Γιώργος Στασινόπουλος: «Οι Δήμοι δεν αντέχουν άλλες αφαιρέσεις αρμοδιοτήτων – Κίνδυνος ερημοποίησης για τα μικρά νησιά»

Ραδιοφωνική εκπομπή «Το βήμα του πολίτη» με τον Σάκη Βούτο, σε σύνδεση με Ζάκυνθο και τον Δήμαρχο Ζακύνθου και Πρόεδρο της ΠΕΔ Ιονίων Νήσων, Γιώργο Στασινόπουλο. Θέματα:

• Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης

• Αφαίρεση πολεοδομιών από τους Δήμους

• Εκπροσώπηση μικρών νησιών

• Εκλογικό σύστημα για δημάρχους/περιφερειάρχες

• Ποσοστώσεις (φύλο, νέοι, τεχνοκράτες)

• Χρηματοδότηση Δήμων – αντιπλημμυρικά έργα

• ΦΠΑ στα νησιά και βιωσιμότητα μικρών κοινωνιών

1. Συνέδριο για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Ο Δήμαρχος εξηγεί ότι:

• Έγινε πρόσκληση από την ΠΕΔ Ιονίων & Δυτικής Ελλάδας προς τον Υπουργό κ. Λιβάνιο για συζήτηση του νέου Κώδικα.

• Οι δήμαρχοι κατέθεσαν προβλήματα και προβληματισμούς από την καθημερινή λειτουργία των Δήμων.

• Ο Υπουργός πήρε τις θέσεις όλων των δημάρχων Ιονίων & Δυτικής Ελλάδας.

• Στις 16–17 του μήνα θα γίνει Γενική Συνέλευση της ΚΕΔΕ στην Αθήνα, όπου θα κατατεθούν επίσημα οι προτάσεις των Δήμων επί του νέου Κώδικα.

Ο Κώδικας, λέει, είναι τεράστιος: περίπου 1.200–1.800 σελίδες, χωρισμένες σε 5 τόμους/κατηγορίες. Στόχος είναι:

• Να λειτουργούν πιο καθαρά Δήμοι & Περιφέρειες

• Πιο διάφανο πλαίσιο

• Σαφείς και διακριτοί ρόλοι ανάμεσα σε πρώτο και δεύτερο βαθμό αυτοδιοίκησης.

2. Αφαίρεση πολεοδομιών από τους Δήμους – Μεταφορά στο Κτηματολόγιο Α.Ε.

Ο Δήμαρχος δηλώνει κάθετα αντίθετος στην αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τους Δήμους, ειδικά των πολεοδομιών:

• Θέλουν περισσότερες αρμοδιότητες,

• Περισσότερο προσωπικό,

• Περισσότερους οικονομικούς πόρους.

Για τη Ζάκυνθο συγκεκριμένα:

• Η πολεοδομία της Ζακύνθου είναι 2η σε αποδοτικότητα στην Ελλάδα,

• Γρήγορες εκδόσεις αδειών, μικροί χρόνοι αναμονής,

• Είχε στελεχωθεί σωστά και έλυνε χρόνια προβλήματα.

Με τη μεταφορά στο Κτηματολόγιο Α.Ε.:

• Οι μηχανικοί θα φύγουν από τον Δήμο → θα αποδυναμωθούν οι τεχνικές υπηρεσίες.

• Κίνδυνος να μην γίνονται τεχνικά έργα σε επίπεδο Δήμου.

• Ο Δήμαρχος φοβάται αυξημένο κόστος: Δήμοι θα «αιμορραγούν» οικονομικά, αφού θα πρέπει να πληρώνουν εξωτερικές μελέτες.

Για τα προσωπικά δεδομένα των ιδιοκτητών:

• Ο Δήμαρχος λέει ότι υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες (όπως σε τράπεζες κλπ.), άρα εκεί θεωρεί πως το πλαίσιο είναι ελεγχόμενο.

Ο δημοσιογράφος βάζει και τη διάσταση της ιδιωτικοποίησης και πιθανών ιδιωτικών συμφερόντων πίσω από αυτή τη μεταφορά αρμοδιότητας.

3. Μικρά νησιά – Εκπροσώπηση στα Δημοτικά & Περιφερειακά Συμβούλια

Θέμα: κατάργηση Δημοτικών Ενοτήτων και νέο εκλογικό σύστημα με λίστα.

Ο Δήμαρχος:

• Επιμένει ότι πρέπει να υπάρξει μέριμνα για τα μικρά νησιά (Οθωνοί, Κάλαμος κ.ά.) και μικρές ιδιαίτερες κοινότητες, ώστε να έχουν δικό τους εκπρόσωπο στο Δημοτικό Συμβούλιο.

• Φοβάται ότι με ενιαία λίστα δεν θα εκλέγονται άνθρωποι από αυτά τα μικρά μέρη, αλλά μόνο από τον κεντρικό Δήμο (π.χ. Κέρκυρα).

• Το ίδιο ισχύει και για τις Περιφέρειες: αν καταργηθούν οι περιφερειακές ενότητες και όλα γίνουν σε ενιαία λίστα, η Κέρκυρα (με τον μεγαλύτερο πληθυσμό) θα βγάζει αντιπεριφερειάρχες για όλους.

Αναφέρει ειδικά:

• Ιθάκη,

• Παξούς,

• Σάμη,

• Μικρά νησιά Διαποντίων – όπου συζητείται ακόμα και επανασύσταση Δήμου.

Στόχος τους είναι:

• Να διασφαλιστεί ότι δεν θα εξαφανιστεί η φωνή των μικρών νησιών.

4. Νέο εκλογικό σύστημα για Δημάρχους & Περιφερειάρχες

Ο Δήμαρχος εξηγεί:

• Στις επόμενες εκλογές στόχος είναι να βγαίνει αποτέλεσμα από την 1η Κυριακή.

• Μέχρι τώρα το όριο για εκλογή από την 1η Κυριακή ήταν 43%.

• Οι Δήμαρχοι ζητούν να πέσει στο 40% ώστε:

  • Να είναι πιο ξεκάθαρη η νίκη

  • Να αποφευχθούν οι «υπόγειες διαδρομές» και τα παζάρια μεταξύ 1ης και 2ης Κυριακής.

Παράδειγμα που δίνει:

• Συνδυασμός με 350 υποψήφιους → εκλέγονταν 17 + 20 πρόεδροι → οι υπόλοιποι δυσαρεστημένοι, πήγαιναν «απέναντι» στον 2ο γύρο και πολεμούσαν τον συνδυασμό τους.

Με το νέο σύστημα:

• Ο πολίτης στην 1η Κυριακή θα κάνει επιλογή (ή αυτόν ή τον άλλον).

• Αν δεν συμπληρώνεται το ποσοστό, μπαίνει και η δεύτερη επιλογή στο παιχνίδι, για συμπλήρωση.

• Ο Δήμαρχος πιστεύει πως έτσι:

  • Δεν θα χρειάζονται τόσες συνεργασίες – ή θα είναι πιο καθαρό το πλαίσιο.

  • Ο «αρεστός» της κοινωνίας θα βγαίνει πιο καθαρά από την 1η Κυριακή.

Το θέμα του 40% και του συστήματος θα μπει επίσης στη Γενική Συνέλευση της ΚΕΔΕ (16–17) για διαβούλευση και από εκεί θα πάει ως πρόταση στην κυβέρνηση.

5. Ποσοστώσεις – Φύλο, νέοι, τεχνοκράτες

Ο Δήμαρχος αναφέρει:

Ποσοστό φύλου

• Το ποσοστό υποψηφίων του «άλλου φύλου» πάει από 40% σε 30%.

• Θεωρεί ότι είναι λογικό, γιατί:

  • Στις τελευταίες εκλογές «δεν υπήρχε γιαγιά στα χωριά που να μην ήταν υποψήφια» μόνο και μόνο για να βγει το ποσοστό.

Νέοι κάτω των 30

• Προβλέπεται 10% επιπλέον υποψήφιοι κάτω των 30 ετών.

• Το θεωρεί πολύ θετικό:

  • Χρειάζονται νέα άτομα, μορφωμένα, με γνώσεις και όρεξη, για να μπαίνουν στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Τεχνοκράτες χωρίς σταυρό

• Ο νέος Κώδικας θα προβλέπει θέσεις «ex officio» / χωρίς σταυρό για τεχνοκράτες (π.χ. μηχανικοί, ειδικοί).

• Σημειώνει ότι:

  • Πολλοί άνθρωποι με γνώσεις δεν είναι «αρεστοί» στην κοινωνία και δεν εκλέγονται.

  • Έτσι όμως θα μπορούν να αξιοποιούνται ουσιαστικά στις δομές του Δήμου.

• Μιλά για «πάντρεμα του αρίστου με τον αρεστό».

6. Χρηματοδότηση – Αντιπλημμυρικά και καταστροφές

Ο δημοσιογράφος μεταφέρει παράδειγμα από άλλο Δήμο (Κουρής):

• Χρειάζονται 5 εκατ. ευρώ για αντιπλημμυρικά,

• Πήραν όμως μόνο 1 εκατ. ευρώ.

Ο Δήμαρχος Ζακύνθου λέει:

• Και η Ζάκυνθος αντιμετωπίζει ακριβώς το ίδιο.

• Ζήτησαν 2 εκατ. ευρώ για ζημιές από προηγούμενες βροχοπτώσεις,

• Εγκρίθηκαν μόνο 300.000 ευρώ.

• Με αυτά τα λίγα χρήματα, απλώς «μπαλώνουν» ό,τι προλάβουν.

Για τις πυρκαγιές:

• Τα καμένα φέρνουν μεγάλα φερτά υλικά στα χωριά,

• Ο Δήμος έχει δώσει πολύ περισσότερα χρήματα από τους δικούς του πόρους για να αποφευχθούν μεγαλύτερες ζημιές και κίνδυνοι για ανθρώπινες ζωές.

7. Χρονοδιάγραμμα νέου Κώδικα

Ο Δήμαρχος εκτιμά:

• Το τελικό κείμενο θα ψηφιστεί στη Γενική Συνέλευση της ΚΕΔΕ.

• Θα κατατεθεί στο Υπουργείο.

• Πιθανή ψήφιση από το Υπουργείο μέσα στο 2026 – αρχές του 2026.

• Περίπου τρεις μήνες μετά θα ξεκινήσει και η εφαρμογή του, ακόμα και σε θέματα λειτουργίας των Δήμων.

8. ΦΠΑ στα νησιά – Βιωσιμότητα μικρών κοινωνιών

Συζήτηση για το ότι δεν μειώνεται το ΦΠΑ στα Ιόνια, σε αντίθεση με το Αιγαίο.

Η ΠΕΔ Ιονίων:

• Έχει καταθέσει προτάσεις.

• Ζητά ώστε τουλάχιστον για πολύ μικρούς Δήμους (π.χ. Μεγανήσι, Ιθάκη) να υπάρχει ίδια μεταχείριση με το Αιγαίο, να μην υπάρχει διαχωρισμός.

• Στόχος: να είναι βιώσιμοι οι Δήμοι και να μη ερημώσουν τα νησιά.

Αναφέρει χαρακτηριστικά:

• Ο Δήμαρχος Μεγανησίου λέει ότι φεύγουν οι νέοι γιατί:

  • Δεν υπάρχει παιδικός σταθμός να αφήσουν τα παιδιά τους για να δουλέψουν.

  • Αναγκάζονται να φύγουν αλλού με τις οικογένειές τους.

Ο Δήμαρχος Ζακύνθου τονίζει ότι:

• Το κράτος έχει υποχρέωση να στηρίξει τις μικρές νησιωτικές κοινωνίες για να μην ερημώσουν,

• Αν ερημώσουν, θα υπάρξουν και άλλου τύπου προβλήματα (υπαινιγμός για εθνικά/γεωπολιτικά θέματα).

9. Ρόλος ΠΕΔ Ιονίων Νήσων

Κλείνοντας, ο Δήμαρχος λέει ότι ως Πρόεδρος της ΠΕΔ:

• Στέκονται δίπλα σε όλους τους Δήμους, μικρούς και μεγάλους.

• Μεταφέρουν συλλογικά τα προβλήματα στην κεντρική εξουσία.

• Ήδη έχουν αναδείξει:

  • Τα ζητήματα των Παξών,

  • Τα τεράστια προβλήματα της Σάμης,

  • Και γενικότερα όλων των μικρών νησιών του Ιονίου.

Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη.

Στην εκπομπή «Το Βήμα του Πολίτη» με τον Σάκη Βούτο στον Ionian Galaxy 90.8 μίλησε ο Δήμαρχος Ζακύνθου και Πρόεδρος της ΠΕΔ Ιονίων Νήσων, Γιώργος Στασινόπουλος. Αναφέρθηκε στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στις αλλαγές στις πολεοδομίες, στην εκπροσώπηση των μικρών νησιών, στο εκλογικό σύστημα και στα σοβαρά οικονομικά προβλήματα των Δήμων.

ΕΡ.: Δήμαρχε, παρακολουθήσατε το συνέδριο για τον νέο Κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ποιο είναι το συμπέρασμα;

ΑΠ.: Ήταν μια πολύ ουσιαστική συζήτηση με τον Υπουργό κ. Λιβάνιο, όπου θέσαμε όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Ο νέος Κώδικας είναι τεράστιος, περίπου 1.200–1.800 σελίδες, χωρισμένος σε πέντε τόμους. Ο Υπουργός άκουσε τις θέσεις των δημάρχων από Ιόνιο και Δυτική Ελλάδα. Στις 16–17 του μήνα, στη Γενική Συνέλευση της ΚΕΔΕ στην Αθήνα, θα καταθέσουμε επίσημα τις προτάσεις μας.

ΕΡ.: Συμφωνείτε οι Δήμοι με τις διατάξεις του νέου Κώδικα;

ΑΠ.: Υπάρχουν θετικά σημεία, όμως η θέση μας είναι ξεκάθαρη: θέλουμε περισσότερες αρμοδιότητες, όχι λιγότερες. Περισσότερους ανθρώπινους πόρους και περισσότερη χρηματοδότηση, ώστε να λειτουργήσουν σωστά οι υπηρεσίες μας.

ΕΡ.: Πρόσφατα αποφασίστηκε οι πολεοδομίες να φύγουν από τους Δήμους και να περάσουν στο Κτηματολόγιο Α.Ε. Ποια είναι η θέση σας;

ΑΠ.: Είμαστε κάθετα αντίθετοι. Η πολεοδομία Ζακύνθου είναι η δεύτερη σε αποδοτικότητα στη χώρα. Αν φύγουν οι μηχανικοί, οι τεχνικές υπηρεσίες θα μείνουν χωρίς προσωπικό και δεν θα προχωρά κανένα έργο. Επιπλέον, οι Δήμοι θα αναγκάζονται να πληρώνουν ιδιωτικές μελέτες, κάτι που θα τους οδηγήσει σε οικονομική αιμορραγία. Υπάρχει επίσης το ζήτημα της μεταφοράς προσωπικών δεδομένων σε ιδιωτική εταιρεία.

ΕΡ.: Τι θα γίνει με τα μικρά νησιά; Υπάρχουν αντιδράσεις για τον κώδικα και το εκλογικό σύστημα.

ΑΠ.: Προτείναμε ειδική μέριμνα ώστε τα μικρά νησιά –όπως τα Διαπόντια ή κοινότητες σε Ιθάκη, Παξούς, Κάλαμο κ.λπ.– να έχουν εξασφαλισμένη εκπροσώπηση στα δημοτικά συμβούλια. Αν όλα μπουν σε μια ενιαία λίστα, τα μικρά νησιά δεν θα εκλέγουν ποτέ δικό τους εκπρόσωπο. Το ίδιο ισχύει και στις περιφέρειες: η Κέρκυρα, που είναι η μεγαλύτερη, θα εκλέγει αντιπεριφερειάρχες για όλους. Αυτές οι ιδιαιτερότητες πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη.

ΕΡ.: Στις επόμενες εκλογές θα βγαίνει αποτέλεσμα από την πρώτη Κυριακή;

ΑΠ.: Ναι, αυτό προβλέπεται. Μέχρι τώρα το ποσοστό ήταν 43%, αλλά ζητήσαμε να γίνει 40% για πιο καθαρό αποτέλεσμα. Έτσι θα αποφύγουμε τις υπόγειες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις δύο Κυριακές. Θα υπάρχει επίσης δικαίωμα δεύτερης επιλογής για τον ψηφοφόρο σε περίπτωση μη συμπλήρωσης πλειοψηφίας.

ΕΡ.: Τι αλλάζει με το ποσοστό συμμετοχής γυναικών και νέων;

ΑΠ.: Η ποσόστωση φύλου μειώνεται από 40% σε 30%, ώστε να μην υπάρχουν εξαναγκαστικές υποψηφιότητες. Προστίθεται όμως 10% επιπλέον υποψηφίων κάτω των 30 ετών, κάτι πολύ θετικό για την ενεργοποίηση της νέας γενιάς. Επίσης θα υπάρχουν ειδικές θέσεις χωρίς σταυρό (ex officio) για τεχνοκράτες που χρειάζονται οι Δήμοι και δεν εκλέγονται εύκολα.

ΕΡ.: Οι Δήμοι συνεχίζουν να έχουν σοβαρό οικονομικό πρόβλημα. Τι γίνεται με τα κονδύλια για πολιτική προστασία;

ΑΠ.: Η κατάσταση είναι δύσκολη. Ζητήσαμε 2 εκατομμύρια για ζημιές από τις βροχές και εγκρίθηκαν μόνο 300 χιλιάδες. Τι να πρωτοφτιάξεις; Έχουμε ξοδέψει δικούς μας πόρους για να προλάβουμε καταστροφές, ειδικά μετά τις φωτιές, γιατί τα φερτά υλικά θα απειλούσαν ολόκληρα χωριά. Οι Δήμοι δεν μπορούν να ανταποκριθούν χωρίς επαρκή χρηματοδότηση και ο κόσμος δικαίως παραπονιέται.

ΕΡ.: Υπάρχει και το θέμα της μη μείωσης ΦΠΑ στα Ιόνια. Τι υποστηρίζετε ως ΠΕΔ;

ΑΠ.: Έχουμε καταθέσει πρόταση ώστε τουλάχιστον οι πολύ μικροί Δήμοι, όπως Μεγανήσι και Ιθάκη, να έχουν το ίδιο καθεστώς με το Αιγαίο. Η απόφαση για ΦΠΑ είναι της ελληνικής κυβέρνησης, όχι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα μικρά νησιά κινδυνεύουν να ερημώσουν. Στο Μεγανήσι, για παράδειγμα, φεύγουν νέοι γονείς επειδή δεν υπάρχει καν παιδικός σταθμός.

ΕΡ.: Ποιο είναι το μήνυμα που στέλνετε στο τέλος;

ΑΠ.: Η ΠΕΔ Ιονίων Νήσων στηρίζει όλους τους Δήμους, μικρούς και μεγάλους. Η κεντρική εξουσία οφείλει να ακούσει τις ιδιαιτερότητες των νησιών και να τις στηρίξει ουσιαστικά. Αν τα νησιά ερημώσουν, θα αντιμετωπίσουμε πολύ σοβαρότερα προβλήματα ως χώρα.