Νέα βάρη στις τσέπες των πολιτών έρχονται από το 2026 και μάλιστα μέσω των Δήμων. Συγκεκριμένα, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει αλλαγές στη φορολογία ακινήτων και σύμφωνα με το σχέδιο, ενοποιούνται το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και ο δημοτικός φόρος Ηλεκτροδοτουμένων Χώρων, δημιουργώντας το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ).
Στην ουσία πρόκειται για ένα νέο χαράτσι το οποίο θα επιβαρύνει τους πολίτες και θα δίνει χρήματα στους δήμους, χωρίς όμως να επιβαρυνθεί το κράτος. Δηλαδή, ένα… έξυπνο κόλπο έμμεσου φόρου από το ΥΠΕΣ για να είναι και οι Δήμοι ικανοποιημένοι, αλλά και ο κρατικός προϋπολογισμός.
Η ΠΟΜΙΔΑ χαρακτηρίζει το ΤΤΑ ως «νέο ΕΝΦΙΑ υπέρ των Δήμων», καθώς θα επιβάλλεται σε κάθε ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο, με το ύψος του να καθορίζεται ανάλογα με την αξία και τη χρήση. Στόχος είναι η ενίσχυση των εσόδων των τοπικών αρχών μέσα από ένα πιο ενιαίο και αποδοτικό σύστημα φορολόγησης. Επίσης, εκφράζει ανησυχία για διαδικασίες απαλλοτριώσεων και επεμβάσεων στην ιδιωτική περιουσία, οι οποίες –όπως σημειώνει– πραγματοποιούνται με συνοπτικές διαδικασίες και περιορισμένες προθεσμίες προσφυγής, κάτι που ενδέχεται να πλήξει τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα. Όπως επισημαίνεται στην ίδια ανακοίνωση, βασικός στόχος του νέου πλαισίου είναι η αύξηση των εσόδων των ΟΤΑ μέσω του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης, το οποίο θα έχει συντελεστή μεσοσταθμικά τριπλάσιο του ΤΑΠ, ενσωματώνοντας και τον δημοτικό φόρο Ηλεκτροδοτουμένων Χώρων.
Τα άρθρα του σχεδίου του νέου Κώδικα που αφορούν την ιδιωτική ακίνητη περιουσία έχουν ως εξής:
Άρθρο 29. Φορολογικοί συντελεστές του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης.
- Για στεγασμένους χώρους που δεν διαθέτουν ηλεκτρική εγκατάσταση και τελούν σε χρήση, το Τ.Κ.Φ. υπολογίζεται από την οικονομική υπηρεσία του δήμου στο ένα δέκατο (1/10) εκείνου που θα όφειλε εάν διέθετε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.
- Στο μειωμένο συντελεστή της παρ. 5 εντάσσονται: α) οι στεγασμένοι χώροι με ηλεκτρική σύνδεση που χρησιμοποιούν ελάχιστο ρεύμα για λόγους ασφαλείας,
β) τα ακίνητα, τα οποία διαθέτουν ηλεκτροδότηση, η οποία διακόπτεται. Η ένταξη στον μειωμένο συντελεστή γίνεται αυτοδικαίως, από την ημερομηνία διακοπής της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, για την οποία ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε.) ενημερώνει αμελλητί τον οικείο δήμο, η αρμόδια υπηρεσία του οποίου πραγματοποιεί τη μετάπτωση εντός μηνός από τη γνωστοποίηση.
ΤΕΛΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Σημ.: Θα αντικαταστήσει από 1.1.2027 το ΤΑΠ και τον δημοτικό Φόρο Ηλεκτροδοτουμένων Χώρων – Φ.Η.Χ.).
Άρθρο 32 Φορολογική βάση Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης (παρ. 1 του άρθρου 10 του ν.1080/1980, άρθρο 24 του ν.2130/1993, άρθρο.51 του ν.4647/2019, άρθρο 21 του ν.4674.2020, άρθρο. 375 του ν.4700/2020, άρθρο 51 του ν.4722/2020, άρθρο 7 του ν.4728/2020, άρθρο.173 του ν.4764/2020, άρθρο 66 του ν.4830/2021, άρθρο.19 του ν.4915/2022, άρθρο 76 του ν.4921/2022, άρθρο 43 του ν.4954/2022, άρθρο 42 του ν.5028/2023, άρθρο 6 του ν.5043/2023 και άρθρο 24 του ν.5076/2023)
- Επί της συνολικής αξίας της κάθε είδους ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται εντός της εδαφικής περιφέρειας των δήμων, επιβάλλεται υπέρ αυτών τέλος τοπικής ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.), σύμφωνα με τα παρακάτω οριζόμενα:
α) στα πάσης φύσεως ακίνητα που βρίσκονται εντός εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως ή εντός των ορίων οικισμών υφιστάμενων προ του έτους 1923 ή εντός ορίων οικισμών πληθυσμού κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων,
β) στα κάθε είδους κτίσματα που βρίσκονται εκτός του εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως ή εκτός ορίων οικισμών υφιστάμενων προ του έτους 1923 ή εκτός ορίων οικισμών πληθυσμού κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων. Σε αυτήν την περίπτωση, για τον υπολογισμό της αξίας λαμβάνεται υπόψη, από το δημοτικό συμβούλιο, η αξία των κτισμάτων συν την αξία της διπλάσιας έκτασης από εκείνης που καταλαμβάνουν τα κτίσματα,γ) στο δικαίωμα υψούν («αέρας»), εφόσον έχει συμπεριληφθεί σε συμβόλαιο μεταβίβασης ακινήτου και όπως καταγράφεται σε αυτό.
- Στο Τ.Τ.Α. δεν υπόκεινται τα πάσης φύσεως ακίνητα που ανήκουν: α) στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν.4270/2014, περί ορισμών, β) στους Ναούς, στις Ιερές Μονές, στο Ιερό Κοινό του Παναγίου Τάφου, στην Ιερά Μονή του Θεοβαδίστου Όρους Σινά, στο Άγιο Όρος, στην Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος και στα θρησκευτικά γενικά ιδρύματα, γ) στα αναγνωρισμένα ξένα θρησκεύματα και δόγματα, όταν τα χρησιμοποιούν αποκλειστικά για την άσκηση δημόσιας λατρείας και τη διεξαγωγή υποστηρικτικών υπηρεσιών θρησκευτικής φύσης, δ) στα φιλανθρωπικά ιδρύματα δημόσιου χαρακτήρα,ε) στα ημεδαπά νομικά πρόσωπα που υπάρχουν ή θα συσταθούν και δεν έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα, καθώς και στις περιουσίες του άρθρου 50 του Κώδικα κοινωφελών περιουσιών, σχολαζουσών κληρονομιών και λοιπών διατάξεων (ν.4182/2013, Α ́185), εφόσον με τη λειτουργία τους επιδιώκονται από αυτά σκοποί εθνοφελείς ή φιλανθρωπικοί ή εκπαιδευτικοί ή καλλιτεχνικοί ή κοινωφελείς, στ) στα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα που επιδιώκουν σκοπούς όμοιους με αυτούς της περ. ε) υπό τον όρο της αμοιβαιότητας όπως αυτά καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου (εξουσιοδοτικές Μέρους Β ́), ζ) στα αθλητικά σωματεία, ενώσεις, ομοσπονδίες που έχουν νόμιμα αναγνωρισθεί από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού δυνάμει της εγγραφή τους στη διαδικτυακή ηλεκτρονική πλατφόρμα με τίτλο «Ηλεκτρονικό Μητρώο Αθλητικών Σωματείων με Ειδική Αθλητική Αναγνώριση» που τηρείται στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, και τα οποία χρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως γήπεδα ή χώροι αθλητικών εγκαταστάσεων για την πραγματοποίηση των αθλητικών τους σκοπών, η) στα ξένα κράτη, όταν αυτά χρησιμοποιούνται για την εγκατάσταση πρεσβειών και προξενείων αυτών υπό τον όρο της αμοιβαιότητας, τον οποίο διασφαλίζει το Υπουργείο Εξωτερικών με βεβαίωσή του.
- Του Τ.Τ.Α. απαλλάσσονται :α) οι χαρακτηρισμένοι ως κοινόχρηστοι χώροι πολυκατοικιών, ανεξαρτήτως παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και β) τα ακίνητα που έχουν χαρακτηρισθεί: βα) ως δημόσιοι χώροι ταφής (νεκροταφεία),ββ) ως διατηρητέα, με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού, και δεν ιδιοχρησιμοποιούνται ή δεν αποφέρουν εισόδημα, σύμφωνα με τη φορολογική δήλωση του υπόχρεου, βγ) ως χώροι ιστορικών ή αρχαιολογικών μνημείων, με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού, βδ) τα κτίσματα που βρίσκονται εκτός οικισμού ή σε αγροτικές περιοχές και χρησιμοποιούνται για τον σταυλισμό ζώων, βε) τα ακίνητα για τα οποία υφίσταται απαγόρευση οποιασδήποτε χρήσης, σύμφωνα με τον ισχύοντα Πολεοδομικό Σχεδιασμό, ιδίως ρυμοτομικό βάρος, ρυμοτομική απαλλοτρίωση, δέσμευση ακινήτου για κοινωφελή ή κοινόχρηστο σκοπό ή για λόγους προστασίας μνημείων και αρχαιοτήτων, ιδίως αρχαιολογική δέσμευση για ανασκαφές, κήρυξη αρχαιολογικού χώρου, καθώς και για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, που έχει επιβληθεί από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, αποκλειστικά κατά το μέρος για το οποίο υφίσταται η ως άνω απαγόρευση.
- Ειδικότερα για τα κτίσματα οικοδομής και τα διαμερίσματα πολυκατοικίας: α) δεν επιβάλλεται Τ.Τ.Α. στα κτίσματα οικοδομής που ανεγείρεται για περίοδο επτά (7) ετών από τη χορήγηση της οικοδομικής άδειας, ενώ μετά την πάροδο της επταετίας το τέλος επιβάλλεται, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου (Φορολογικός Συντελεστής).Εάν κατά τη χρονική αυτή περίοδο τα διαμερίσματα εκμισθωθούν ή κατά οιονδήποτε τρόπο χρησιμοποιηθούν, τότε επιβάλλεται το Τ.Α.Α., σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο. β) Επιβάλλεται Τ.Τ.Α. στα διαμερίσματα πολυκατοικίας που ανεγείρεται τα οποία δεν έχουν πωληθεί και τα οποία συμφωνήθηκε να μεταβιβαστούν στον εργολάβο ή σε τρίτα πρόσωπα που αυτός θα υποδείξει, θεωρούνται, κατ’ αμάχητο τεκμήριο, ότι έχουν μεταβιβαστεί στον εργολάβο μαζί με το ποσοστό του οικοπέδου που τους αναλογεί. γ) Επιβάλλεται Τ.Τ.Α. εάν ο εργολάβος υποσχέθηκε με συμβολαιογραφικό προσύμφωνο τη μεταβίβαση διαμερίσματος σε τρίτο πρόσωπο, το διαμέρισμα αυτό, θεωρείται, κατά αμάχητο τεκμήριο, ότι μεταβιβάστηκε στον αγοραστή μαζί με το ποσοστό του οικοπέδου που αναλογεί από την παράδοση του σεαυτόν, η οποία αποδεικνύεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που καταρτίζεται μέσα σε δυο (2) μήνες από την παράδοση.
- Το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ελληνικό Κτηματολόγιο», με την ολοκλήρωση καταχώρισης κάθε εγγραπτέας πράξης με την οποία μεταβιβάζεται η κυριότητα ή νομή ή επικαρπία ακίνητου, ενημερώνει εντός δέκα (10) ημερών τον δήμο, στην εδαφική περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το ακίνητο, α) για το εμβαδόν του ακίνητου, του οποίου η κυριότητα ή νομή ή επικαρπία μεταβάλλεται και β) για τα στοιχεία του δικαιοπάροχου και του αποκτώντα την κυριότητα ή νομή ή επικαρπία του ακινήτου, όπως αυτά καταχωρήθηκαν στη βάση δεδομένων του Ελληνικού Κτηματολογίου. Μετά από την ενημέρωση του πρώτου εδαφίου της παρούσας, τυχόν οφειλή Τ.Τ.Α. βεβαιώνεται και εισπράττεται από τον υπόχρεο δικαιοπάροχο του αποκτώντα στην ταμειακή υπηρεσία του δικαιούχου δήμου.
Άρθρο 33 Φορολογικός συντελεστής 1. Ο συντελεστής του τέλους τοπικής ανάπτυξης καθορίζεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο (καθορισμός τελών και εισφορών),κυμαίνεται από μηδέν κόμμα ογδόντα τοις χιλίοις (0,80‰) μέχρι ένα τοις χιλίοις (1‰) και μπορεί να διαφοροποιείται ανά δημοτική ενότητα.
- Για τον υπολογισμό της αξίας των ακινήτων λαμβάνονται υπόψη μόνο το ύψος της τιμής ζώνης και ο συντελεστής παλαιότητας, όπως καθορίζονται με την κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 14 του ν.1249/1982 (Α ́43), περί φορολογίας υπεραξίας και παρακράτησης του φόρο υ, απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στις περιοχές που δεν έχει γίνει καθορισμός της τιμής των ακινήτων με αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατά την ανωτέρω διαδικασία, ο υπολογισμός της αξίας τους γίνεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, το οποίο λαμβάνει υπόψη και τα τηρούμενα στην αρμόδια Φορολογική Αρχή στοιχεία καθώς και τα στοιχεία των άλλων μητρώων που τηρούνται και παρέχονται στους δήμους σύμφωνα με το άρθρο (Παροχή στοιχείων στους δήμους και τις περιφέρειες).
Άρθρο 34 Υπόχρεοι καταβολής 1. Το τέλος τοπικής ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.) βαρύνει τον κύριο του ακινήτου κατά την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους και σε περίπτωση επικαρπίας ή νομής τον επικαρπωτή ή νομέα.
