1️⃣ Απόφαση Αρείου Πάγου

Γίνεται αναφορά σε πρόσφατη απόφαση του Άρειος Πάγος που αφορά:

• Τον τρόπο υπολογισμού τόκων

• Τη νομιμοποίηση εταιρειών διαχείρισης να προχωρούν σε πράξεις εκτέλεσης

• Το αν εφαρμόζεται ο νόμος 3156/2003 ή ο νόμος 4354/2015

Σημείωση: Η νομιμοποίηση των servicers έχει κριθεί θετικά υπέρ τους με την απόφαση 1/2023 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.

2️⃣ Τι είναι τα Funds και οι Servicers

Στην πράξη έχουμε δύο διαφορετικούς ρόλους:

• Funds (επενδυτικά σχήματα εξωτερικού)
  Αγοράζουν χαρτοφυλάκια μη εξυπηρετούμενων δανείων.

• Εταιρείες Διαχείρισης (Servicers)
  Διαχειρίζονται τα δάνεια για λογαριασμό των funds.

Παραδείγματα εταιρειών διαχείρισης:

• Intrum

• doValue

• Cepal

Οι εταιρείες αυτές αδειοδοτούνται και εποπτεύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος.

3️⃣ Ανακεφαλαιοποιήσεις και Δημόσιο

Αναφέρθηκε ότι:

• Το Ελληνικό Δημόσιο στήριξε τις τράπεζες με εγγυήσεις και κεφάλαια την περίοδο της κρίσης.

• Υπήρξαν τρεις μεγάλες ανακεφαλαιοποιήσεις (2013, 2015 κ.λπ.)

• Μέρος των τραπεζών πέρασε προσωρινά υπό τον έλεγχο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Σχετικός θεσμός:

• Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας

4️⃣ Πρόγραμμα «Ηρακλής»

Αναφέρθηκε το κρατικό σχήμα εγγυήσεων:

• Πρόγραμμα Ηρακλής

Το Δημόσιο εγγυάται το ανώτερο (senior) τμήμα ορισμένων τιτλοποιήσεων.

5️⃣ Ευρωπαϊκή διάσταση

Γίνεται αναφορά σε πιθανή εμπλοκή:

• Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

• Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά ζητήματα που αφορούν ευρωπαϊκούς πόρους, όχι γενικά ιδιωτικές τραπεζικές συμβάσεις.

⚖️ Τι ισχύει νομικά σήμερα (γενική εικόνα)

1. Οι μεταβιβάσεις δανείων είναι νόμιμες βάσει του ελληνικού και ευρωπαϊκού πλαισίου.

2. Οι εταιρείες διαχείρισης έχουν νομιμοποίηση για πράξεις εκτέλεσης (με βάση την απόφαση 1/2023).

3. Οι δανειολήπτες διατηρούν δικαιώματα:

   • Δικαίωμα ενημέρωσης

   • Δικαίωμα πρόσβασης στα προσωπικά δεδομένα (GDPR)

   • Δικαίωμα ρύθμισης

   • Δικαίωμα δικαστικής προσφυγής

🏠 Τι μπορεί να κάνει ένας δανειολήπτης πρακτικά

• Να ζητήσει αναλυτική καρτέλα οφειλής

• Να ζητήσει αντίγραφο σύμβασης μεταβίβασης (όπου επιτρέπεται)

• Να εξετάσει εξώδικο ή δικαστική ανακοπή εφόσον υπάρχουν νομικά ελαττώματα

• Να εξετάσει εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών

• Να συμβουλευτεί εξειδικευμένο δικηγόρο τραπεζικού δικαίου

❗ Σημαντικό

Στη δημόσια συζήτηση υπάρχουν:

• Νομικά επιχειρήματα

• Πολιτικές τοποθετήσεις

• Οικονομικές αναλύσεις

Όμως μέχρι σήμερα:

• Δεν έχει ακυρωθεί συνολικά το πλαίσιο μεταβίβασης δανείων.

• Δεν έχει κριθεί παράνομο το σύστημα των servicers στο σύνολό του.

Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη.

Δημοσιογραφικό κείμενο

Εκπομπή: «Το βήμα του πολίτη» (Ionian Galaxy 90.8 / vootospress.gr)
Δημοσιογράφος: Σάκης Βούτος
Συνομιλητής: Γιώργος Ηλιόπουλος, δικηγόρος
Θέμα: Κόκκινα δάνεια – funds – εταιρείες διαχείρισης – δικαστικές εξελίξεις και δικαιώματα πολιτών

Ερ.: Κύριε Ηλιόπουλε, μετά την κατάθεση στην ανακρίτρια και την εξέλιξη της υπόθεσης, υπάρχει «φως στο τούνελ»;

Απ.: Υπάρχει ελπίδα, στο βαθμό που η Δικαιοσύνη αρχίζει να εντοπίζει τμήματα του προβλήματος. Κατά την άποψή μου, όμως, η ουσία είναι να ελεγχθεί συνολικά η νομιμοποίηση πρακτικών και σχημάτων που δραστηριοποιούνται γύρω από τα δάνεια.

Ερ.: Αναφερθήκατε και σε απόφαση του Αρείου Πάγου. Τι σημαίνει για τον κόσμο;

Απ.: Τη χαρακτηρίζω ως ένα πρώτο σημάδι ότι αναδεικνύονται αθέμιτες πρακτικές, ιδίως σε ό,τι αφορά τρόπους υπολογισμών/χρεώσεων. Περιμένουμε, βέβαια, τη διατύπωση/καθαρογραφή για να δούμε τι ακριβώς καλύπτει και πώς εφαρμόζεται.

Ερ.: Εξηγήστε μας τη διάκριση: άλλο servicer, άλλο fund;

Απ.: Οι εταιρείες διαχείρισης (servicers) εμφανίζονται ως διαχειριστές. Τα funds είναι οι φερόμενοι ως «επενδυτές» – συχνά εγκατεστημένοι στο εξωτερικό. Η κριτική μου εστιάζει στο αν οι μεταβιβάσεις έγιναν πραγματικά όπως απαιτείται (πώληση με τίμημα) ή αν πρόκειται για σχήματα που λειτουργούν εικονικά.

Ερ.: Δηλαδή λέτε ότι μπορεί να μην έγιναν πραγματικές πωλήσεις δανείων;

Απ.: Αυτό υποστηρίζω: ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν τεκμηριώνεται πώληση με σαφές τίμημα, αλλά προκύπτει ένα πλαίσιο σχέσεων που μοιάζει περισσότερο με «πρακτορεία/διαχείριση» παρά με κανονική μεταβίβαση.

Ερ.: Στη συνέντευξη κάνατε λόγο για στοιχεία ισολογισμών και «εικονικότητα». Τι εννοείτε;

Απ.: Αναφέρομαι σε περιπτώσεις όπου εμφανίζονται εταιρικά σχήματα με μικρά μεγέθη (π.χ. ελάχιστο κεφάλαιο) να «διαχειρίζονται» τεράστια χαρτοφυλάκια, ενώ τα οικονομικά τους αποτελέσματα που φαίνονται δεν συμβαδίζουν με την εικόνα του μεγέθους που υποτίθεται διαχειρίζονται.

Ερ.: Τι καταθέσατε/τι κινήσεις έγιναν μετά την προανακριτική διαδικασία;

Απ.: Έγιναν ενημερώσεις προς θεσμούς και αρμόδιες αρχές, με στόχο να ελεγχθούν ζητήματα νομιμότητας, διαφάνειας και τυχόν παραπλανητικών πρακτικών σε σχέση με τις απαιτήσεις και τη διαχείρισή τους.

Ερ.: Ο πολίτης που τον παίρνουν τηλέφωνα, τον πιέζουν, τι μπορεί να κάνει;

Απ.: Πρώτον, να σταθεί ενεργός. Δεύτερον, να ζητήσει πλήρη ενημέρωση και έγγραφα. Να απαιτήσει στοιχεία για το ποιος είναι ο δικαιούχος της απαίτησης, ποια είναι η αλυσίδα διαχείρισης και με ποια βάση επικοινωνούν μαζί του.

Ερ.: Μιλήσατε και για προσωπικά δεδομένα. Πού το στηρίζετε;

Απ.: Ότι γίνεται εκτεταμένη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων (εντοπισμοί, τηλεφωνικές οχλήσεις, επικοινωνία με συγγενείς), ενώ πρέπει να είναι απολύτως σαφές ποιος έχει δικαίωμα επεξεργασίας και για ποιο σκοπό. Ο πολίτης έχει δικαιώματα πρόσβασης και ενημέρωσης.

Ερ.: Ρωτάει ο κόσμος: «Είναι νόμιμο η τράπεζα να δώσει το δάνειό μου σε fund;»

Απ.: Το κρίσιμο είναι τι προβλέπει η σύμβαση και αν τηρήθηκαν οι νόμιμες προϋποθέσεις της μεταβίβασης/διαχείρισης. Εκεί χρειάζεται έλεγχος εγγράφων, όχι γενικά συμπεράσματα.

Ερ.: Τι προτείνετε πρακτικά στον δανειολήπτη, βήμα-βήμα;

Απ.: Να σταλεί εξώδικο/αίτημα και να ζητηθούν:

• στοιχεία για τον τελικό δικαιούχο,

• η συμφωνία μεταβίβασης όπου αφορά το δάνειο,

• το τίμημα (όπου απαιτείται να αποδεικνύεται),

• η σύμβαση διαχείρισης που συνδέεται με το συγκεκριμένο δάνειο,

• πλήρης φάκελος λογαριασμού/κινήσεων και χρεώσεων.
  Και, αν δεν δοθούν ή αν υπάρχουν αντιφάσεις, να εξεταστούν τα ένδικα μέσα με δικηγόρο.

Ερ.: Υπάρχει κίνδυνος να μείνουμε πάλι στα λόγια; «Θα πάει το μαχαίρι στο κόκαλο;»

Απ.: Εξαρτάται από την κοινωνική και θεσμική πίεση και από το αν οι πολίτες κινηθούν συλλογικά και τεκμηριωμένα. Δεν υπάρχει «Μεσσίας». Η δράση των πολιτών και η ενεργοποίηση των θεσμών είναι καθοριστικές.

Ερ.: Κλείνοντας, ποιο είναι το βασικό μήνυμα;

Απ.: Διαφάνεια, έλεγχος νομιμότητας και ενεργός πολίτης. Να μη μένει κανείς μόνος, να ζητά στοιχεία, να οργανώνεται και να διεκδικεί θεσμική λογοδοσία.