Καμπανάκι από τη 17η Σύνοδο ΦοΔΣΑ στη Μυτιλήνη: Σε τέλμα η ανακύκλωση, “παγωμένα” τα έργα ΕΣΠΑ

Με εντυπωσιακή συμμετοχή, έντονο προβληματισμό και ζωηρές ανησυχίες ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της 17ης Πανελλήνιας Συνόδου των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ), που πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη στις 19 και 20 Ιουνίου 2025.

Οι τοποθετήσεις των συμμετεχόντων –εκπροσώπων της Αυτοδιοίκησης, αρμόδιων θεσμικών φορέων, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του μηχανισμού JASPERS, καθώς και εμπειρογνωμόνων– ανέδειξαν τη σοβαρότητα των διαχρονικών προβλημάτων στη διαχείριση στερεών αποβλήτων. Αυτά τα προβλήματα πλέον εξελίσσονται σε κρίσιμα εμπόδια, υπονομεύοντας τόσο την πρόοδο των έργων όσο και τη δυνατότητα αξιοποίησης των κονδυλίων του ΕΣΠΑ 2021-2027.

Ι. Βασικά Συμπεράσματα
Ι.1. Το 2025 ως κομβικό έτος χωρίς πρόοδο

Το 2025 ήταν ορόσημο για την επίτευξη του στόχου ανακύκλωσης 55% των ΑΣΑ. Παράλληλα, βρισκόμαστε σχεδόν στο μέσον της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου (ΠΕΚΑ 2021–2027). Ωστόσο:

Ο στόχος του 55% απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, η ανακύκλωση στην Ελλάδα υποχώρησε κάτω από το 20%, έναντι περίπου 50% ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Το πρόγραμμα ΠΕΚΑ παραμένει ουσιαστικά ανενεργό, χωρίς ενταγμένες Μονάδες, χρηματοδοτήσεις ή απορροφήσεις.

Τα ΠΕΣΔΑ δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, καθιστώντας τον σχεδιασμό αναποτελεσματικό.

Συμπερασματικά:

Ο ΕΣΔΑ 2020 είναι ξεπερασμένος και απέτυχε στην εφαρμογή του.

Ο στόχος για το 2025 δεν φαίνεται εφικτός ούτε μέχρι το 2030.

Το ΠΕΚΑ 2021–2027 κινδυνεύει να αποτύχει πλήρως, με σοβαρές συνέπειες στο σύστημα διαχείρισης ΑΣΑ.

Ι.2. Ένα κρίσιμο σταυροδρόμι

Ο τίτλος της Συνόδου, «Διαχείριση απορριμμάτων – Ανακύκλωση: Σταυροδρόμια και Μονόδρομοι», αποδείχθηκε επίκαιρος. Κοινή διαπίστωση όλων των συμμετεχόντων ήταν ότι η χώρα βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο καμπής. Ο σχεδιασμός της Πολιτείας δείχνει να οδηγεί σε επιλογές που ενδέχεται να απαξιώσουν περαιτέρω τα συστήματα διαχείρισης ΑΣΑ.

Ι.3. Ηχηρές απουσίες, αδιάσειστα προβλήματα

Η απουσία της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ και του εποπτευόμενου ΕΟΑΝ ανέδειξε ακόμη περισσότερο την αναντιστοιχία μεταξύ επικοινωνιακής ρητορικής και πραγματικότητας. Το κοινό της Συνόδου, ενημερωμένο και απαιτητικό, επιβεβαίωσε πως τα σοβαρά προβλήματα δεν μπορούν πλέον να συγκαλυφθούν. Παρόλα αυτά, η επιτυχία και η δυναμική της Συνόδου δεν μειώθηκαν στο ελάχιστο.

ΙΙ. Διαπιστώσεις
Η βασική διαπίστωση της Συνόδου είναι σαφής: το Δίκτυο ΦοΔΣΑ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Η παρούσα πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ οδηγεί σε αδιέξοδα, επιβαρύνει υφιστάμενα προβλήματα και απειλεί τη χρηματοδότηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
όπως αναφέρει το airetos.gr
Παρά την επικοινωνιακή αισιοδοξία του Υπουργείου, η Αυτοδιοίκηση δεν έχει τα εργαλεία –τεχνικά, θεσμικά, χρηματοδοτικά– ώστε να συμμετέχει ουσιαστικά στον σχεδιασμό. Από την 14η Σύνοδο στην Αλεξανδρούπολη (2022) έως τη φετινή, η πρόοδος είναι ελάχιστη και τα ανοιχτά ζητήματα διογκώνονται.

ΙΙ.1. Ανακύκλωση σε τέλμα
Η Ελλάδα όχι μόνο δεν βελτιώνεται στους δείκτες ανακύκλωσης, αλλά υποχωρεί:

Η ανακύκλωση έχει πέσει κάτω από 20%.

Οι θετικές προσδοκίες για μεταρρυθμίσεις (Ν. 4819/2021) δεν υλοποιήθηκαν.

Τα Ολιστικά Σχέδια Χωριστής Συλλογής (ΟΣΧΣ) παραμένουν θεωρητικά –χωρίς  εφαρμοστική  βάση, σαφές χρονοδιάγραμμα ή λειτουργικό πλαίσιο.

Η επανεκκίνηση της ανακύκλωσης είναι απαραίτητη πριν την ολοκλήρωση των Μονάδων (ΜΑΑ), με χαμηλό κόστος και άμεση εφαρμογή, όπως είχε τεκμηριωμένα προτείνει το Δίκτυο από το 2022.

ΙΙ.2. ΠΕΣΔΑ – Ενεργειακή Αξιοποίηση – ΟΣΧΣ
Η διαδικασία επικαιροποίησης των ΠΕΣΔΑ συνεχίζεται με καθυστερήσεις, ενώ κρίσιμα δεδομένα λείπουν:

Η μελέτη του ΥΠΕΝ για την ενεργειακή αξιοποίηση έχει μεν ολοκληρωθεί, αλλά παραμένει αδημοσίευτη.

Η τροποποίηση του ΕΣΔΑ και η δυνατότητα δημιουργίας ιδιωτικών Μονάδων σύμμεικτων αποβλήτων, δημιουργούν ασάφειες στον σχεδιασμό.

Η εμμονή στον στόχο ταφής <10% έως το 2030 (και όχι το 2035) δείχνει στροφή προς την ενεργειακή αξιοποίηση χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.

Το Δίκτυο ΦοΔΣΑ:

Αναγνωρίζει την ενεργειακή αξιοποίηση ως επιλογή ύστατης ανάγκης, αλλά προβληματίζεται ως προς το κόστος και τον τρόπο εφαρμογής.

Έχει προτείνει, από το 2023, πιο ορθολογικές και βιώσιμες εναλλακτικές για την εξυπηρέτηση των στόχων.

Τα ΟΣΧΣ, που αποτελούν κρίσιμο εργαλείο για τους Δήμους, πρέπει να γίνουν άμεσα λειτουργικά:

Να διατεθούν πόροι για εξοπλισμό και δράσεις.

Να υπάρχει σαφής και απλουστευμένος οδικός χάρτης.

Να αποδοθούν στους Δήμους και τους ΦοΔΣΑ τα έσοδα από το τέλος ταφής, για να υλοποιηθούν αποτελεσματικά οι πολιτικές της χωριστής συλλογής.

Απαιτείται μια ειλικρινής και ουσιαστική επανεκκίνηση στον τομέα της διαχείρισης των ΑΣΑ. Το Δίκτυο ΦοΔΣΑ συνεχίζει να καταθέτει τεκμηριωμένες προτάσεις και να διεκδικεί έναν σχεδιασμό που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των ΟΤΑ και του δημόσιου συμφέροντος.

​‌‍

—
Το παραπάνω περιεχόμενο αντιγράφηκε από το airetos.gr
Διαβάστε την πλήρη έκδοση εδώ: https://www.airetos.gr/?src=clipboard&utm_source=copy&utm_medium=anti_scrape
Ημερομηνία αντιγραφής: 24/7/2025, 12:18:31 π.μ.
️ Συντάκτης: Airetos Team
ID άρθρου: AIRETOS-599355