελισσάνθης και μάλιστα στην πρώτη του έκδοση τι θα διάλεγες;
– Εννοείται το δεύτερο. Εννοείται. Τη μουσική δεν πρέπει να την βλέπεις ως μέσο για να βγάλεις χρήματα. Άλλωστε αυτό είναι ίσως το καλό που έχει η δική μας γενιά. Ότι εμείς δεν ζήσαμε τα πολλά λεφτά, οπότε δεν τα περιμένουμε κι όλας… Εγώ προσπαθώ να μην λειτουργώ με το «τι θέλει ο κόσμος». Τραγουδώ πρώτα για μένα και μετά, αν αυτό αρέσει σε 10 ανθρώπους παραπάνω είναι πραγματική ευλογία. Αλλά δεν εξαρτώ τις επιλογές μου από το τι είναι… «πιασάρικο» αυτή την εποχή. Άλλωστε έτσι τελικά πολλοί καλλιτέχνες καταλήγουν να κάνουν πράγματα που τελικά δεν τους εκφράζουν. Και μετά αρχίζουν οι μελαγχολίες, η κατάθλιψη, η χρήση ουσιών κ.λπ.
– Υποδουλώνονται οι καλλιτέχνες στο κοινό;

– Ακριβώς.

Ήλιος και βροχή

Όσο μιλούσαμε με τον Σταύρο, είχε αρχίσει να ψιχαλίζει. Σιγά σιγά η βροχή δυνάμωνε. Κι όλα αυτά την ώρα που ένας ατρόμητος φθινοπωρινός ήλιος έκανε βόλτες πάνω απ’ τη γέφυρα. Ήλιος και βροχή, σ’ αυτό το αντιφατικό, αλλά υπέροχα απρόβλεπτο σκηνικό που γνωρίζουν καλά όσοι ζουν στο νησί.

Ήλιος και βροχή, μιζέρια και αποκάλυψη σε μια χώρα που τελικά δείχνει να επιβεβαιώνει τις προφητείες του Μάνου Χατζιδάκι από την Μελισσάνθη, αφού μοιάζει εγκλωβισμένη κάπου ανάμεσα στον «τελικό συμβιβασμό» και την «πολύχρωμη απελπισία του καιρού μας».

Περιμένωντας ανθρώπους σαν τον Μάνο, τον Σταύρο, τον Αγαθάγγελο, τον Λουκά (τον Καρυτινό, όχι εμένα) για να τη σώσουν ή τουλάχιστον ν’ αντισταθούν. 

Λ. Αθανασίου
για τα Κεφαλονίτικα Νέα
Διονύσιος Βούτος
Δημοσιογράφος
35 χρόνια στην δημοσιογραφία. Δημοσιογράφος ΕΡΤ
Back To Top