skip to Main Content
Που ήταν η παλιά Υπαπαντή του Γεράκη (Copy)

«Κυρά μου Υπαπαντή, άμα δεν έχεις το νερό, το δανείζεσαι»

«Θεοτόκε, ἡ ἐλπίς πάντων τῶν Χριστιανῶν, σκέπε, φρούρει, φύλαττε τούς ἐλπίζοντας είς Σέ». «Ακατάληπτόν έστι το τελούμενον εν σοι και αγγέλοις και βροτοίς, Μητροπάρθενε Αγνή»

«Κυρά μου Υπαπαντή, άμα δεν έχεις το νερό, το δανείζεσαι» όπως αναφέρει και ο φίλος Γεράσιμος Γαλανός σε πρόσφατο άρθρο του. Επίσης η λαϊκή θυμοσοφία μνημονεύει στα νησιά μας, «Καλοκαιριά τση Παπαντής, μαρτιάτικος χειμώνας», κάτι που θέλει να πει πως, ο Μάρτης θα είναι βροχερός και κρύος.
Ημέρα της Υπαπαντής του Κυρίου σήμερα και παρουσιάζουμε ανάλογες Μονές που βρίσκουμε στην Κεφαλονιά.

Υπαπαντή στην περιοχή Βαρύ (Βαρειά κατά τον Τσιτσέλη) της Ανωγής. Πριν το 1721 υπήρχε ερειπωμένος ναΐσκος που ανήκε στον Αναστάσιο Δεφαράνα και τον παραχώρησε στον ιερέα Ζαφείριο Περδικάρη που θεωρείται και ο κτήτωρ της μονής. Η μονή είχε ελάχιστο προσωπικό και ακόμη πιο ελάχιστα εισοδήματα . Υπέστη ζημιές στον σεισμό του 1767. Μετά τον θάνατο του μοναχού Περδικάρη το 1760 και μέχρι το 1853, προστάτες της εκκλησίας ήταν τα μέλη της οικογένειας Χαριτάτου. Το 1854 πέρασε σε ιδιοκτησία οικογένειας Κολαϊτη. Στην εκκλησία υπήρχε εικόνα του γνωστού Αγιογράφου Πουλάκη, η «Εν άδου σωματικώς». Σύμφωνα και με πληροφορίες του μέλους της ομάδας μας, Παναγή Κουτουφά από τότε και μετά, η εκκλησία ανήκει στην οικογένεια Κολαίτη. Σήμερα ανήκει στην οικογένεια του Τάσου Κολαίτη που μένει κοντά στην εκκλησιά. Η εκκλησιά μετά τους σεισμούς του 1953 για μεγάλο διάστημα λειτουργούσε σε ξύλινη κατασκευή και στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ολοκληρώθηκε ο νέος ναός. Πολλές από τις παλαιές εικόνες διεσώθησαν από τον σεισμό, συντηρήθηκαν και σήμερα κοσμούν τον ναό. Από το πρωί γίνεται θεία λειτουργία με μεγάλη προσέλευση πιστών από το Ληξούρι αλλά και τα γύρω χωριά. Επίσης γίνεται λειτουργία την παραμονή το μεσημέρι.

Υπαπαντής Πυλάρου, πατρωνικής οικογένειας Ποταμιάνου. Είναι στην Ανωμεριά (θέση Σπήλια ) για αυτό και αναφέρεται και ως Υπαπαντή στα Σπήλια. Ανήκε στην οικογένεια των Ποταμιάνων και πιο παλιά στους Αρσένη και Κλουδάκη. Πρώτες πληροφορίες έχουμε το έτος 1678. Ο ιερομόναχος Δημ. Αυγερινός ίδρυσε κοινόβιο και καλλιέργησε τους γύρω αγρούς. Ο Τσιτσέλης αναφέρει ότι το 1710 είχε μοναχούς, αλλά στα 1805, ήταν χωρίς προσωπικό και με μόνο «πρόσοδο» 360 πιάστρα. Το εκκλησάκι ξαναφτιάχτηκε γύρω στα 1867.

Μονήδριο Υπαπαντής στην θέση «Τριβή» Χαβριάτων Κατωγής. Μνημονεύεται σε έγγραφο του Κώδικα μονής Ταφιού. Συγκεκριμένα βρίσκουμε ότι στις 24 Ιουνίου 1707, κάτοικος της περιοχής, αφιέρωσε κτήμα στην θέση «Αγριάδα». Επίσης σύμφωνα και με τον Τσιτσέλη είχε μετόχι στον Άγιο Γεώργιο.

Εκκλησία Yπαπαντής οικογένειας Γεράκη. Βρισκόταν προσεισμικά πλησίον της σημερινής διασταύρωσης Λ. Βεργωτή & Δεβοσέτου, εκεί όπου στις μέρες μας, υπάρχει ένα μεγάλο οικόπεδο, δίπλα από την οικία Σπύρου Καβαλλιεράτου. Ήταν κτητορικός ναός, τον οποίο έχτισαν το 1670 οι γονείς του Κωνσταντίνου Γεράκη, ο οποίος διετέλεσε Αντιβασιλέας του Σιάμ (στη σημερινή Ταϋλάνδη) κατά τον 17ο αιώνα. Ο Κωνσταντίνος Γεράκης είχε βρει στη θάλασσα την ιερά εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου, γλυκυτάτης, θυλασούζης, βρεφοκρατούσης, με τον Χριστό εις όρθια θέση και την έστειλε στη μητέρα του Τζαννέτα, μαζί με χρήματα για την ανέγερση του Ιερού Ναού. Σύμφωνα και με πληροφορίες της αγαπητής Ευριδίκης Λειβαδά , άλλοι ενορίτες που έχουν αναφερθεί για αυτήν την εκκλησία ήταν οι οικογένειες Ασάνη, Άννινου, Αλιπράντη, Βαλσαμάκη, Βεντούρα, Διβάρη, Δαυή, Κονιδάρη, Καββαδία, Ζερβού, Θηνιάτη. Καταστράφηκε στους σεισμούς του 1953. Σήμερα υπάρχει στο Αργοστόλι, νεόδμητος ναός της Υπαπαντής του Κυρίου – Αγίου Νικολάου.

Υπαπαντή στο λιμάνι της Πεσσάδας. Σύμφωνα με στοιχεία από τον Σπύρο Ματιάτο :
«Γίνεται ένα ωραίο πανηγύρι στο ομώνυμο εκκλησάκι που βρίσκεται λίγο πιο πάνω από το λιμάνι του Αγ. Σώστη. Είναι μια γιορτή που επαναλαμβάνεται στην Πεσσάδα πάρα πολλά χρόνια. Οι παλιές φωτογραφίες που δημοσιεύω από πανηγύρια, αλλά και το παλιό κτίσμα του εξωκκλησιού μαρτυρούν κάτι τέτοιο. Το εκκλησάκι της Υπαπαντής ήταν κτητορικό. Ανήκε στην οικογένεια Ιγγλέση, της οποίας η αρχή έγινε από τον Γουλιέλμο Inglis τον 14ο μχ αιώνα. Μαρτυρίες κατοίκων του χωριού λένε ότι σχετίζεται με το ναυάγιο του Αποστόλου Παύλου, και υπάρχει εκεί από τη δημιουργία του χωριού της Πεσσάδας. Στον πόλεμο του 40, υπέστη ζημιές, όπως και με το σεισμό του 1953. Και τις δύο φορές το εκκλησάκι ανοικοδομήθηκε από την οικογένεια Βασιλάτου, που κατοικεί στην Πεσσάδα.
Παλιότερα η γιορτή διέφερε πολύ από τη σημερινή. Μαζευόταν πολύς κόσμος. Όλη η Πεσσάδα και τα Κουντουράτα, τα Δοριζάτα, τα γύρω χωριά, αλλά και από πιο μακρινά. Και αυτό γιατί εκτός τις αρτοκλασίες, και τα σπερνά, είχε και αρνί στη σούβλα. Ένα με δύο αρνιά πάντα σουβλίζονταν, πολλές φορές και τρία και ψηνόταν στον προαύλιο χώρο της εκκλησούλας. Επίσης είχε άφθονο κρασί. Και αυτά ήταν προσφορά του χωριού. Μετά το πέρας της λειτουργίας όλοι γευόντουσαν αρνί και πίνανε. Το χαρακτηριστικό αυτή της γιορτούλας, ήταν ότι, την άλλη μέρα κυκλοφορούσε σάτιρα, ανώνυμων σατιρικών από την Πεσσάδα, που σατίριζαν πρόσωπα και συμπεριφορές κατά τη διάρκεια του πανηγυριού.»

 

Υπαπαντή στα Ζόλα η λεγόμενη «Αζολιωτοπούλα Υπαπαντή». Η οικογένεια Απέργη έχει αναλάβει την φροντίδα της Εκκλησίας και την οργάνωση της πανήγυρης.

Υπαπαντή στα Μεταξάτα. Άγνωστο πότε κτίσθηκε ο παλιός ναός. Σήμερα υπάρχουν μόνον ερείπια. Η εικόνα υπάρχει στην Αγία Παρασκευή.

Πλέον των ανωτέρω, υπάρχει εκκλησίας της Υπαπαντής στα Σπαρτιά, οικογένειας Πανά ενώ εορτάζουν οι ναοί της Υπεραγίας Θεοτόκου Σιμωτάτων, ο ναός του προφήτη Ηλία στα Δηλινάτα, στον οποίο υπάρχει ένα εικόνισμα της Παναγίας, στα Καλλιγάτα της οικογένειας Καλλιγά και στα Φραγκάτα της οικογένειας Γαρμπή.

Χρόνια πολλά για την ημέρα.

 

Διονύσιος Βούτος
Δημοσιογράφος
35 χρόνια στην δημοσιογραφία. Δημοσιογράφος ΕΡΤ
Back To Top