Εφημερίδα “ΤΑ ΔΑΥΓΑΤΑ” : Κυκλοφορήθηκε το 3ο Τεύχος!

ΤΑΔΑΥΓΑΤΑΕξαμηνιαίαέκδοσητουχωριούΔαυγάτα Κεφαλονιάς • Έτος ίδρυσης 2025 • ΤΕΥΧΟΣ 3Το 1829 με το Η ́ ψήφισμα της Δ ́ Εθνοσυνέλευσης στοΆργος, αποφασίστηκε να ανεγερθεί ως Πανελλήνιο ΗρώοΝαός του Σωτήρος, για να εκφραστεί η ευγνωμοσύνη τουΈθνους προς τους ελευθερωτές του. Εμπνευστής ήταν οΙωάννης Καποδίστριας. Από τότε και στο διάστημα 1830-1930 έγιναν ατέλειωτες συζητήσεις , διατυπώθηκαν διάφορεςπροτάσεις από εκπροσώπους της Πολιτείας, από καλλιτέχνεςκαι πνευματικούς ανθρώπους και έγιναν προσφορές απόιδιώτες. Όλες όμως οι εκδηλώσεις ενδιαφέροντος δεν οδή-γησαν πουθενά εξαιτίας κυρίως των ιστορικών συγκυριών.Το ζήτημα του Πανελληνίου Ηρώου ανακινήθηκε το 1870λόγω του εορτασμού της Πεντηκονταετηρίδος της ΕλληνικήςΕπανάστασης το επόμενο έτος και κυρίως στο πλαίσιο τουεορτασμού της Εκατονταετηρίδος της1.Το 1918 συγκροτήθηκε Κεντρική Επιτροπή Εκατονταετη-ρίδος (ΚΕΕ), με σκοπό να προετοιμάσει την εορτασμό τηςΕκατονταετηρίδος της Ελληνικής Επανάστασης το 1921.Λόγω της Μικρασιατικής εκστρατείας, ο εορτασμός ανα-βλήθηκε για το 1930, οπότε νέα Επιτροπή ανέλαβε να προ-ετοιμάσει τον εορτασμό πλέον της Εκατονταετηρίδος τηςΕλληνικής Παλιγγενεσίας. Ο εορτασμός πραγματοποιήθηκετο 1930, όταν συμπληρώνονταν εκατό χρόνια ελεύθερουπολιτικού βίου. Στο πλαίσιο αυτού του εορτασμού φάνηκεότι η ανέγερση του Πανελληνίου Ηρώου μπορούσε ναπραγματοποιηθεί.Η ΚΕΕ αποφάσισε να διενεργήσει πανελλήνιο έρανο,προκειμένου «να συμμετάσχη πας Έλλην ως ιδρυτής καιχορηγός έστω και δι’ ελαχίστων»2. Έτσι το 1929 προκήρυξεΟκυβόλιθοςτωνΔαυγάτωνγιατοΠανελλήνιοΗρώοπουδενανεγέρθηκεΟχώροςσυγκέντρωσηςσυγκέντρωσηςτωνκυβόλιθωνκυβόλιθων,,στηνΟικία-ΜουσείοΜουσείοΕλευθερίουΕλευθερίουΒενιζέλουΒενιζέλουστηΧαλέπαΧανίων.ΣτοκέντροδιακρίνεταιδιακρίνεταιοκυβόλιθοςκυβόλιθοςτωνΔαυγάτωνΔαυγάτων..

2πανελλήνιο διαγωνισμό, αλλά καμία πρόταση δεν έγινεδεκτή3. Ωστόσο το μνημείο θεμελιώθηκε πανηγυρικά την30η Μαρτίου 1930 στο Πεδίον του Άρεως. Κατασκευάστηκεένα πρόχειρο περίζωμα και μία στήλη-οβελίσκος από τους«κυβολίθους» που είχαν αποστείλει όλες οι Κοινότητες τηςελληνικής επικράτειας, οι ελληνικές παροικίες στο εξωτερικόκαι αλύτρωτες περιοχές, όπως ήταν η Κύπρος. Μ’ αυτή τησυμβολική ενέργεια έκλεισε ουσιαστικά το θέμα έως ότουανακινήθηκε από τη Χούντα του 1967 ως «Τάμα τουΈθνους», και ζήσαμε έναν πρωτοφανή αναχρονισμό.ΤΙ ΗΤΑΝ ΟΙ ΚΥΒΟΛΙΘΟΙ;Η Κεντρική Επιτροπή Εκατονταετηρίδος ζήτησε από τιςτοπικές επιτροπές εορτασμού, που είχαν συγκροτηθεί σεκάθε νομό της χώρας, να αποστείλουν όλοι οι Δήμοι καιόλες οι κοινότητες από έναν κυβόλιθο, δηλαδή έναν κύβοακμής 25 εκατοστών, κατασκευασμένο από ντόπια πέτρατης κάθε περιοχής, πάνω στον οποίο θα αναγραφόταν τοόνομα του Δήμου ή της Κοινότητας που τον απέστελλε.Ήταν μια συμβολική κίνηση, όπως και η συμμετοχή στονπανελλήνιο έρανο που προαναφέρθηκε, ώστε κάθε Έλληναςνα συμμετάσχει στην ανέγερση του Πανελληνίου Ηρώου.Όλος ο κρατικός μηχανισμός κινητοποιήθηκε για να δι-ευκολυνθεί ατελώς η μεταφορά των κυβολίθων στην Αθήναμε τα δημόσια μέσα συγκοινωνίας. Στο Αρχείο της Εκατο-νταερηρίδος της Εθνικής Παλιγγενεσίας που περιέχεταιστα Κατάλοιπα του Γενικού Γραμματέα της ΚΕΕ, ΙωάννηΔαμβέργη, στα ΓΑΚ περιέχεται άφθονο σχετικό υλικό.Ανάμεσά τους σώζεται φάκελος που περιέχει έγγραφααπό τις δραστηριότητες της«Δαυγατείου ΚεφαλληνιακήςΑδελφότητος»Αθηνών-Πειραιώς (έτος ιδρύσεως 1922),τα οποία αφορούν στον εορτασμό στο χωριό και αναφέρεταικαι ο κυβόλιθος των Δαυγάτων4. Για τους κυβολίθους, οποιητής Ιωάννης Πολέμης έγραψε ένα ποίημα,Ο καθένας τολιθαράκι του, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδαΕστία, την25η Μαρτίου 1930. Η συνήθεια των κυβολίθων έχει τηναφετηρία της στην Αρχαιότητα.Όπως έγραψε ο αρχιτέκτονας Λύσανδρος Καυταντζόγλου,«Τα πρώτα μνημεία ιδρύθησαν εκ λίθων συλλεγέντων εντοις πεδίοις εις μνήμην νίκης τινός, ή εις τιμήν ανδρός δια-σήμου». Στους νεότερους χρόνους η συνήθεια αυτήαπαντάται στις ΗΠΑ, στο Μνημείο του Ουάσινκτον, για τοοποίο απεστάλησαν κυβόλιθοι από όλο τον κόσμο και απότην Ελλάδα.5Οι κυβόλιθοι, είχαν συγκεντρωθεί στο ΚέντροΕκπαίδευσης Ιππασίας του στρατού στου Γουδή. Φαίνεται,λοιπόν, ότι, όταν αυτό παραχωρήθηκε για να στεγαστεί ηΕθνική Γλυπτοθήκη το 2004, από άγνοια εστάλησαν στοΜουσείο-Οικία Βενιζέλου στη Χαλέπα στην Κρήτη, επειδήθεωρήθηκαν ως οι λίθοι τουΑναθέματοςπρος τον Βενιζέλοπου είχε οργανώσει στο Πεδίον του Άρεως ο ΑρχιεπίσκοποςΑθηνών Θεόκλητος (12 Δεκεμβρίου 1916).Βέβαια, οι ευρεθέντες 280 σκαλιστοί, ενεπίγραφοικυβόλιθοι ουδεμία σχέση έχουν με τις ακανόνιστες πέτρεςτου Αναθέματος6. Είναι ό,τι απέμεινε από τοΠάνθεον, όπωςαλλιώς ονομαζόταν το Πανελλήνιο Ηρώο που δεν πραγμα-τοποιήθηκε.Δώρα Φ. ΜαρκάτουΙστορικός τέχνης, Αφυπ. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων1.Περισσότερα για το Πανελλήνιο Ηρώο βλ. Θεοδώρα Φ. Μαρκάτου,Ογλύπτης Γεώργιος Μπονάνος (1863-1940). Η ζωή και το έργο του,τόμοι Α-Β ́,διδακτορική διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 1992, σ.148-174 της ίδιας, «Προτάσεις για Πανελλήνιο Ηρώο του Εικοσιένα 1830-1930)», στο περ.Μνήμων,τόμος 17 (1995), σ. 37-68 και αναδημοσίευση,στοβιβλίο της ίδιας,Δημόσια Μνημεία για τους Βαλκανικούς Πολέμους και τοΕικοσιένα,Ληξούρι, Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη 2023, σ. 35-65.2.ΓΑΚ-Κατάλοιπα Ιωάννη Δαμβέργη, Φάκ. 73 -υποφ. 5, όπου αντίγραφοεγγράφου του Γενικού Γραμματέα της ΚΕΕ, Ιωάννη Δαμβέργη, προς τονΥπουργό Εσωτερικών (2 Σεπτ. 1929).3.Αξίζει να σημειωθεί ότι όλες οι προτάσεις έμειναν στη φάση τωνσχεδίων. Μόνο ο γλύπτης Γεώργιος Μπονάνος φιλοτέχνησε γύψινοπρόπλασμα ενός «αρχιτεκτονογλυπτικού» έργου, το οποίο αποτελούσεγι’ αυτόν όνειρο ζωής, του οποίου την ιδέα είχε συλλάβει στα τέλη τουδεκάτου ενάτου αιώνα και είχε εκδώσει τρεις αναλυτικές περιγραφές του,δύο το 1914 και μία το 1927.4.Το σωζόμενο υλικό αποκαλύπτει το έργο που επιτέλεσαν και πόσο δρα-στήρια κινήθηκαν τα μέλη του Συλλόγου, ώστε να επιτύχουν να συμπερι-ληφθεί το χωριό τους στον τοπικό εορτασμό στην Κεφαλονιά.5.Μαρκάτου, «Προτάσεις για Πανελλήνιο Ηρώο…», ό.π., σ. 67.6.Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος, «Το Ανάθεμα και οι 280 λίθοι», στην εφ.Η Καθημερινή, 22.5.2016,Kathimerini.gr/society/860361/to-anathema-kai-oi 280-lithoi (προσπέλαση, 13.5.2026).ΦΩΤ.:Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος»

3…γιαμιαανάμνησηστοπέρασματουχρόνου!Αρχείο Όλγας Γ. Γασπαρινάτου (του Τάτα)Λιτανεία Αγίου Γεωργίου, Απρίλιος 1978.Λιτανεία Αγίου Γεωργίου, Απρίλιος 1984.Ο Αγιασμός των υδάτων στα Δαυγάτα πραγματοποιήθηκετη Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026 στον Ιερό Ναό ΑγίουΓεωργίου από τον εφημέριο του χωριούπ. Φώτιο Γαβριελάτο.Μετά το πέρας της τελετής επισκέφθηκε τα σπίτια τουχωριού καθώς και το Κοινοτικό Γραφείο, προκειμένου νααγιάσει τους χώρους.Την επόμενη ημέρα πραγματοποιήθηκε αγιασμός τωνυδάτων στην παραλία του Αγίου Κωνσταντίνου. Τη διοργάνωσηόπως κάθε χρόνο είχε ο συγχωριανός μαςΠαύλος Παπα-δάτος, ο οποίος μετά την τελετή πρόσφερε στο σπίτι τουκέρασμα σε όλους όσους παραβρέθηκαν.Τον αγιασμό τέλεσε οπ. Φώτιος Γαβριελάτος, παρουσίατης προέδρου της Τοπικής Κοινότητας ΔαυγάτωνΑγγελικήςΓασπαρινάτου,με τη συμμετοχή των ιεροψαλτώνΣπύρουκαιΓεράσιμου Αυγουστάτου, τουΓεράσιμου Ραζή-Γαλια-τσάτου (Ποέτας)και τουΓουλιέλμου Παπαδάτου.Η αγάπη τουΠαύλου Παπαδάτουγια το χωριό του καιη παρουσία και συμμετοχή των χωριανών, για ακόμη μίαχρονιά διατήρησαν τα έθιμα και τις παραδόσεις μας.ΦΩΤ.: Διονύσης Π. ΓασπαρινάτοςΘεοφάνεια στα Δαυγάτα και στον Άγ. Κωνσταντίνο

Στην προσπάθεια της Κοινότητας Δαυγάτων να διατηρήσειζωντανή την παράδοση και κυρίως την αίσθηση της γειτονιάςκαι της προσφοράς, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026, οξενώνας του Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Δαυγάτων πλημμύρισεαπό χαμόγελα και παιδικές φωνές. Πραγματοποιήθηκε γιαδεύτερη χρονιά η εκδήλωση κοπής της πρωτοχρονιάτικηςπίτας, μέσα σε κλίμα αγάπης και χαράς.Την πίτα ευλόγησε ο εφημέριος του χωριού μαςπ.Φώτιος Γαβριελάτος, συνοδευόμενος από τον ιεροψάλτηΓουλιέλμο Παπαδάτο. Η Πρόεδρος της Κοινότητας,Αγ-γελική Γασπαρινάτου, καλωσόρισε τους χωριανούς μεευχές για υγεία και ευτυχία σε κάθε σπιτικό. Η εμφάνισητουΓρηγόρη Βαγγελάτουως Άγιος Βασίλης έκλεψε τηνπαράσταση, μοιράζοντας δώρα -επιλεγμένα βιβλία- σταμικρά παιδιά του χωριού. Ο πλούσιος μπουφές ήταν απο-τέλεσμα της φροντίδας της Προέδρου αλλά και της ευγενικήςπροσφοράς πολλών συγχωριανών.Ο τυχερός της βραδιάς αναδείχθηκε με κλήρωση. Τονκλήρο για το φλουρί της βασιλόπιτας τράβηξε ο συγχωριανόςμας και πρόσφατα συνταξιοδοτηθείς Αστυνομικός ΔιευθυντήςΚεφαλονιάςΓιώργος Γιαννάτος. Τυχερή της βραδιάς ήτανη μικρήΒασιλικούλα(Νο 35), η οποία έλαβε χρηματικόποσό 400€, μια ευγενική χορηγία του χωριανού μαςΠαύλουΠαπαδάτουο οποίος πάντα πρόθυμα βοηθάει τις προ-σπάθειές μας.Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης διανεμήθηκε το δεύτεροφύλλο της εφημερίδας«ΤΑ ΔΑΥΓΑΤΑ», που επιμελείταιαπό την Αθήνα ο συγχωριανός μαςΓιώργος Ν. Γαρμπής,κρατώντας τους δεσμούς μας ζωντανούς όπου κι αν βρι-σκόμαστε.Η βραδιά ολοκληρώθηκε με την υπόσχεση για περισσό-τερες «μαζώξεις» που κρατούν το χωριό μας ενωμένο.Facebook:ΔΑΥΓΑΤΑ το Χωριό μουΕκδήλωση Πρωτοχρονιάτικης πίτας4

Το πανηγύρι του Αγίου Γεωργίου στα Δαυγάτα αποτελεί μίααπό τις πιο ξεχωριστές θρησκευτικές και πολιτιστικές εκδηλώσειςτου χωριού μας. Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος εθελοντέςπραγματοποίησαν το καθάρισμα των μπρούτζων και τον ευ-πρεπισμό του Ναού, ώστε να είναι έτοιμα για το πανηγύρι!Στον Πανηγυρικό Αρχιερατικό Εσπερινό την Τετάρτη 22Απριλίου χοροστάτησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Κεφαλληνίαςκ.Δημήτριος, συνοδεία τωνΑρχιμ. Δανιήλ Ζωγράφου, Αρχιμ.Ευδόκιμου Σκούληκα, π. Αντωνίου Καγγελάρη, π. ΧαράλαμπουΧαρίτουκαιπ. Φωτίου Γαβριελάτου, ενώ πλήθος πιστών απότο Αργοστόλι και τα γειτονικά χωριά, έδωσαν το παρόν για νατιμήσουν την μνήμη του Αγίου. Τους εκκλησιαστικούς ύμνους,απέδωσαν με κεφαλλονίτικες ψαλμωδίες, η εκκλησιαστικήχορωδία υπό τη διεύθυνση του χοράρχηκ. Αγαθάγγελου Γε-ωργακάτουκαι τα μέλης της:Βασίλη Καλογηρά, ΜενέλαοΣωτηρόπουλο, Γιώργο Μαυρογιάννη, Γεράσιμο Βερονίκη,Γιάννη ΒλαχούληκαιΠαναγή Φωκά.Στον Πανηγυρικό Εσπερινό παρευρέθηκαν ο ΔήμαρχοςΑργοστολίουΘεόφιλος Μιχαλάτος, ο ΑντιπεριφερειάρχηςΚεφαλονιάςΣωτήρης Κουρής, η Αντιπεριφερειάρχης Επιχει-ρηματικότητας και Απόδημου Ελληνισμού Ιονίων ΝήσωνΕλένηΠαπαναστασάτου, ο Αντιδήμαρχος ΑργοστολίουΣπυρίδωνΣαμούρης, ο Δημοτικός Σύμβουλος, επικεφαλής της παράταξης«Ισχυρή Κεφαλονιά»Γιάννης Λυκούδης, ο πρόσφατα συντα-ξιοδοτηθείς αστυνομικός διευθυντής ΚεφαλληνίαςΓιώργοςΓιαννάτοςκαι η ΠρόεδροςΑγγελική Γασπαρινάτου. Μετά τοπέρας του Εσπερινού ακολούθησε μικρό κέρασμα στο προαύλιοτου Ιερού Ναού, ενώ πλήθος βεγγαλικών φώτισαν τον ουρανότων Δαυγάτων!Tην Πέμπτη 23 Απριλίου 2026, ανήμερα του Αγίου Γεωργίου,στην πανηγυρική Θεία Λειτουργία χοροστάτησε ο Σεβ. Μητρο-πολίτης Κεφαλληνίαςκ. Δημήτριος, με την συμμετοχή τωνιερέωνΑρχιμ. Ευδόκιμου Σκούληκα, π. Αντωνίου Καγγελάρη,π. Βασιλείου Παυλάτουκαιπ. Φωτίου Γαβριελάτουκαθώς καιτηςΕκκλησιαστικής Χορωδίας. Μετά το πέρας της Θείας Λει-τουργίας πραγματοποίηθηκε η λιτανεία κατά την οποία όλοι οιχωριανοί είχαν την χαρά να «φιλοξενήσουν», έστω και για λίγο,τον Άη Γιώργη στο σπιτικό τους. Την λιτανευτική πομπήσυνόδευε ηΦιλαρμονική της Λειβαθούς, στην οποία συμμετείχανοι συγχωριανοί μαςΓεράσιμος Βαγγελάτος, Γρηγόρης Βαγγε-λάτος, Κωνσταντίνα ΒαγγελάτουκαιΔιονύσης Γασπαρινάτος.ΦΩΤ.:Inkefalonia,Διονύσης Π. ΓασπαρινάτοςΤαΔαυγάταπανηγυρίζουν!5

6Tην Κυριακή 17 Μαΐου 2026, σε εκδήλωση που πραγματοποι-ήθηκε στα Δαυγάτα στο μνημείο που υπάρχει στην κεντρικήπλατεία, τοΚΚΕΚεφαλονιάς, τίμησε τους 8 Δαυγάδες που εκτε-λέσθηκαν κατά τον εμφύλιο από τη συμμορία του Γάκια, τηνΚαθαρή Δευτέρα του 1946 στη θέση Μονοδένδρι των Διλινάτων.Στο χρονικό της μοιραίας για τα Δαυγάτα εκείνης ημέραςαναφέρθηκε οΓιώργος Σπυράτος, εκπρόσωπος της ΠΕΑΕΑΔ.Σ.Ε. Κεφαλονιάς. Αναφορά στο τραγικό γεγονός και χαιρετισμό,απηύθυνε η Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας ΔαυγάτωνΑγ-γελική Γασπαρινάτου. Την κεντρική ομιλία πραγματοποίησε οΣπύρος Καμπίτσης, μέλος της επιτροπής περιοχής ΔυτικήςΕλλάδας του ΚΚΕ. Ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή ήταν η αναφώνησητων ονομάτων των εκτελεσθέντων και η ενός λεπτού σιγή πουκρατήθηκε στη μνήμη τους, καθώς και τα λουλούδια που κατέ-θεσαν οΓιώργος Σπυράτοςαπό την ΠΕΑΕΑ Δ.Σ.Ε. και οΓιάννης Κουρούκληςαπό την τομεακή επιτροπή του ΚΚΕ.Διονύσης Π. ΓασπαρινάτοςΕκδήλωσητιμήςκαιμνήμης•Την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026, έφυγε από τηζωή, σε ηλικία 90 ετών, ηΜαρία Βαγγελάτου (Μα-ριγούλα), του Γουλιέλμου και της Σπυριδούλας. Ηεξόδιος Ακολουθία πραγματοποιήθηκε στις 17 Ια-νουαρίου 2026 στον Ι. Ν. Αγ. Γεωργίου Δαυγάτωνκαι η ταφή στο κοιμητήριο του χωριού.•Την Κυριακή 10 Μαΐου 2026, έφυγε από τη ζωή, σεηλικία 92 ετών, ηΧριστίνα Γιαννάτου (του Μπαλίλα),του Αντωνίου και της Κωνσταντίνας. Η εξόδιοςΑκολουθία πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαΐου 2026στον Ι. Ν. Αγ. Γεωργίου Δαυγάτων και η ταφή στοκοιμητήριο του χωριού.•Την Τετάρτη 20 Μαΐου 2026, έφυγε από τη ζωή,σε ηλικία 95 ετών, οΦώτης Σταθάτος (τουΝικολή), του Νικολάου και της Αγάθης.Η εξόδιοςΑκολουθία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 6 Ιουνίου2026 στον Ι. Ν. Αγ. Γεωργίου Δαυγάτων και ηταφή στο κοιμητήριο του χωριού.•Την Παρασκευή 19 Ιουνίου 2026, έφυγε από τηζωή, σε ηλικία 86 ετών, οΑριστείδης Βαγγελάτος(του Ψάλτη), του Νικολάου και της Βασιλικής. Ηεξόδιος Ακολουθία πραγματοποιήθηκε στις 21 Ιου-νίου 2026 στον Ι. Ν. Αγ. Γεωργίου Δαυγάτων και ηταφή στο κοιμητήριο του χωριού.ΕκδημίεςΣπύρος Καμπίτσης, μέλος της επιτροπής περιοχής Δυτικής Ελλάδος του ΚΚΕ.Χαιρετισμός Αγγελικής Γασπαρινάτου.Κατάθεση στεφάνου από Γιάννη Κουρούκλη.Κατάθεση στεφάνου από Γιώργο Σπυράτο.

Με σεμνότητα και συγκίνηση τιμήθηκε, την Πέμπτη 21 Μαΐου2026, η συμπλήρωση 162 χρόνων από την Ένωση των Επτανήσωνμε την Ελλάδα, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε σταΔαυγάτα, γενέτειρα του ΡιζοσπάστηΔημητρίου Δαυή-Λορε-ντζάτου.Στο άγαλμα του ιστορικού αγωνιστή, το οποίο τοποθετήθηκεστην κεντρική πλατεία των Δαυγάτων από τη Δαυγάτειο Αδελ-φότητα Αθηνών-Πειραιώς το 1927, πραγματοποιήθηκε κατάθεσηστεφάνων προς τιμήν της μνήμης και της προσφοράς τουστον αγώνα για την Ένωση των Επτανήσων.Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία των Προ-έδρων τωνΚοινοτήτων ΔαυγάτωνκαιΔιλινάτων, σε συνεργασίαμε τοΔημοτικό Σχολείο και το Νηπιαγωγείο Διλινάτων. Πα-ρευρέθηκαν η Πρόεδρος της Κοινότητας ΔαυγάτωνΑγγελικήΓασπαρινάτου, ο Πρόεδρος της Κοινότητας ΔιλινάτωνΑνα-στάσιος (Τάσος) Τζωρτζάτος, οι δάσκαλοι και οι μαθητές τωνσχολείων, καθώς και κάτοικοι των Δαυγάτων.Στεφάνια κατέθεσαν η Πρόεδρος της Κοινότητας ΔαυγάτωνΑγγελική Γασπαρινάτου, ο μαθητής του ΝηπιαγωγείουΜαρίνοςΓασπαρινάτοςκαι η μαθήτρια του Δημοτικού ΣχολείουΜαρίαΓασπαρινάτου.Το τελετουργικό της εκδήλωσης τέλεσε οΙεροδιάκονοςΆνθιμος Καλαρύτηςο οποίος πρόσφατα ανέλαβε τα καθήκοντάτου ως ιερέας των Δαυγάτων, πλαισιωμένος από τον ιεροψάλτηΓιάννη Παπαδάτο.Η Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας ΔαυγάτωνΑγγελικήΓασπαρινάτουανέπτυξε το χρονικό της Ένωσης της Επτανήσουμε την Ελλάδα, αναφέρθηκε στο Ριζοσπαστικό Κίνημα και στησυμβολή του Ριζοσπάστη Δημητρίου Δαυή-Λορεντζάτου, τουδασκάλου που γεννήθηκε στα Δαυγάτα και εξέδιδε στοΑργοστόλι μαζί με άλλους Ριζοσπάστες, την εφημερίδα “ΧΩ-ΡΙΚΟΣ”, η οποία διακρινόταν για τη μαχητικότητά της.Στο τέλος της εκδήλωσης προσφέρθηκαν αναψυκτικά καιγλυκά στους μαθητές, στους δασκάλους και σε όλους τους πα-ρευρισκόμενους, ολοκληρώνοντας την τελετή μέσα σε ένα ευ-χάριστο και ζεστό κλίμα.Η εκδήλωση αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία αναλογισμούκαι υπενθύμισης των ιδεών και των αξιών για τις οποίες αγωνί-στηκαν οι Ριζοσπάστες, αλλά και απόδοσης τιμής στον κατα-γόμενο από τα Δαυγάτα δάσκαλο και Ριζοσπάστη ΔημήτριοΔαυή-Λωρεντζάτο, ο οποίος με τη συμβολή και την αγωνιστι-κότητά του συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση της νεότερηςιστορίας του τόπου μας.ΦΩΤ.: Διονύσης Π. ΓασπαρινάτοςΚατάθεσηστεφάνουστηνπροτομήτουΡιζοσπάστηΔημητρίουΔαυή-Λορεντζάτου7Δημοσίευμα της Εφημερίδας ΣΚΡΙΠ του 1903

Πάσχα 2026… «Πέρασμα»… από την Αθήνα στο χωριό,στα Δαυγάτα Κεφαλονιάς! Μετά από 18 χρόνια, απουσίας, ηΜεγάλη Σαρακοστή μας οδήγησε οικογενειακώς (πρώτηφορά για τα παιδιά) να ζήσουμε μια Μεγάλη Εβδομάδα δια-φορετική, αλλιώτικη, ιδιαίτερη!Ήταν Κυριακή των Βαΐων, όταν πέρασα το κατώφλι του ΆηΓιώργη, έχοντας την αγωνία πόσο διαφορετικά θα βίωνααυτές τις Άγιες μέρες και τί θα είχε αλλάξει σε σχέση με τοπαρελθόν…Πέρασε λίγος χρόνος μέχρι να συνειδητοποιήσω ότι ήτανπραγματικότητα, βρισκόμουν στο χωριό και καθόμουν στοστασίδι δίπλα στον Άη Γιώργη! Οι ψαλμωδίες τωνΓιάννη Πα-παδάτου,Γουλιέλμου ΠαπαδάτουκαιΔιονύση Γασπαρινάτου,με έκαναν γρήγορα να συνειδητοποιήσω, ότι θα περάσω έναιδιαίτερο Πάσχα στο χωριουδάκι μου. Κατά τη διάρκεια τηςΑκολουθίας του Νυμφίου, λίγες φορές άνοιξε η πόρτα τουΝαού. Και μέχρι να ολοκληρωθεί η Ακολουθία, μόλις 20άτομα καταφέραμε να συγκεντρωθούμε.Κι όμως στα μάτια μου ο Ναός ήταν γεμάτος από κόσμο!Ήταν όλοι οι χωριανοί εκεί, όπως ακριβώς πριν 18 χρόνια…Τους έφερα στο νου μου και τους «είδα» να κάθονται οκαθένας στο στασίδι του, στην καρέκλα του. Με καλωσόρισαν,με ρώτησαν αν θα καθίσω μέρες, πότε θα φύγω και μου ευχή-θηκαν να είμαστε όλοι καλά να ανταμώσουμε και του χρόνου!Τη σκέψη μου, διέκοψε η χαρακτηριστική κεφαλλονίτικηυμνωδία των ψαλτών, χωρίς μικρόφωνα, παρά μόνο με τηδύναμη των φωνητικών τους χορδών, καθώς ο εφημέριοςτου Ναούπ. Φώτιος Γαβριελάτοςτοποθετούσε το Νυμφίομπροστά από τον θρόνο της Παναγίας, στο κέντρο τουΝαού. Όταν ολοκληρώθηκε η Ακολουθία του Νυμφίου, αι-σθήματα γαλήνης και ηρεμίας με κυρίευσαν, γεμίζοντάς μουτην ψυχή…Μεγάλη Τετάρτη πρωί πραγματοποιήθηκε η ΠροηγιασμένηΘεία Λειτουργία και εν συνεχεία το Ιερό Ευχέλαιο, ενώ τηνΜεγάλη Πέμπτη το απόγευμα η Ακολουθία των Παθών μετην Έξοδο του Τιμίου Σταυρού μετά την ανάγνωση του 5ουΕυαγγελίου, συνοδευόμενη από την ψαλμωδία «Σήμερον κρε-μάται επί ξύλου…». Οι περίπου 40 παρευρισκόμενοι, μεταξύτων οποίων και αρκετοί συγχωριανοί που είχαν έρθει απόΑθήνα, προσκύνησαν ευλαβικά τον Εσταυρωμένο!Το πρωινό της Μεγάλης Παρασκευής βρήκε τα παιδιά τουχωριού να μαζεύουν στα κοφίνια τους, από τις αυλές τωνΠάσχα:Έναιδιαίτερο«πέρασμα»

9…απότηνπόλησταΔαυγάταμας!σπιτιών και τους αγρούς, λουλούδια για το στόλισμα του Επι-ταφίου! Ένα έθιμο δεκαετιών που ακόμα κρατά μέχρι τις μέρεςμας. Ο Άη Γιώργης γέμισε από γονείς και παιδιά που προ-σφέρθηκαν να στολίσουν έναν Επιτάφιο, που όμοιός του δενξανάγινε! Δεν είχε λουλούδια από ανθοπωλείο, δεν είχε τίποταέτοιμο από πριν: Όλα φτιάχτηκαν σε πραγματικό χρόνο, ενώοι ιδέες για τα σχέδια και τα μοτίβα άλλαζαν συνέχεια μέχρινα καταλήξουμε στην τελική μορφή, η οποία δικαίωσε όλες τιςπροτάσεις! Ήταν ένας Επιτάφιος που πάνω του «χώρεσε» όλητην Άνοιξη, όλη την Πλάση, όλη τη Δημιουργία, όλες τιςμυρωδιές της κεφαλληνιακής υπαίθρου, όλες τις προσευχέςτων ανθρώπων που κοπίασαν να τον στολίσουν!Απόγευμα Μεγάλης Παρασκευής και ήταν όλα έτοιμα γιατην Ακολουθία του Επιταφίου Θρήνου. Το τελευταίο Πάσχαστο χωριό, είχα βρεθεί στην περιφορά του παλαιού Επιταφίουτης εκκλησίας, ο οποίος χρονολογείται από το 1890 και αντι-καταστάθηκε από τον τωρινό, το 2008. Δεν είχα σηκώσειποτέ στη ζωή μου τον Επιτάφιο… Τον σήκωσα φέτος, ιδιαίτερηκαι πολύ συγκινητική στιγμή! Δεν χωρούν παραπάνω λόγια!Ψάλλοντας τα Εγκώμια διανύσαμε τον κεντρικό δρόμο τουχωριού, σταματώντας στο παλιό Κοινοτικό Γραφείο και στοΝεκροταφείο για να ψάλλουμε δεήσεις.Το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου συγκεντρώ-θηκαν οι χωριανοί για να συμμετάσχουν στην Ακο-λουθία της Αναστάσεως.Eίχαν μαζευτεί από νωρίςγια να γιορτάσουν μαζί με τις οικογένειές τους τηνμεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης, τη νίκη τηςζωής απέναντι στο θάνατο! Λίγο πριν το«Δεύτελάβετε φως…»,όλα τα φώτα του Ναού έσβησαν,συμβολίζοντας το σκοτάδι του τάφου. Επικρατούσεαπόλυτη ησυχία. Ο ιερέας βγήκε από την ΩραίαΠύλη και με την λαμπάδα του μοίρασε το ΆγιοΦως στους παρευρισκόμενους. Μέσα σε δευτερό-λεπτα ο Άη Γιώργης φωταγωγήθηκε από το φωςτων κεριών, το φως που πρόσφερε ο ένας στονάλλον. Η ατμόσφαιρα μυσταγωγική! Στη συνέχειαμεταφερθήκαμε στο προαύλιο του Ναού και ψάλαμεόλοι μαζί το«Χριστός Ανέστη»ανταλλάσσονταςευχές, να έχουμε υγεία και με το καλό να ανταμώσουμε πάλιεδώ του χρόνου!Το φετινό Πάσχα ήταν το ομορφότερο Πάσχα, ήταν το«Πέρασμα» σε μια καινούρια εποχή. Τα παιδιά, μάς έδειξαντο δρόμο προς την ελπίδα, το φως, την αισιοδοξία, τη χαρά.Υπάρχει η επόμενη γενιά, είναι εδώ μαζί μας, δίπλα μας.Υπάρχουν οι «σπόροι» που θα «βλαστήσουν» στα Δαυγάτα.Εμείς οι γονείς οφείλουμε να είμαστε παρόντες, ώστε να με-ταλαμπαδεύσουμε τα ήθη και τα έθιμα, προκειμένου να τααπολαμβάνουμε και τα επόμενα χρόνια!Το τελευταίο Πάσχα στα Δαυγάτα ήταν πριν 18 χρόνια,τότε που δεν έλειπε κανείς, τότε όμως δεν το γνώριζα, τώραόμως το ξέρω… Εκεί μας περιμένουν οι συγγενείς μας, οιφίλοι μας, οι άνθρωποί μας! Κάποιοι από αυτούς θα μαςσφίξουν σφιχτά στην αγκαλιά τους και κάποιοι από τουςφρουρούς του Άη Γιώργη θα περιμένουν την προσευχή μαςκαι να τους ανάψουμε το καντήλι.Ας φροντίσουμε εμείς που κατοικούμε εκτός Κεφαλονιάςνα βρούμε λίγο χρόνο να επισκεφθούμε το χωριουδάκι μας.Ειδικά την άνοιξη, την εποχή που η ολάνθιστη φύση των Δαυ-γάτων σε συνδυασμό με το βουητό από τις μέλισσες, έρχεταινα κεντρίσει τις αναμνήσεις των παιδικών μας χρόνων!Γιώργος Ν. Γαρμπής

10Η ιστορία κάθε τόπου είναι άρρικτα συνδεδεμένη με τους αν-θρώπους που κατοικούν σε αυτόν. Στο πέρασμα των αιώνων,εκατοντάδες άνθρωποι γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στο χωριόμας, τα Δαυγάτα. Καθένας από αυτούς δημιούργησε την οικο-γένειά του και άφησε την προσωπική του σφραγίδα στοπέρασμά του. Κάθε χωριανός δημιουργεί ένα ζωντανό αποτύπωμαστην ιστορία του χωριού, το οποίο οφείλουμε οι νεότεροι νατο καταγράψουμε, ώστε οι επόμενες γενιές να γνωρίζουν ση-μαντικές πληροφορίες που αφορούν τα πρόσωπα, τα γεγονότα,την εξέλιξη και τις συνθήκες που επικρατούσαν σε δεδομένεςχρονικές στιγμές.Έτσι λοιπόν η εφημερίδα«ΤΑ ΔΑΥΓΑΤΑ»έκανε την πρότασηγια μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης σε έναν από τους λίγουςεναπομείναντες γέροντες του χωριού, τον πάντα δεκτικόΓιάννηΠαπαδάτο (του Γουλιέλμου).Μια καταγραφή της ζωής, τωνγεγονότων και της καθημερινότητας, όπως τα θυμάται και ταβίωσε ο ίδιος. Η συνέντευξη παραχωρήθηκε, σε οικογενειακόκλίμα, στην αυλή του σπιτιού του εκδότη της εφημερίδαςΓεωργίου Ν. Γαρμπήστα Δαυγάτα, την Τετάρτη 20 Αυγούστου2025.ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΓΑΡΜΠΗΣ:Καλησπέρα μαστρό Γιάννη, χαίρομαιπου σε έχω δίπλα μου και δέχθηκες να μιλήσουμε για τη ζωήσου και τα γεγονότα που έχουν διαδραματιστεί στα Δαυγάτααπό τότε που θυμάσαι μέχρι σήμερα. Θα προσπαθήσουμε,παρέα, μέσα από αυτή τη συζήτηση, να γυρίσουμε το χρόνοπίσω και να μας διηγηθείς τη ζωή όπως την βίωσες μέσα απότα δικά σου μάτια, τις δικές σου εμπειρίες. Ας ξεκινήσουμε απόπληροφορίες για την οικογένειά σου…ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Καλησπέρα αφέντη μου… Ευχα-ριστώ για την πρόσκλησή σου! Άκου να δεις πως έχουν ταπράγματα. Γεννήθηκα το 1938. Οι γονείς μου ήταν ο Γουλιέλμοςκαι η Σπυριδούλα. Είμαστε συνολικά 6 αδέλφια. Το πρώτο απόαυτά είναι η Μαρία, δεύτερος εγώ και ακολουθούν η Δέσποινα, οΠαναγής-Ναπολέων, η Σοφία και ο Παύλος-Σωκράτης.Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Πες μου λίγο για τα παιδικά σου χρόνια, απότότε που ξεκίνησες να θυμάσαι…Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Τα χρόνια τα δικά μου, τα παιδικά,ήταν δύσκολα! Την εποχή εκείνη η κάθε οικογένεια είχεπολλά παιδιά. Η μικρότερη οικογένεια στα Δαυγάτα είχε του-λάχιστον 4 παιδιά! Υπήρχε μεγάλη φτώχεια! Με δυσκολία είχαλίγο ψωμί να φάω, ενώ δεν είχα ούτε ένα ζευγάρι παπούτσια ναφορέσω. Ο πατέρας μου ήταν φτωχός άνθρωπος, ο οποίοςμας ζούσε με κάτι χωραφάκια, που τα σπέρναμε στάρι και μα-ζεύαμε τον καρπό κάθε σεζόν και μερικές ελιές για το λάδιμας. Έκανε και μερικά καμίνια και πούλαγε τα κάρβουνα σε μα-γειρεία στο Αργοστόλι. Με αυτά συντηρούμασταν, Γιώργο μου!Με αυτά… για μεγάλο χρονικό διάστημα. Θυμάμαι, ήμουνΒ́Δημοτικού που με σήκωνε ο πατέρας μου μαζί με τις αδελφέςμου Μαρία και Δέσποινα τη νύχτα με φεγγάρι να πάμε να σκά-ψουμε 20 λεπτά μακριά από το Δημοτικό σχολείο και μετά πη-γαίναμε να μάθουμε γράμματα. Εγώ στο σχολείο, αφέντη μου,δεν είχα ούτε βιβλία, παρά μόνο μία πλάκα. Η πλάκα ήταν καισπασμένη, και πάνω της γράφαμε με ένα κοντήλι ό,τι μας έλεγεη δασκάλα. Στο σχολείο άλλαξα 4 δασκάλους. Τον πρώτο δά-σκαλο που είχα ήταν ένας Γρίβας, Ηπειρώτης, και η τελευταίαδασκάλα, όταν αποφοίτησα, ήταν μία Σοφία Σιμάτου από ταΦαρακλάτα.Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Θέλω να μείνουμε και να μου πεις κάποια στοιχείαγια το σχολείο. Πού ήταν, πόσα παιδιά είχε, τί τρώγατε;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Το σχολείο κατάφερα και το τελείωσα,τα άρπαζα τα γράμματα! Όταν πήγαινα σχολείο είμαστανεβδομήντα οκτώ (78) παιδιά. Είχαμε τέσσερις (4) σειρές θρανία.Το σχολείο τότε ήταν διώροφο. Στο ισόγειο ήταν το κελί τουΑγίου Γεωργίου και από πάνω το Δημοτικό σχολείο. ΤοΣυνάντησημετηνιστορίαμας!ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΤΟΥΓΙΑΝΝΗΠΑΠΑΔΑΤΟΥΣΤΗΝΕΦΗΜΕΡΙΔΑ«ΤΑΔΑΥΓΑΤΑ»Ο Γιάννης Παπαδάτος έξω από το ξωκκλήσι του Σωτήρα στο Σέλωμα,όπου ο ίδιος και η οικογένειά του έχουν τη φροντίδα από το 1989.

σχολείο δεν ήταν εκεί που είναι το Μουσείο σήμερα. Βρισκότανπρος τα εδώ, είκοσι (20) μέτρα δίπλα από το Λιτρουβιό, στοσημείο που ’ναι μια ελιά στη μέση του δρόμου. Είχε πολύμεγάλο προαύλιο και εκεί παίζαμε. Υπήρχε ένας Σύλλογος τουχωριού που λεγόταν «Δαυγάτειος Κεφαλληνιακή Αδελφότης»Αθηνών-Πειραιώς, ο οποίος βοηθούσε τα παιδιά του Δημοτικούσχολείου και μας έστελνε μολύβια, τετράδια και γραφική ύλη.Στα διαλείμματα μάς προσφέρανε γάλα σε σκόνη, το οποίομέσα σε ένα δωματιάκι το έβραζαν τα παιδιά, δύο (2) κάθεφορά και εναλλάσσονταν. Στο γάλα μέσα βάζαμε και σοκολάτα,αλλά δεν θυμάμαι αν μας το έστελναν οι Αμερικάνοι. Είχε καικάτι λεμονάδες πέντε (5) κιλών, τις οποίες έπινε όποιος ήθελε.Από τους συμμαθητές μου υπήρχαν κάποιοι που διέπρεψαν,δηλαδή έγιναν γιατροί, έγιναν επιστήμονες. Σπουδαίο πράγμαγια τότες, αλλά δυστυχώς έφυγαν από το χωριό!Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Τί παιχνίδια παίζατε, ήταν αυτοσχέδια;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Το πρώτο και κύριο, η λεγόμενη «Κα-ραβάνα». Σχεδιάζαμε έξι (6) κατζέλα στο έδαφος. Αυτά,λοιπόν, τα κατζέλα έπρεπε να τα περάσεις με κλειστά τα μάτιααπό ’δω, από την πρώτη τριάδα, και να καταλήξεις στα άλλατρία (3), αλλά να μην πατήσεις την γραμμή, εκεί που διαχωριζότανε.Δυστυχώς, όποιος πάταγε έχανε και πήγαινε μετά άλλος. Έναάλλο παιχνίδι ήταν οι «Γούβες». Φτιάχναμε μια ευθεία γραμμήκαι στην άκρη της σκάβαμε και δημιουργούσαμε μια τρύπα.Ρίχναμε μετά το τόπι και κέρδιζε όποιος το έριχνε μέσα στηγούβα. Μετά είχαμε βρει ένα στεφάνι από βαρέλια και απόαπόσταση τριάντα (30) μέτρων πετάγαμε το τόπι με ένα ξύλο,την λεγόμενη καβινέλα, προσπαθώντας να το φτάσουμε να μπειμέσα στο στεφάνι. Κάποιες άλλες φορές βάζαμε μεταξύ μαςδανεικά κάτι δεκάρες και παίρναμε πεπόνια και τα βάζαμεσημάδι… με πέτρες! Το βάζαμε μακριά το πεπόνι. Αν πήγαινε ηπέτρα επάνω, το κέρδιζες, ήταν δικό σου και το έτρωγες!Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Τί θυμάσαι από την Κατοχή και τα χρόνια μετά;Πώς ήταν η ζωή στα Δαυγάτα;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Τα χρόνια της Κατοχής με τους Ιταλο-γερμανούς και τους βομβαρδισμούς, καθώς επίσης και ταμετέπειτα, ήταν πολύ δύσκολα. Κάναμε ό,τι μπορούσαμε για ναζήσουμε. Φαντάσου, στο διάστημα που ήρθαν οι Ιταλογερμανοί,ξεκινήσαμε και πηγαίναμε στο Αργοστόλι μ’ ένα γάιδαρο πουείχαμε, δεκαπέντε (15) αγκαλούλες ξύλα για φούρνο, για να πά-ρουμε ενάμισυ (1½) ψωμί για να ζήσει όλη η οικογένεια! Σε δε-καπέντε (15) μέρες έπαιρνα μια κούτα τσιγάρα «Ματσάγγου»του πατέρα μου, 88 τσιγάρα και μισό ψωμί. Πείνα… Ούτερούχα… Κουστούμι να φορέσεις; Πού να το βρεις αυτό; Για πα-πούτσια παίρναμε λάστιχα από αυτοκίνητα και τους βάζαμεκάτι λουριά…Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Έχεις ακούσει μαρτυρίες από τον πόλεμο του’40 από διηγήσεις χωριανιών;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Στο χωριό το δικό μας ήταν τα πολυ-βολεία των Ιταλών. Για να καταλάβεις, είχαν πετύχει τοχωριό μας οι Γερμανοί, ρίχνοντας με κανόνι από το Ληξούρι!Λοιπόν, εκεί, πάνω από το σπίτι το δικό μου είχαν σκοτωθείδύο (2) Ιταλοί και άλλοι δύο (2) στου Σάββα από πάνω. Ήτανακόμη ένας σοβαρά τραυματισμένος, ο οποίος κρυβόταν μέσαστον στάβλο, όπου και ξεψύχησε και τον θάψανε μέσ’ στο νε-κροταφείο στην κάτω μεριά. Εκεί που έχει ο παππούλης σουένα χωράφι στα Σκόρδακα, πήγε ένας Γερμανός δύο (2) αι-χμάλωτους Ιταλούς και τους σκότωσε.Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Έχω ακούσει για κάποιον βομβαρδισμό από πο-λεμικό αεροσκάφος στο χωριό; Ξέρεις κάτι γύρω από αυτό;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Θα σου πω. Στον βομβαρδισμό πουέγινε εδώ στο χωριό πρέπει να πέσανε πάνω από διακόσιες(200) βόμβες την περίοδο της Κατοχής. Από τα βομβαρδιστικάπου ρίχνανε τις βόμβες, πολλές έμεναν άσκαστες. Ένα απόαυτά πήγε να ρίξει μία στον Άη Γιώργη, η οποία έπεσε είκοσι(20) μέτρα πριν την εκκλησία, στο νεκροταφείο, με αποτέλεσμανα πετάξει τα οστά από τους τάφους ψηλά! Τα θραύσματα«έσκαψαν» όλη την εξωτερική πρόσοψη της εκκλησίας και τησιδερένια πόρτα του ναού. Το εικόνισμα όμως με το τζάμι πουείναι ακριβώς πάνω από την πόρτα δεν έπαθε ούτε μίαγρατζουνιά! Το αεροπλάνο που πήγε να βομβαρδίσει τηνεκκλησία έπιασε φωτιά και διαλύθηκε σε τέσσερα (4) κομμάτια.Τον πιλότο τον έφαγε μια γουρούνα του Κασά, στο στενό τηςΡουμπίνας πίσω από το πατρικό σου σπίτι, του παπούλη σουτου Λαγού (Γεράσιμος Αλ. Μαρκάτος). Μαζέψαμε από το αε-ροπλάνο τα κομμάτια, βρήκαμε τα αλουμίνια και τα πουλάγαμεγια παλιοσίδερα και παίρναμε το χαρτζιλίκι μας. Γκρεμίστηκανπάρα πολλά σπίτια και είχαν σκοτωθεί δύο (2) συγχωριανοί.Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Μαστρο Γιάννη είμαι πολύ περίεργος να μάθωγια τις συνθήκες εδώ στο χωριό… Τί καλλιεργούσατε; Πώςήταν τα σπίτια; Υπήρχαν δρόμοι, κυκλοφορούσαν αυτοκίνητα;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Πριν τους σεισμούς είχε γύρω στους600 κατοίκους. Την εποχή εκείνη είχαμε τεράστια παραγωγήσε σταφίδα. Αυτή η καλλιέργεια γινότανε παντού. Σε όλα ταχωράφια γύρω από το χωριό, στον Σωτήρα και όπου βλέπεις11Λιτανεία του Αγίου Γεωργίου το 1968, στη θέση Πλατύ, παρόντος του μακαριστούΜητροπολίτου πρ. Κεφαλληνίας Προκοπίου. (Αρχείο Κατερίνας Χ. Λουκάτου)

12ΤΑΔΑΥΓΑΤΑΤΕΥΧΟΣ 3, Ιανουάριος – Ιούνιος 2026Αντίτυπα:300 τεμ.Διατίθεται δωρεάνΕκδότης-Καλλιτεχνική επιμέλεια:Γιώργος Ν. ΓαρμπήςΔιεύθυνση:Λυκούργου 12, 183 45 Μοσχάτο, ΑττικήΤηλ.:6944 636367Email:tadavgata@gmail.comΕξαμηνιαίαέκδοσητουχωριούΔαυγάτα ΚεφαλονιάςFacebook:Εφημερίδα «Τα Δαυγάτα»Viber-WhatsApp:6944 636367απέναντι όταν πας στις Βόλτες, όλα τα αρμάκια μέχρι κάτω. Καιόλα αυτά τα καλλιεργούσαν με τα χέρια τους, αφού το έδαφοςήταν κακοτράχαλο και δεν υπήρχαν σύγχρονα γεωργικάεργαλεία. Το δικό μας το χωριό ήταν ένα από τα καλύτεραχωριά στο εμπόριο! Έφερναν ολόκληραmotorshipκαι παίρνανετα προϊόντα.Θυμάμαι ότι κεντρικοί δρόμοι δεν υπήρχαν· υπήρχαν στενάδρομάκια, πουσεκάποιααπόαυτάδενχωρούσεναπεράσειούτεγάϊδαρος.Επειδή οι Γερμανοί βομβάρδισαν το χωριό, θε-ώρησαν σωστό και έφτιαξαν δώδεκα (12) σπίτια εδώ σταΔαυγάτα, τα οποία τα ’χε αναλάβει ένας εργολάβος, ο Παπα-γιαννόπουλος. Όλο το χωριό ήταν ερειπωμένο… Όπως έφτιαξανσπίτια στη Λακήθρα και στα Βασλαμάτα οι Εγγλέζοι, έτσι καιεδώ τα έφτιαξαν οι Γερμανοί. Έφτιαξαν λοιπόν αυτά τα σπίτια,ενώ υπήρχαν και τα λεφτά για τις διανοίξεις των δρόμων, αλλάπιθανολογείται ότι έκανε κακοδιαχείριση ο εργολάβος καιάνοιξε μόνο δύο (2) δρόμους κι αυτούς ημιτελείς. Σήμεραείναι πολλά οικόπεδα τα οποία τώρα, επειδή δεν έχουν ανοιχτείδρόμοι, σε αναγκάζουν, αν θες να κτίσεις, ν’ ανοίξεις ο ίδιοςτον δρόμο και να πληρώσεις… Γι’ αυτό, βλέπεις, είναι πολλά πα-ρατημένα και δεν τα φτιάχνουνε.Στο χωριό δεν υπήρχαν αυτοκίνητα, ούτε μπορούσαν ναέρθουν αφού δεν υπήρχαν δρόμοι. Το πρώτο αυτοκίνητο στοχωριό το είχε ο μπάρμπας (αδελφός της μάνας) του Μουσουλίνη,ο Άγγελος Μαρκάτος.Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Ποια μαγαζιά θυμάσαι στα Δαυγάτα και πούβρίσκονταν;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Θα σου πω αμέσως. Το δικό μας τοχωριό είχε φούρνο του μπάρμπα μου, του Δημοσθένητου Σιμάτου. Στου Σπύρου του παπά οι Παπαδαίοι, οι μπαρμπάδεςμου, είχαν διώροφο. Επίσης είχε ο Μπάμπης Γιαννάτος (τουΦουμή), ο Σπύρος Γασπαρινάτος (Σπίγγος), ο Μπαμπακάς, οΣταύρος Παπαδάτος, ο Γεράσιμος Παπαδάτος και ο ΓιάννηςΧριστοδουλάτος.Μετά άνοιξε το πρώτο του μαγαζί, σαν παντοπωλείο, οπαπούλης σου ο Λαγός (Γεράσιμος Αλ. Μαρκάτος) εδώ στοσπίτι σου, που πίνουμε καφέ τώρα και το είχε μαζί με τονμπάρμπα σου τον Τηλέμαχο Σταθάτο και το έλεγαν «7 Φ» κιαπ’ έξω έγραφε: «Φάτε Φίλοι». Κατόπιν ο Λαγός το άνοιξεεκεί που είναι η μουριά στην πλατεία του χωριού, όπου είχε καιτο τηλεφωνείο. Απέναντι ήταν της Μαρίας Βιτσεντζάτου, όπουμαζευόμασταν και οι περισσότεροι χωριανοί, εκεί που μένειτώρα ο Μιχάλης Βιτσεντζάτος. Στην κάτω μεριά της πλατείαςείχε ανοίξει ένα μαγαζάκι ο Νικόλας Γασπαρινάτος (τουΤακουά), που έψηνε και σουβλάκια, ενώ απέναντί του ήταν τουΜαρίνου Σπ. Γασπαρινάτου (του Κατσέλη). Κάποια από αυτάλειτουργούσαν σαν μαγαζιά και σαν ταβέρνες. Αυτά θυμάμαιεγώ για εκείνα τα χρόνια…Θα σου πω τώρα ένα πράγμα: τότε είχε πολλά κτήματα ο ΑηΓιώργης. Μπορούσες να τα καλλιεργήσεις και έδινες ένα μερίδιοστην εκκλησία. Στο κελλί του Άη Γιώργη υπήρχαν βαρέλια μεκρασί. Τον καιρό εκείνο πίνανε όλοι, αφέντη μου, δεν υπήρχεκάτι άλλο. Έπρεπε όμως να περάσουν όλοι από το κελλί της εκ-κλησίας, να πιούνε ένα ποτήρι κρασί, ν’ αφήσουν κάτι… καικατόπιν πήγαιναν σ’ όλα τα άλλα μαγαζιά. Δηλαδή ο πατέραςμου ο συγχωρεμένος με τον Αργύρη Γασπαρινάτο, κάθε βράδυπίνανε τέσσερα (4) μπουκαλάκια κρασί με κουκιά ξερά… Και μ’αφήνανε εμένα να τραγουδάω! Όταν μεγάλωσα κι εγώ, μα-ζευόμασταν κάθε Σάββατο στο Λιτρουβιό, ο Πλάτωνας (τηςΜάγγαινας), ο Βαγγέλης (της Κωνσταντίνας), ο Παναγής (τουΣπυράκου), ο Σπύρος Λορεντζάτος, ο Αργύρης Γασπαρινάτος…Και άκουγες ένα ωραίο πράγμα!Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Πώς ήρθε το ηλεκτρικό ρεύμα στο χωριό;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Φως δεν υπήρχε.Eίμασταν με λάμπεςπετρελαίου. Το ρεύμα στο χωριό, πρωτοήρθε μέσω δωρεάςτης «Δαυγατείου Κεφαλληνιακής Αδελφότητας» Αθηνών-Πει-ραιώς. Είμασταν από τα πρώτα χωριά στην Κεφαλονιά πουέφεραν φως! Στο Λιτρουβιό υπήρχε ένα μεγάλο μοτέρ, τεράστιο,για το οποίο είχε έρθει ένας ηλεκτρολόγος από το Αργοστόλικαι το συνέδεσε με σύρματα, ώστε να έχει όλο το χωριόκολώνες που φώτιζαν. Κολώνες υπήρχαν στου Άποντα απ’έξω, στη γωνία της Μαρίας του Ζαμάνη, στου Μαλέχα, στονΆμμο, απ’ έξω απ’ του Τσιμπούκη και αλλού. Ρεύμα είχαν μόνοοι εξωτερικές κολώνες φωτισμού και ο Άη Γιώργης. Ρεύμα δενείχαν τα σπίτια. Το κάθε σπίτι του χωριού ηλεκτροδοτήθηκεμέσω της ΔΕΗ το 1967.Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Είχατε ύδρευση στο χωριό;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Δεν είχαμε… Όλοι εδώ πέρα, το κάθεσπίτι, είχε από 1-2 δεξαμενές, τις λεγόμενες στέρνες. Αυτόήταν για πόσιμο νερό, το νερό της βροχής! Υπήρχε παράλληλακαι η δεξαμενή του χωριού, κοντά στο σπίτι σου, όπου έχειαπομείνει μόνο η τρόμπα της. Αν θυμάμαι καλά, το 1990 ήρθεο Δήμος, έφτιαξε το δίκτυο ύδρευσης και τις δύο (2) δεξαμενές,πάνω στη Ράχη, οι οποίες γεμίζουν με νερό από γεώτρησημέχρι και σήμερα.Γ. ΓΑΡΜΠΗΣ:Πες μου για τα φημισμένα πετράλωνα των Δαυ-γάτων και τους μύλους. Τα πρόλαβες να τα χρησιμοποιούν;Γ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ:Οι παλαιοί άνθρωποι είχανε κάνει ταλεγόμενα αλώνια, τα οποία εδώ στο χωριό πρέπει να ’ναιπάνω από ογδόντα (80). Στη μέση το αλώνι έχει μια τρύπα πουπήγαινε ένα (1) ξύλο όρθιο, το λεγόμενο στιχερό, στο οποίοδένανε μ’ ένα σχοινί δύο (2) γαϊδούρια μαζί, τα οποία γυρίζανε