skip to Main Content
ΣΗΜΑ

Επτάνησος Πολιτεία: Το πρώτο άνθος λεύτερης ελληνικής γης !!!

Η Επτάνησος Πολιτεία (Ιταλικά: Repubblica Settinsulare), υπήρξε από τις 21 Μαρτίου 1800 έως τις 8 Ιουλίου 1807.
 
Ήταν το πρώτο Ελληνικό κρατίδιο που
δημιουργήθηκε τρεισήμισι αιώνες μετά την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
από τους Οθωμανούς το 1453.
 
Γεγονότα που οδήγησαν στην
δημιουργία της
 
Με την Συνθήκη του Κάμπο Φόρμιο στις
17 Οκτωβρίου 1797 και την διάλυση της Δημοκρατίας της Βενετίας από τον
Ναπολέοντα Βοναπάρτη τα Επτάνησα παραχωρήθηκαν στην Γαλλία, τερματίζοντας έτσι
την μακραίωνη κατοχή τους από την Γαληνότατη (Βενετία).
 
Οι ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης
διαδόθηκαν στα νησιά του Ιονίου, η αριστοκρατική διοίκηση παύθηκε και
σχηματίστηκαν κοινοτικά συμβούλια από ανθρώπους όλων των κοινωνικών τάξεων για
την διοίκηση των νησιών.
 
Όμως μετά την καταστροφή του Γαλλικού
στόλου στο Αμπουκίρ της Αιγύπτου, η Ρωσία και η Τουρκία με την συγκατάθεση της
Αγγλίας αποφάσισαν να συστήσουν Ρωσοτουρκική συμμαχία εναντίον των επεκτατικών
βλέψεων του Ναπολέοντα στην Ανατολή.
Εκμεταλλευόμενες την υποκινούμενη από
την Αριστοκρατία δυσαρέσκεια των κατοίκων των Ιονίων Νήσων για τους Γάλλους, ο
Ρωσοτουρκικός στόλος ξεκίνησε από τα Κύθηρα, τον Σεπτέμβριο του 1798, την
κατάληψη των Επτανήσων, που συμπλήρωσε στις 20 Φεβρουαρίου 1799.
 
Έτσι αφαίρεσαν από την Γαλλία την
σημαντικότατη αυτή ναυτική βάση στην ανατολική Μεσόγειο.
 
Μετά από μακρόχρονες προτάσεις,
συζητήσεις και αντιρρήσεις των Αυλών Ρωσίας και Τουρκίας υπογράφτηκε στην
Κωνσταντινούπολη Συνθήκη στις 21 Μαρτίου 1800, στην οποία αποφασίστηκε η
αυτονόμηση της Επτανήσου Πολιτείας, υπό την επικυριαρχία της Υψηλής Πύλης και η
ανάθεση της προστασίας των Θρησκευτικών δικαιωμάτων των κατοίκων της, στον
Αυτοκράτορα της Ρωσίας.
Η Επτάνησος Πολιτεία (πορτοκαλί χρώμα)
και η Οθωμανική Αυτοκρατορία (πράσινο).
 
Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε το
πρώτο ημιαυτόνομο Ελληνικό κρατίδιο τριακόσια πενήντα περίπου χρόνια, μετά την
κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η Επτάνησος Πολιτεία.
 
Την Επτάνησο Πολιτεία αποτελούσαν τα
νησιά του Ιονίου Πελάγους:
 
Κέρκυρα    
 
Παξοί    
 
Λευκάδα    
 
Ιθάκη    
 
Κεφαλονιά   
 
Ζάκυνθος   
 
Κύθηρα…  και τα μικρότερα νησιά γύρω τους και τα
προσαρτήματά τους.
 
Το Βυζαντινό Σύνταγμα
 
Το Σύνταγμα που καταρτίστηκε στην
Κωνσταντινούπολη και έγινε αποδεκτό από τον Σουλτάνο ονομάστηκε Βυζαντινό και
ήταν ολιγαρχικό, παραχωρώντας όλη την εξουσία στις κληρονομικές αρχοντικές
οικογένειες των νησιών, αυτές που ήταν καταχωρημένες στην Χρυσόβιβλο (
Libro doro) τα τελευταία χρόνια της
Βενετοκρατίας, αλλά και σε όσους από τους αστούς ήθελαν και μπορούσαν να
γραφτούν.
Το Χρυσόβιβλο των αρχοντικών
οικογενειών σε κάθε νησί.
 
Το σύνταγμα αυτό που αποτελείτο από
212 άρθρα, συνέδεε τα Επτάνησα με ένα είδος ομοσπονδίας.
 
Σε κάθε νησί προέβλεπε την ύπαρξη
ανεξάρτητης εγχώριας κυβέρνησης, το Γενικό Συμβούλιο, αποτελούμενη από τους εκ
κληρονομιάς ευγενείς.
 
Το συμβούλιο αυτό θα συνεδρίαζε μία
φορά τον χρόνο και θα εξέλεγε από τα μέλη του ή θα διόριζε όλες τις υπόλοιπες
αρχές και εξουσίες όπως ήταν οι Σύνδικοι για την τοπική διοίκηση, οι Πρυτάνεις
για την τοπική εκτελεστική εξουσία και τους Υπουργούς Γερουσιαστές που θα
αποτελούσαν την ανώτατη κεντρική κυβέρνηση.
 
Γερουσιαστές εκλέγονταν τρεις από
κάθε ένα απ’ τά νησιά Κερκύρας, Κεφαλονιάς και Ζακύνθου, δύο από την Λευκάδα,
ένας από τα Κύθηρα και ένας εκ περιτροπής από την Ιθάκη και τους Παξούς, σύνολο
δέκα τρεις.
 
Η Γερουσία η οποία θα εξέλεγε από τα
μέλη της τον Πρόεδρο ή Πρωθυπουργό με τον τίτλο του Πρίγκιπα, θα είχε έδρα της
την Κέρκυρα.
 
Η Σημαία
Ως σημαία της Επτανήσου Πολιτείας
ορίστηκε να τεθεί πάνω σε κυανού ύφασμα το κίτρινο φτερωτό λιοντάρι της
Βενετίας κρατώντας όμως το Ευαγγέλιο κλειστό με ένα σταυρό την χρονολογία 1800
και επτά λόγχες Που θα συμβόλιζαν τα Επτάνησα και την συνέχεια της εξουσίας της
αριστοκρατίας.
 
Η παρουσίαση της σημαίας έγινε με
κάθε μεγαλοπρέπεια στην Κωνσταντινούπολη όπου έγινε δοξολογία στο Πατριαρχείο
για την στερέωση της νέας Πολιτείας.
 
Τα πρώτα βήματα
 
Το νέο Σύνταγμα που αυθαίρετα
συντάχτηκε στην Κωνσταντινούπολη Από τους εκεί πρεσβευτές της Επτανήσου
Πολιτείας, προκάλεσε την γενική δυσαρέσκεια.
 
Το νέο κράτος θα ήταν υποτελές στον
Σουλτάνο, οι ευγενείς έβλεπαν με δυσαρέσκεια την μερική έστω εκχώρηση προνομίων
τους στους αστούς και ο λαός οργίστηκε με την αφαίρεση των πολιτικών του
δικαιωμάτων που του είχαν παραχωρηθεί από τους Γάλλους δημοκρατικούς.
 
Ταραχές και στάσεις ξέσπασαν στα
νησιά.
 
Εκδικήσεις και υποκινούμενοι φόνοι διατάρασσαν
την ασφάλεια και την τάξη.
 
Στην Ζάκυνθο ο Μαρτινέγκος αφαίρεσε
την εξουσία από τους ευγενείς κα διοικούσε το νησί κατά βούληση κηρύσσοντας το
ανεξάρτητο.
 
Όταν η Γερουσία έστειλε Τούρκικα
πλοία για να επιβάλουν την τάξη ο Μαρτινέγκος ανάθεσε την στρατιωτική διοίκηση
στον αξιωματικό του Βρετανικού στρατού Κάλλεντερ ενώ άνθρωποί του ύψωσαν στο
κάστρο την Βρετανική Σημαία στις 24 Φεβρουαρίου 1801.
Το έμβλημα της Επτανήσου Πολιτείας.
 
Στην Κεφαλονιά ξέσπασε εμφύλιος ενώ
στις 27 Μαίου 1801 ολέθρια στάση ξέσπασε στην Κέρκυρα ανάμεσα στους κατοίκους
και στρατιώτες της Τούρκικης φρουράς, εξαναγκάζοντας τον Πρίγκιπα Θεοτόκη να
αναθέσει προσωρινά την στρατιωτική διοίκηση του νησιού στον Ρώσο συνταγματάρχη
Αστφέρ.
 
Νέο Σύνταγμα και
σταθεροποίηση της Πολιτείας
 
Στις 10 Οκτωβρίου 1801 με μυστική
συμφωνία στο Παρίσι μεταξύ Γαλλίας και Ρωσίας, αποφασίστηκε η αποστρατικοποίηση
της Επτανήσου.
 
Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να
χειροτερέψει η εσωτερική κατάσταση και να κινδυνεύσει η Επτάνησος να περιέλθει
στην κατοχή της Τουρκίας.
 
Για να σώσει την Πολιτεία, ο
Πρίγκιπας Θεοτόκης αναγκάστηκε να φέρει σε συνεννόηση τους ευγενείς με τους
δημοκρατικούς και τους αστούς και να ζητήσει εκ νέου τη μεσολάβηση της Ρωσίας.
 
Ο Τσάρος τότε έστειλε στην Κέρκυρα
πληρεξούσιο, τον Ζακυνθινό κόμη Γεώργιο Μοτσενίγο, έμπειρο διπλωμάτη της Ρωσίας
στην Τοσκάνη, ο πατέρας του οποίου, κόμης Δημήτριος Μοτσενίγος, είχε διακριθεί
στον αγώνα κατά της Τουρκίας στην περίοδο των Ορλωφικών.
 
Ο Μοτσενίγος έφτασε στην Κέρκυρα τον
Αύγουστο του 1802 και συγκάλεσε συντακτική συνέλευση με νέους Γερουσιαστές για
την κατάρτιση νέου συντάγματος, το οποίο ψηφίστηκε στις 16 Οκτωβρίου 1803.
 
Το νέο σύνταγμα καταργούσε το
διαδοχικό δικαίωμα ευγενείας και έδιδε το δικαίωμα σε κάθε άτομο που
διακρινόταν για την αρετή του, την μόρφωση και που παρουσίαζε τα εχέγγυα ικανού
πολίτη, να μπορεί να εκλέγεται σε ηγετικές θέσεις και να μετέχει στην Γερουσία.
 
Έθεσε τις βάσεις για την ανάπτυξη και
πρόοδο της Παιδείας, των Τεχνών του Εμπορίου και της Βιομηχανίας.
 
Προέβλεπε την ακεραιότητα της
ιδιοκτησίας τον σεβασμό του οικογενειακού ασύλου την ισονομία και θεμελίωνε τις
τρεις μεγάλες εξουσίες του κράτους νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική.
 
Ήταν το πρώτο Νεοελληνικό Σύνταγμα,
με εξαιρετικά φιλελεύθερες, για την εποχή του, διατάξεις.
 
Δυστυχώς η ισχύς του δεν έμελλε να
διαρκέσει για πολύ.
 
Η διάλυση της Επτανήσου
Πολιτείας
 
Αν και το μικρό Ελληνικό κρατίδιο
κατόρθωσε να ορθοποδήσει και να εξασφαλίσει μια ομαλή σχετικά πορεία προς το
μέλλον έπεσε τελικά θύμα των διενέξεων των Μεγάλων δυνάμεων οι οποίες εξ’ άλλου
και το είχαν δημιουργήσει.
Μετά την νίκη του Ναπολέοντα στο
Αούστερλιτς και την σύναψη της συνθήκης του Τιλσίτ στις 8 Ιουλίου 1807, τα
Επτάνησα παραχωρήθηκαν και πάλι στην Γαλλία και η Επτάνησος Πολιτεία έπαψε να
υφίσταται.
 
Οι Γάλλοι αυτοκρατορικοί άρχισαν να
χάνουν τα Επτάνησα σταδιακά από το 1809 με την κατάληψη της Ζακύνθου από τον
Αγγλικό στόλο.
Στη συνέχεια οι Άγγλοι κατέκτησαν την
Κεφαλονιά Ιθάκη Λευκάδα και Κύθηρα το 1810 και τέλος την Κέρκυρα το 1814.
 
Με την συνθήκη των Παρισίων 5
Νοεμβρίου 1815 και την αποκατάσταση της ειρήνης στην Ευρώπη, τα Επτάνησα
αποτέλεσαν το αυτόνομο Ιονικό κράτος κάτω από την αποκλειστική προστασία της
Μεγάλης Βρετανίας και μετονομάστηκαν σε Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων.
 
Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων
Νήσων
 
Το Ιονικόν Κράτος (Επίσημα στα
Ελληνικά: Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων, Ιταλικά: Stati Uniti delle Isole
Ionie, αναφερόμενη και ως Ιόνιος Πολιτεία) ήταν κράτος στο Ιόνιο πέλαγος.
Σημαία του Ηνωμένου Κράτους των
Ιονίων Νήσων.
 
Ιδρύθηκε μετά τη Γαλλική Επανάσταση,
όταν οι Βενετοί με τη Συνθήκη του Καμποφόρμιο (Campo Formio) το 1797 αποχώρησαν
από τα Επτάνησα.
Το 1850 το Κοινοβούλιο των Επτανήσων
ψήφισε την Ένωση με την Ελλάδα, αλλά η Μεγάλη Βρετανία ως εγγυήτρια δύναμη την
απέρριψε.
 
Ύστερα από πιέσεις της Αυστρίας και
της Ρωσίας η ένωση πραγματοποιήθηκε το 1864.
 
ΑΔΑΜΑΣΤΟΣ
ΝΕΑ
Με πληροφορίες από: el.wikipedia.org
Διονύσιος Βούτος
Δημοσιογράφος
30 χρόνια στην δημοσιογραφία. Δημοσιογράφος ΕΡΤ
Back To Top