Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου: Σοβαρές αντιδράσεις στην Κεφαλονιά για τους περιορισμούς σε παραλίες και επαγγελματικές δραστηριότητες

Έντονες ανησυχίες και αντιδράσεις προκαλεί στην Κεφαλονιά ο σχεδιασμός του λεγόμενου Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου, όπως αυτός αποτυπώνεται στις ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες και στις προβλέψεις που οδηγούν προς Προεδρικό Διάταγμα. Το θέμα ανέδειξε εκτενώς η εκπομπή «Το Βήμα του Πολίτη» στον Ionian Galaxy 90.8, με τον δημοσιογράφο Σάκη Βούτο, φιλοξενώντας τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ενοικιαζόμενων Δωματίων, Δημήτρη Ατσάρο.

«Προστασία χωρίς σχέδιο επιβίωσης»

Σύμφωνα με όσα επισημάνθηκαν, η ίδρυση του Θαλάσσιου Πάρκου παρουσιάζεται ως περιβαλλοντική παρέμβαση, στην πράξη όμως –όπως καταγγέλλεται– συνοδεύεται από οριζόντιες απαγορεύσεις που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα κατοίκων, επισκεπτών και επαγγελματιών.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Κεφαλονιά, όπου –όπως ειπώθηκε– 24 παραλίες, από τις πιο γνωστές και επισκέψιμες του νησιού, εντάσσονται σε καθεστώς αυστηρής προστασίας, με περιορισμούς που περιλαμβάνουν:

• απαγόρευση ομπρελών, ξαπλωστρών, καντινών και τραπεζοκαθισμάτων,

• απαγόρευση θαλάσσιων μέσων αναψυχής και μουσικής,

• περιορισμό εκδηλώσεων και οργανωμένης παρουσίας,

• περιορισμούς στην παραμονή λουόμενων και στην ελεύθερη πρόσβαση,

• απαγόρευση ακόμη και παρουσίας ζώων συντροφιάς κατά τη θερινή περίοδο.

Όπως τονίστηκε, σε ζώνες «απόλυτης προστασίας» που σχετίζονται με τη φώκια Monachus monachus, απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα πλην της ερευνητικής, ενώ στις παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας προβλέπεται καθεστώς που καθιστά πρακτικά αδύνατη την ήπια τουριστική χρήση.

«Διαβούλευση χωρίς την κοινωνία»

Κεντρικό σημείο της κριτικής αποτέλεσε η έλλειψη ουσιαστικής διαβούλευσης με τους δήμους, τα επιμελητήρια, τους επαγγελματικούς φορείς και τους κατοίκους. Όπως ειπώθηκε, η διαβούλευση πραγματοποιήθηκε σε περίοδο αιχμής για τον τουρισμό και χωρίς πραγματική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.

Παράλληλα, εκφράστηκε έντονη δυσαρέσκεια για τη σιωπή ή την υποτονική στάση θεσμικών παραγόντων, την ώρα που –σύμφωνα με τους ομιλητές– το πλαίσιο οδεύει προς οριστικοποίηση μέσω Προεδρικού Διατάγματος, γεγονός που θα δυσχεράνει οποιαδήποτε μελλοντική παρέμβαση.

«Ανομοιόμορφη εφαρμογή στο Ιόνιο»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι αναφορές περί δυσανάλογης επιβάρυνσης της Κεφαλονιάς, σε σύγκριση με άλλα νησιά του Ιονίου, καθώς και η επισήμανση ότι η Κέρκυρα εξαιρείται σε μεγάλο βαθμό από τον σχεδιασμό, παρότι το εγχείρημα φέρει τον τίτλο «Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου».

Την ίδια στιγμή, τέθηκε ζήτημα αντίφασης, καθώς –όπως ειπώθηκε– εντός ή πλησίον του πάρκου επιτρέπονται δραστηριότητες όπως ιχθυοκαλλιέργειες, θαλάσσια αιολικά πάρκα και έρευνες υδρογονανθράκων, ενώ περιορίζεται δραστικά η απλή χρήση των παραλιών από πολίτες και επισκέπτες.

Κάλεσμα για κοινό μέτωπο

Ο Δημήτρης Ατσάρος υπογράμμισε ότι οι φορείς δεν είναι αντίθετοι στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά ζητούν ισορροπία, στοχευμένη προστασία και μεταβατικές ρυθμίσεις, ώστε να μη διαλυθεί η τοπική οικονομία και ο τουρισμός.

Ως μοναδική ρεαλιστική διέξοδος προτάθηκε η άμεση σύγκληση όλων των θεσμικών και κοινωνικών φορέων – δήμαρχοι, περιφέρεια, βουλευτής, επιμελητήρια, επαγγελματίες – σε ανοιχτό δημόσιο διάλογο, με ξεκάθαρες θέσεις και ανάληψη ευθυνών, πριν το θέμα οδηγηθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε στην εκπομπή, «η ουδετερότητα σε αυτή τη φάση δεν είναι στάση – είναι παραίτηση», με την προειδοποίηση ότι αν εφαρμοστεί το πλαίσιο ως έχει, οι συνέπειες για το μέλλον του νησιού θα είναι μη αναστρέψιμες.

Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη.

Συνέντευξη στον Ionian Galaxy 90.8
Δημοσιογράφος: Σάκης Βούτος
Συνομιλητής: Δημήτρης Ατσάρος

Ερώτηση:

Κύριε Ατσάρο, γιατί έχετε χαρακτηρίσει το ζήτημα του Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου εξαιρετικά κρίσιμο για το μέλλον της Κεφαλονιάς;

Απάντηση:
Γιατί δεν μιλάμε απλώς για μια περιβαλλοντική παρέμβαση, αλλά για ένα πλαίσιο που, όπως διαμορφώνεται, επιβάλλει οριζόντιες απαγορεύσεις χωρίς καμία πρόβλεψη επιβίωσης για τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται σε αυτό το νησί. Αν εφαρμοστεί έτσι, μιλάμε για άμεσες και σοβαρές επιπτώσεις στον τουρισμό, στην αλιεία και συνολικά στην τοπική οικονομία.

Ερώτηση:

Τι ακριβώς προβλέπεται σύμφωνα με τις ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες;

Απάντηση:
Υπάρχει μια εκτενέστατη μελέτη, περίπου 1.500 σελίδων, που προβλέπει ζώνες απόλυτης προστασίας – κυρίως λόγω της φώκιας Monachus monachus – όπου απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα, ακόμη και η απλή παρουσία.
Παράλληλα, σε παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας, επιβάλλονται περιορισμοί που στην πράξη καταργούν την οργανωμένη αλλά και την ήπια τουριστική χρήση.

Ερώτηση:

Ποιες είναι οι συνέπειες αυτών των περιορισμών για τις παραλίες της Κεφαλονιάς;

Απάντηση:
Μιλάμε για περίπου 24 παραλίες στην Κεφαλονιά, από τις πιο επισκέψιμες του νησιού.
Απαγορεύονται ομπρέλες, ξαπλώστρες, καντίνες, τραπεζοκαθίσματα, θαλάσσια μέσα αναψυχής, μουσική, εκδηλώσεις, ακόμα και η παρουσία ζώων συντροφιάς από Μάιο έως Οκτώβριο.
Η παραμονή περιορίζεται χρονικά και χωρικά, σε βαθμό που η πρόσβαση παύει να είναι πραγματικά ελεύθερη.

Ερώτηση:

Οι φορείς και οι τοπικές κοινωνίες είχαν λόγο σε αυτή τη διαδικασία;

Απάντηση:
Όχι, και αυτό είναι από τα μεγαλύτερα προβλήματα. Δεν υπήρξε ουσιαστική διαβούλευση με τους δήμους, τα επιμελητήρια, τους επαγγελματίες, τους αλιείς.
Η διαβούλευση έγινε μέσα στο καλοκαίρι, όταν όλοι δουλεύουν, και περισσότερο για να ειπωθεί ότι «έγινε», όχι για να ληφθούν υπόψη οι τοπικές ανάγκες.

Ερώτηση:

Έχετε μιλήσει για δυσανάλογη επιβάρυνση της Κεφαλονιάς. Τι εννοείτε;

Απάντηση:
Ενώ το εγχείρημα ονομάζεται «Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου», βλέπουμε ότι η Κεφαλονιά επηρεάζεται πολύ περισσότερο από άλλα νησιά.
Την ίδια στιγμή, υπάρχουν περιοχές που εξαιρούνται σε μεγάλο βαθμό, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τα κριτήρια του σχεδιασμού.

Ερώτηση:

Πολλοί μιλούν για αντίφαση ανάμεσα στην περιβαλλοντική προστασία και άλλες δραστηριότητες.

Απάντηση:
Ακριβώς. Είναι οξύμωρο να μιλάμε για απόλυτη προστασία σε παραλίες, όταν στο ίδιο θαλάσσιο πλαίσιο επιτρέπονται ή σχεδιάζονται ιχθυοκαλλιέργειες, θαλάσσια αιολικά πάρκα και έρευνες υδρογονανθράκων.
Αυτό δημιουργεί την αίσθηση ότι η προστασία δεν εφαρμόζεται ισότιμα, αλλά επιλεκτικά.

Ερώτηση:

Είστε αντίθετοι στη δημιουργία θαλάσσιου πάρκου;

Απάντηση:
Σε καμία περίπτωση. Όλοι θέλουμε την προστασία του περιβάλλοντος – από αυτό ζούμε.
Αλλά η προστασία πρέπει να είναι στοχευμένη, με τοπικό σχεδιασμό, με μεταβατικές ρυθμίσεις και με συμμετοχή της κοινωνίας. Όχι καθολικές απαγορεύσεις που οδηγούν σε οικονομική και κοινωνική ερήμωση.

Ερώτηση:

Τι πρέπει να γίνει άμεσα;

Απάντηση:
Να υπάρξει συντονισμένη θεσμική αντίδραση. Δήμαρχοι, περιφέρεια, βουλευτής, επιμελητήρια και φορείς να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, δημόσια και ξεκάθαρα.
Πριν το θέμα οδηγηθεί σε Προεδρικό Διάταγμα και στο Συμβούλιο της Επικρατείας, γιατί τότε θα είναι πολύ αργά.

Ερώτηση:

Ποιο είναι το μήνυμά σας προς την κοινωνία της Κεφαλονιάς;

Απάντηση:
Η ουδετερότητα σε αυτή τη φάση δεν είναι στάση – είναι παραίτηση.
Αν δεν υπάρξει τώρα αντίδραση με ουσία, το νησί κινδυνεύει να χάσει το αναπτυξιακό του μέλλον. Η προστασία της φύσης πρέπει να συμβαδίζει με την προστασία του ανθρώπου.