Τα στοιχεία 34 ετών αποτυπώνουν μια δημογραφική μεταβολή που γίνεται εντονότερη στο τέλος της περιόδου. Από το 1991 έως το 2024 καταγράφηκαν 10.930 γεννήσεις και 15.334 θάνατοι στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη. Και υπάρχει ένα εύρημα που δύσκολα περνά απαρατήρητο: τα τρία μεγαλύτερα αρνητικά φυσικά ισοζύγια ολόκληρης της σειράς καταγράφονται στα τρία τελευταία διαθέσιμα χρόνια.

Οι αριθμοί που περιγράφουν την εικόνα

• 10.930 γεννήσεις – 15.334 θάνατοι την περίοδο 1991–2024.
• −4.404 άνθρωποι είναι το σωρευτικό φυσικό ισοζύγιο των 34 ετών.
• Μόνο το 2010 οι γεννήσεις ήταν περισσότερες από τους θανάτους.
• 2022, 2023 και 2024 είναι τα τρία χειρότερα έτη ολόκληρης της σειράς.
• Το 2024 αντιστοιχούσαν 1,87 θάνατοι σε κάθε γέννηση.

260 γεννήσεις, 487 θάνατοι μέσα σε έναν χρόνο

Τα τελευταία διαθέσιμα επίσημα στοιχεία αφορούν το 2024. Στην Περιφερειακή Ενότητα Κεφαλληνίας και Ιθάκης καταγράφηκαν 260 γεννήσεις και 487 θάνατοι. Το φυσικό ισοζύγιο ήταν επομένως αρνητικό κατά 227 ανθρώπους.

Για κάθε γέννηση αντιστοιχούσαν περίπου 1,87 θάνατοι.

Οι 260 γεννήσεις αποτελούν μικρή ανάκαμψη από τις μόλις 230 του 2023, που ήταν ο χαμηλότερος αριθμός από το 1991. Δεν σηματοδοτούν όμως ανατροπή της τάσης. Την ίδια χρονιά οι θάνατοι αυξήθηκαν από 459 σε 487 και το φυσικό έλλειμμα παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο: από μείον 229 το 2023 σε μείον 227 το 2024.

Το πιο ανησυχητικό εύρημα βρίσκεται στο τέλος της σειράς

Η εικόνα γίνεται καθαρότερη όταν δεν εξετάζουμε μία μόνο χρονιά αλλά τη συνέχεια των δεδομένων.

Τα τρία χειρότερα φυσικά ισοζύγια της περιόδου 1991–2024 είναι τα τρία τελευταία διαθέσιμα χρόνια.

Αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία από μια μεμονωμένη ετήσια πτώση. Επί τρία συνεχόμενα χρόνια, οι θάνατοι υπερβαίνουν τις γεννήσεις κατά περισσότερους από 220 ανθρώπους ετησίως.

2010: Η μοναδική χρονιά που οι γεννήσεις κέρδισαν

Μέσα σε ολόκληρη την περίοδο των 34 ετών υπάρχει μόνο μία εξαίρεση.

Το 2010 καταγράφηκαν 426 γεννήσεις και 417 θάνατοι. Το φυσικό ισοζύγιο έγινε θετικό κατά μόλις εννέα ανθρώπους. Είναι η μοναδική χρονιά της σειράς κατά την οποία γεννήθηκαν περισσότεροι άνθρωποι από όσους πέθαναν.

Το 2010 αποτελεί ταυτόχρονα ένα ορατό σημείο καμπής. Οι γεννήσεις είχαν κινηθεί ανοδικά μέχρι τότε και στη συνέχεια ακολούθησαν καθοδική πορεία.

Από μείον 639 σε μείον 1.861 μέσα σε δύο δεκαετείς περιόδους

Η σύγκριση των δεκαετιών δείχνει πόσο έχει μεταβληθεί το φυσικό ισοζύγιο.

Την περίοδο 2001–2010 καταγράφηκαν 3.695 γεννήσεις και 4.334 θάνατοι. Η διαφορά ήταν −639.

Στη δεκαετία 2015–2024, οι γεννήσεις περιορίστηκαν στις 2.870 ενώ οι θάνατοι έφθασαν τους 4.731. Το αρνητικό φυσικό ισοζύγιο έφθασε έτσι τους −1.861 ανθρώπους.

Η αρνητική διαφορά, δηλαδή, έγινε σχεδόν τριπλάσια.

Η μεγάλη αλλαγή βρίσκεται στις γεννήσεις

Οι θάνατοι παρουσιάζουν διακυμάνσεις, αλλά σύμφωνα με την επεξεργασία της σειράς παραμένουν σε όλη την περίοδο μεταξύ 405 και 512 ετησίως.

Στις γεννήσεις, αντίθετα, η μεταβολή είναι έντονη.

Από τις 426 γεννήσεις του 2010, φτάσαμε στις 230 το 2023 και στις 260 το 2024.

Εδώ βρίσκεται ένα από τα ουσιαστικότερα σημεία της δημογραφικής εικόνας: το αρνητικό ισοζύγιο δεν αποτελεί μόνο αποτέλεσμα των θανάτων. Συνδέεται με την εξασθένηση της φυσικής ανανέωσης του πληθυσμού.

Και αυτό αφορά πολύ περισσότερα από έναν δημογραφικό πίνακα. Σε βάθος χρόνου συνδέεται με το μέγεθος των νεότερων ηλικιακών ομάδων, το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό και τις ανάγκες για σχολεία και δημόσιες υπηρεσίες.

Τι ακριβώς σημαίνει το  μείον 4.404

Οι 4.404 άνθρωποι δεν αποτελούν τη συνολική μείωση του πληθυσμού της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης.

Είναι η σωρευτική διαφορά μεταξύ γεννήσεων και θανάτων από το 1991 έως το 2024.

Τα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν τη μετακίνηση του πληθυσμού: ανθρώπους που εγκαταστάθηκαν στα νησιά από άλλες περιοχές της Ελλάδας ή το εξωτερικό και κατοίκους που έφυγαν για να ζήσουν αλλού. Για να υπολογιστεί η συνολική πληθυσμιακή μεταβολή πρέπει να συνεκτιμηθεί και το μεταναστευτικό ισοζύγιο.

Υπάρχει και μία δεύτερη απαραίτητη διευκρίνιση. Η συγκεκριμένη σειρά αφορά Κεφαλονιά και Ιθάκη μαζί.

Το δημογραφικό δεν βρίσκεται πια στο μέλλον

Οι αριθμοί δεν περιγράφουν ένα ξαφνικό γεγονός. Καταγράφουν μια μακρά μεταβολή, η οποία στο τέλος της εξεταζόμενης περιόδου γίνεται εντονότερη.

Το φυσικό ισοζύγιο ήταν αρνητικό κατά 639 ανθρώπους την περίοδο 2001–2010. Στο 2015–2024 η απώλεια έφθασε τους 1.861. Και στα τρία τελευταία διαθέσιμα χρόνια ξεπέρασε κάθε φορά τους 220 ανθρώπους.

Το δημογραφικό πρόβλημα της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης δεν βρίσκεται πια κάπου στο μέλλον. Τα στοιχεία δείχνουν ότι εξελίσσεται ήδη — και ότι στα τελευταία χρόνια της σειράς γίνεται εντονότερο.

Πηγή   Eurostat για την περιοχή NUTS 3 EL623 – Κεφαλληνία και Ιθάκη, για τα έτη 1991–2024.

Πρόκειται για πρωτογενή δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ από ληξιαρχικές πράξεις, με βάση τον τόπο μόνιμης κατοικίας. Συνεπώς, μία γέννηση προσμετράται στην περιοχή όταν η μητέρα είναι μόνιμη κάτοικος, ακόμη και εάν ο τοκετός έγινε εκτός νησιού.

Το 2050 οι Έλληνες θα είναι 2.500.000 λιγότεροι!!!                                  της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής της Βουλής για το δημογραφικό