1. DMO – Αναγκαιότητα, λειτουργία και προϋποθέσεις επιτυχίας

Τι είναι ο DMO

Ο DΜΟ (Destination Management/Marketing Organization) παρουσιάζεται ως το σύγχρονο μοντέλο διαχείρισης προορισμού, που χρησιμοποιείται διεθνώς.
Ο ρόλος του είναι πολύ ευρύτερος από απλή προβολή και διαφήμιση.

Γιατί θεωρείται απαραίτητος

• Το παλιό μοντέλο τουριστικής διαχείρισης δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εποχής.

• Απαιτείται ευελιξία, σταθερή λειτουργία, τεχνογνωσία και συνέχεια, όλα όσα λείπουν από τις υφιστάμενες δομές.

Προϋποθέσεις σωστής λειτουργίας

1. Σωστή στελέχωση με ειδικούς και όχι «κολλητούς»
   – Κεντρικό πρόβλημα που επισημαίνεται: ο κίνδυνος να γίνει DMO «με δικούς μας ανθρώπους» και να καταρρεύσει πριν ξεκινήσει.

2. Χρηματοδότηση από πολλαπλές πηγές
   – ΕΣΠΑ
   – Αναπτυξιακά προγράμματα
   – Δήμοι μέσω του αναπτυξιακού οργανισμού
   – Επιχειρηματίες / επιμελητήριο
   – Φόρος διαμονής

3. Αυτόνομη λειτουργία & δικαίωμα λήψης αποφάσεων
   – Να μπορεί να διαπραγματεύεται με tour operators και αεροπορικές.
   – Να λειτουργεί 365 μέρες το χρόνο, όχι μόνο καλοκαίρι.

4. Επιστημονική υποστήριξη
   – Συνεργασία με Ιόνιο Πανεπιστήμιο για μετρήσεις, ανάλυση δεδομένων, στρατηγική προβολής.

2. Τουρισμός – Το παλιό μοντέλο καταρρέει

Κεντρικό πρόβλημα: μετράμε λάθος πράγματα

Ακόμη μετράμε:

• αφίξεις

• διανυκτερεύσεις

Αλλά η πραγματικότητα δείχνει ότι:

• μπορεί να έχεις περισσότερους επισκέπτες αλλά λιγότερα έσοδα

• ο τουρίστας μειώνει διάρκεια διαμονής (4–5 μέρες αντί για εβδομάδα)

Νέα ευρωπαϊκή φιλοσοφία

Πρέπει να μετράμε:

1. Πραγματική οικονομική αξία (πόσα λεφτά μένουν στην τοπική οικονομία)

2. Κοινωνική συνοχή (ενοχλήσεις κατοίκων, τιμές, νερό, κυκλοφορία, θόρυβος, ενοίκια, πίεση υποδομών)

3. Απόδοση ανά τουρίστα (spending, όχι headcount)

Προβλήματα που τονίζονται

• Υπερβολικές τιμές → χαμένη κατανάλωση & δυσφήμιση στο διαδίκτυο

• Σχεδόν μηδενικός πρωτογενής τομέας → εισαγωγές προϊόντων → απώλεια ταυτότητας

• Μη προγραμματισμός 5ετίας–10ετίας → όλοι «τρέχουμε πίσω από τα γεγονότα»

3. Airbnb – Το μοντέλο αλλάζει το νησί, αλλά με μεγάλο κόστος

Τι συμβαίνει σήμερα

• Τα AirBnB ξεπέρασαν τα ξενοδοχεία σε αριθμό.

• Τα ενοικιαζόμενα δωμάτια έγιναν όλα AirBnB.

• Οι φοιτητές του Ιονίου Πανεπιστημίου δεν βρίσκουν σπίτι → απειλή για τη σχολή.

• Το προσωπικό της σεζόν δεν βρίσκει στέγη.

Αρνητικές συνέπειες

• Τεράστιο στεγαστικό πρόβλημα.

• Αύξηση τιμών στα βασικά αγαθά.

• Διάλυση κοινωνικής συνοχής.

• Μείωση της «χειμερινής ζωής» του νησιού.

Απαραίτητες λύσεις

• Ρυθμίσεις & όρια (όπως σε Ισπανία–Κροατία–Πορτογαλία).

• Δημιουργία φοιτητικών κατοικιών (καθυστέρηση τεράστια).

• Στρατηγική διαχείρισης κατοικιών.

4. Κρουαζιέρα – Μεγάλο προϊόν αλλά θέλει σωστή αξιοποίηση

Γιατί ανεβαίνει

• Ελεγχόμενο κόστος διακοπών για τον πελάτη.

• Καλύπτει πολλές εμπειρίες σε λίγο χρόνο.

• Τεράστια ζήτηση → μεγαλύτερα πλοία.

Προκλήσεις για το νησί

Οι τουρίστες κρουαζιέρας:

• μένουν λίγες ώρες,

• ξοδεύουν λιγότερα,

• κάνουν συγκρίσεις τιμών μεταξύ προορισμών,

• και μεταφέρουν αστραπιαία κακές κριτικές online.

Τι πρέπει να κάνει το νησί

• Αξιοποίηση λίγων ωρών παραμονής (προτάσεις, διαδρομές, γρήγορες εμπειρίες).

• Έρευνα: πόσοι επιστρέφουν αργότερα ως «κανονικοί» τουρίστες.

• Σωστές τιμές για να μη φεύγει ο κόσμος σοκαρισμένος.

• Ψηφιακή παρουσία (AIS, πληροφορίες, αυτόματη προώθηση υπηρεσιών).

Τι κάνουν οι άλλες χώρες

• Δημιουργία ιδιωτικών νησιών και beach parks από τις εταιρείες → τα λεφτά μένουν εκεί, όχι στον προορισμό.

5. Ανταγωνισμός – Οι άλλοι τρέχουν, εμείς μένουμε στάσιμοι

Η συζήτηση δείχνει ξεκάθαρα ότι:

Αλβανία

• 129% αύξηση τουρισμού μέσα σε 3 χρόνια.

• Χαμηλός ΦΠΑ, νέα αεροδρόμια, χαμηλές τιμές → τεράστια έλξη.

Τουρκία

• Στο τέλος της σεζόν έκανε τιμολογιακές διορθώσεις + προσφορές
  → κέρδισε 20% επιπλέον έσοδα.

Ελλάδα / Κεφαλονιά

• Πολιτικές αντιστάσεις σε επενδύσεις.

• Υποδομές που δεν μεγαλώνουν (αεροδρόμια, ύδρευση, δρόμοι).

• Ακριβά προϊόντα → χάνουμε ανταγωνιστικότητα.

6. Υποδομές – Η μεγάλη αχίλλειος πτέρνα

Προβλήματα που αναφέρονται:

• Αεροδρόμια (όρια δυναμικότητας).

• Νερό – πίεση δικτύου.

• Οδικό δίκτυο.

• Λιμενικές υποδομές.

• Έλλειψη χώρων στάθμευσης.

Χωρίς υποδομές, όλος ο τουρισμός χτίζεται σε ασταθή βάση.

7. Πολιτική διάσταση – Το μεγαλύτερο εμπόδιο

Ο καλεσμένος αναφέρει επανειλημμένα:

• «Σωτήρες δεν υπάρχουν».

• «Ο ένας κοιτάζει να βγάλει το μάτι του άλλου».

• «Πολιτική επιρροή και κολλητοί διαλύουν κάθε δομή».

• «Ο τουρισμός πρέπει να βρίσκεται πάνω από την πολιτική».

Κεντρική ιδέα:
Αν ο DMO γίνει με «τα δικά μας παιδιά», θα αποτύχει πριν ξεκινήσει.

ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η συζήτηση δείχνει μια ξεκάθαρη εικόνα:

• Ο τουρισμός στην Κεφαλονιά βρίσκεται σε οριακό σημείο.

• Το μοντέλο λειτουργίας του νησιού δεν μπορεί να υποστηρίξει τις μελλοντικές ανάγκες.

• Η ανάγκη για DMO, μετρήσεις, στρατηγικό σχεδιασμό, υποδομές, προσιτές τιμές και πρωτογενή τομέα είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Αν δεν γίνει αλλαγή:

• θα χάσουμε ανταγωνιστικότητα,

• θα πιεστούν οι κάτοικοι,

• θα μειωθούν τα έσοδα,

• και ο τουρισμός θα μπει σε τροχιά «κόπωσης».

• 

Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη.

Ημερομηνία: 19/11/2025
Εκπομπή: «Το βήμα του πολίτη»
Σταθμός: Ionian Galaxy 90.8 / vootospress.gr
Δημοσιογράφος: Σάκης Βούτος
Καλεσμένος: Καπετάνιος Ηλίας Στεφανάτος

---

Ερ.: Κύριε Στεφανάτε, καλώς ήρθατε ξανά στα πάτρια εδάφη. Πώς βρίσκετε την κατάσταση στο νησί και τι ετοιμάζετε για το 2026;

Απ.: Καλό μεσημέρι σε εσάς και στους ακροατές. Επέστρεψα λοιπόν στην Κεφαλονιά και, όπως πάντα, βρίσκω έναν τόπο με τεράστιες δυνατότητες αλλά και με τα ίδια, χρόνιες παθογένειες. Πολλά λέγονται, πολλοί «σωτήρες» εμφανίζονται, αλλά στο τέλος το ταμείο είναι μείον.
Σωτήρες δεν υπάρχουν. Αν δεν προσπαθήσουμε μόνοι μας, σαν τόπος, σαν νησί, σαν φορείς, επαγγελματίες και κάτοικοι, κανείς δεν πρόκειται να μας σώσει.

Ερ.: Έχετε μιλήσει εδώ και χρόνια για τη δημιουργία DMO. Σήμερα βλέπουμε ότι και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο ανοίγει σχετική συζήτηση. Είναι αυτή μια «τελευταία σωτήρια λύση» για τον τόπο;

Απ.: Δεν θα το έλεγα σωτήρια λύση, ούτε πανάκεια. Ο DMO (οργανισμός διαχείρισης προορισμού) είναι ένα σύγχρονο εργαλείο. Το μοντέλο που χρησιμοποιούμε σήμερα στον τουρισμό, όχι μόνο εδώ αλλά σχεδόν παντού, έχει κουράσει και δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες.
Ο DMO προσφέρει ευελιξία, συνέχεια και επαγγελματική διαχείριση. Αρκεί να γίνει σωστά – όχι στα χαρτιά, ούτε με «ημέτερους».

Ερ.: Πώς χρηματοδοτείται ένας DMO; Από πού μπορεί να αντλήσει πόρους;

Απ.: Στην Ελλάδα, το νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει ότι ο DMO «κουμπώνει» πάνω σε αναπτυξιακό οργανισμό των ΟΤΑ. Ήδη εδώ υπάρχει αναπτυξιακός οργανισμός με τους Δήμους Αργοστολίου, Σάμης και Ιθάκης. Μέσα από αυτόν, ο DMO μπορεί να διεκδικεί:

• κονδύλια από ΕΣΠΑ

• αναπτυξιακά προγράμματα

• LEADER και άλλα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία

• συνεισφορές από επιχειρηματίες, επιμελητήριο, φορείς

• πόρους από τη φορολογία του τουρισμού, όπως ο φόρος διαμονής.

Το κρίσιμο είναι να υπάρχει ένας συγκεκριμένος, θεσμικός φορέας που να διεκδικεί αυτά τα χρήματα και να τα κατευθύνει σε δράσεις για τον προορισμό.

Ερ.: Άρα ο DMO δεν είναι μόνο για εκθέσεις, φυλλάδια και φωτογραφίες προβολής;

Απ.: Καθόλου. Αν μείνει μόνο εκεί, είναι αποτυχία.
Ο DMO πρέπει να δουλεύει 365 μέρες τον χρόνο. Να μετράει, να καταγράφει, να αναλύει δεδομένα:

• τι θέλουν οι επισκέπτες,

• ποια είναι τα προβλήματα των κατοίκων,

• πώς λειτουργούν οι υποδομές,

• ποια είναι η πραγματική οικονομική απόδοση του τουρισμού.

Είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε φορείς, επιχειρηματίες, κατοίκους και επιστημονικά ιδρύματα, όπως το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, που μπορεί να στηρίξει με τεχνογνωσία.

Ερ.: Αναφέρατε «σωστή στελέχωση». Πώς πρέπει να επιλεγούν τα πρόσωπα που θα στελεχώσουν έναν τέτοιο οργανισμό;

Απ.: Εκεί είναι το πιο λεπτό σημείο. Αν γίνει «πάρτι ημετέρων», το χάσαμε το παιχνίδι.
Στον DMO χρειάζονται:

• άνθρωποι με ειδικές γνώσεις στον τουρισμό,

• επαγγελματίες του χώρου,

• στελέχη με εμπειρία σε διαχείριση προορισμών, marketing, οικονομικά, data.

Δεν μιλάμε για θέσεις επειδή κάποιος είναι «κολλητός» του τάδε ή του δείνα. Μιλάμε για προκηρύξεις, διαγωνισμούς, αξιοκρατία και, κυρίως, λογοδοσία.
Κάθε τρίμηνο ο οργανισμός πρέπει να παρουσιάζει τι έκανε, ποια είναι τα αποτελέσματα, πού πέτυχε, πού απέτυχε.

Ερ.: Ο DMO πρέπει να έχει και την ελευθερία να διαπραγματεύεται; Ή θα είναι ένα ακόμα γραφειοκρατικό όργανο;

Απ.: Αν δεν έχει αυτονομία, δεν έχει νόημα.
Πρέπει να μπορεί:

• να μιλάει απευθείας με tour operators,

• να διαπραγματεύεται με αεροπορικές και εταιρείες κρουαζιέρας,

• να έχει τη δύναμη της υπογραφής σε συγκεκριμένα ζητήματα τουρισμού.

Και πολύ σημαντικό: η διαχείριση του τουρισμού πρέπει να είναι πάνω από μικροπολιτικές. Ο τουρισμός είναι το βιός μας – δεν μπορεί να είναι λάφυρο κανενός.

Ερ.: Μιλήσατε για λάθος τρόπο μέτρησης της τουριστικής επιτυχίας. Σήμερα τι κάνουμε και τι πρέπει να αλλάξει;

Απ.: Σήμερα μετράμε κυρίως αφίξεις και διανυκτερεύσεις. Αυτό δεν μας λέει την πραγματική εικόνα.
Φέτος, για παράδειγμα, μπορεί να είχαμε παρόμοιο ή και λίγο περισσότερο αριθμό επισκεπτών, αλλά λιγότερα έσοδα.

Η νέα ευρωπαϊκή φιλοσοφία λέει ότι πρέπει να μετράμε:

1. Πραγματική οικονομική αξία του τουρισμού:
   Πόσα χρήματα μένουν στον τόπο; Ποιο είναι το spending ανά επισκέπτη;

2. Κοινωνική συνοχή:
   Πόσο πιέζονται οι υποδομές; Πόσο ενοχλούνται οι κάτοικοι από θόρυβο, κίνηση, έλλειψη νερού; Τι γίνεται με τα ενοίκια και το στεγαστικό;

3. Ποιότητα και διάρκεια παραμονής:
   Βλέπουμε ότι οι εβδομαδιαίες και δεκαήμερες διαμονές μειώνονται και πηγαίνουμε σε 4–5ήμερα. Αυτό σημαίνει λιγότερα χρήματα για τον τόπο.

Ερ.: Πάμε στο μεγάλο θέμα των Airbnb. Πώς επηρεάζουν το νησί;

Απ.: Το μοντέλο του νησιού έχει αλλάξει ριζικά. Πλέον:

• Τα Airbnb είναι περισσότερα από τα ξενοδοχεία.

• Τα περισσότερα ενοικιαζόμενα δωμάτια έχουν μετατραπεί σε βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα:

• στεγαστική κρίση για φοιτητές, γιατρούς, εποχικούς εργαζομένους,

• εκτίναξη ενοικίων για τους μόνιμους κατοίκους,

• χειμώνα χωρίς ζωντανό αστικό ιστό.

Είναι μια «σιωπηλή βόμβα» που, αν δεν αντιμετωπιστεί με σοβαρή πολιτική στέγασης και ρυθμίσεις, θα διαλύσει την κοινωνική συνοχή.

Ερ.: Στην κρουαζιέρα, ποια είναι η εικόνα και πού υστερούμε;

Απ.: Η κρουαζιέρα έχει εντυπωσιακή άνοδο παγκοσμίως. Οι εταιρείες χτίζουν όλο και μεγαλύτερα πλοία, γιατί υπάρχει τεράστια ζήτηση.
Για τον ταξιδιώτη, η κρουαζιέρα προσφέρει:

• ελεγχόμενο κόστος,

• πολλές εμπειρίες σε λίγο χρόνο,

• ασφάλεια και προβλεψιμότητα.

Για το νησί όμως, η πρόκληση είναι ότι ο επιβάτης:

• μένει λίγες ώρες,

• ξοδεύει σχετικά περιορισμένα,

• κάνει σύγκριση τιμών μεταξύ προορισμών.

Όταν ο ίδιος άνθρωπος πάει Χανιά, Κέρκυρα, Σαντορίνη και Κεφαλονιά και βλέπει ότι ένα προϊόν κάνει αλλού 20 και εδώ 40, δεν πρόκειται να ψωνίσει – και θα μας «κρεμάσει» διαδικτυακά μέσα σε δευτερόλεπτα.

Ερ.: Άρα οι υψηλές τιμές μας κοστίζουν πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε;

Απ.: Απολύτως. Δεν μιλάμε για διαφορά 1–2 ευρώ. Μιλάμε για διπλάσιες τιμές σε ορισμένες περιπτώσεις.
Και σήμερα, με το κινητό στο χέρι, ο πελάτης δεν είναι «αφελής».

• Βλέπει τιμές σε άλλα λιμάνια,

• συγκρίνει με το πλοίο,

• και αν νιώσει ότι τον «γδύνεις», δεν θα ξοδέψει και θα σε εκθέσει online.

Η εποχή του «να τα πάρουμε από τον ξένο μια κι έξω» έχει τελειώσει οριστικά.

Ερ.: Πέρα από τις τιμές, τι άλλο αλλάζει στην κρουαζιέρα;

Απ.: Οι ίδιες οι εταιρείες πλέον επενδύουν σε ιδιωτικά νησιά και ιδιωτικούς προορισμούς. Φτιάχνουν waterparks, εγκαταστάσεις, παραλίες αποκλειστικά για τους πελάτες τους.
Τι σημαίνει αυτό; Ότι:

• ένα μεγάλο μέρος της κατανάλωσης μένει εντός του «συστήματος» της εταιρείας,

• και λιγότερα χρήματα φτάνουν σε τοπικές κοινωνίες σαν τη δική μας.

Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε πολύ πιο έξυπνοι στο πώς εκμεταλλευόμαστε τις λίγες ώρες παραμονής ενός κρουαζιερόπλοιου.

Ερ.: Πώς βλέπετε τον ανταγωνισμό από χώρες όπως η Αλβανία και η Τουρκία;

Απ.: Ο ανταγωνισμός όχι απλώς υπάρχει – τρέχει με χίλια.
Η Αλβανία, μέσα σε λίγα χρόνια, έχει 129% αύξηση στον τουρισμό. Η Τουρκία, παρότι είχε δύσκολη αρχή σεζόν, έκανε διορθωτικές κινήσεις, προσφορές, μείωση φόρων και κατάφερε να αυξήσει τα έσοδά της κατά περίπου 20%.

Εμείς εδώ έχουμε:

• υψηλή φορολογία,

• αργούς ρυθμούς υλοποίησης έργων,

• πολιτικά εμπόδια σε επενδύσεις,

• και, συχνά, έλλειψη στρατηγικής.

Όταν ο άλλος προσφέρει ποιότητα, υποδομές και σωστές τιμές, είναι λογικό να κερδίζει έδαφος.

Ερ.: Μιλήσατε και για πρωτογενή τομέα. Πόσο συνδεδεμένος είναι με τον τουρισμό;

Απ.: Ο τουρισμός δεν μπορεί να σταθεί χωρίς πρωτογενή τομέα.
Χρειαζόμαστε:

• ντόπια προϊόντα,

• αγροτική παραγωγή,

• κτηνοτροφία,

• μεταποίηση.

Δεν γίνεται να λέμε «βαριά βιομηχανία ο τουρισμός» και να έχουμε ντομάτες από Τουρκία, πατάτες από Αίγυπτο και λεμόνια από Κίνα.
Αν δεν έχεις δικά σου προϊόντα, χάνεις ταυτότητα, χάνεις ποιότητα και εξαρτάσαι πλήρως από εισαγωγές.

Ερ.: Αν λοιπόν τα βάλουμε όλα αυτά σε μια εικόνα, τι χρειάζεται να γίνει για να πάει μπροστά ο τόπος;

Απ.: Χρειάζεται να σταματήσουμε να περιμένουμε «σωτήρες» και να δουλέψουμε συλλογικά και σοβαρά:

• Να στηθεί ένας πραγματικός DMO, με επαγγελματική στελέχωση και λογοδοσία.

• Να βάλουμε σε τάξη το στεγαστικό και τα Airbnb.

• Να επενδύσουμε σε υποδομές: αεροδρόμιο, δρόμους, λιμάνι, νερό.

• Να ξεκινήσουμε μετρήσεις και στρατηγική με βάση δεδομένα, όχι εντυπώσεις.

• Να στηρίξουμε ξανά τον πρωτογενή τομέα.

Αν ο καθένας κοιτάζει μόνο τα δικά του και «να βγάλει το μάτι του άλλου», δεν θα πάμε πουθενά.
Ο τουρισμός δεν είναι πεδίο μικροπολιτικής. Είναι ζήτημα επιβίωσης για το νησί.