ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ

1️⃣ Γεωπολιτικές εξελίξεις & ευρωπαϊκός προσανατολισμός

Η συζήτηση ξεκινά από το πολιτικό κλίμα στην Ευρώπη μετά τις δηλώσεις του νέου Ιταλού επιτρόπου Φίτοφον για την ανάγκη νησιωτικής πολιτικής ως βασικού άξονα της συνοχής.
Όμως, η μεγάλη ανησυχία είναι:

• Η πιθανή ανακατεύθυνση ευρωπαϊκών πόρων από την κοινωνική και περιφερειακή συνοχή προς τους εξοπλισμούς.

• Η Ευρώπη φαίνεται να βρίσκεται «παγιδευμένη» ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ρωσία σε έναν νέο εμπορικό–εξοπλιστικό ανταγωνισμό.

• Ο κίνδυνος να δημιουργηθεί νέα κουλτούρα «σκέψης πολέμου» αντί για αναπτυξιακές πολιτικές.

Κεντρική ανησυχία:
Τα παιδιά και οι νέες γενιές μεγαλώνουν σε αίσθημα αβεβαιότητας, που αποτρέπει τη δημιουργικότητα και τον σχεδιασμό ζωής.

2️⃣ Εξοπλιστικές ανάγκες Ευρώπης – Γερμανίας

Αναφέρεται η μετάβαση της Γερμανίας από μια «αποστρατικοποιημένη» πολιτική μεταπολεμικά, στην ανάγκη επένδυσης 750 δισ. για αντιπυραυλικά συστήματα και άμυνα.
Αυτό συνεπάγεται:

• Τεράστιες πιέσεις στους ευρωπαϊκούς προϋπολογισμούς

• Μαχαίρι σε άλλα προγράμματα ανάπτυξης

• Αλλαγή φιλοσοφίας στην ΕΕ, όπου πλέον η άμυνα μπαίνει πάνω από την κοινωνική πολιτική

3️⃣ Η στάση των ΗΠΑ (Τραμπ) & ανασφάλεια για το ΝΑΤΟ

Επισημαίνεται ότι:

• Οι ΗΠΑ υπό τον Τραμπ δείχνουν έντονα οικονομικό/επιχειρηματικό προσανατολισμό

• Το ΝΑΤΟ δεν εμπνέει πλέον εμπιστοσύνη

• Η Ευρώπη αισθάνεται ότι «μένει μόνη της»

Αυτό εντείνει τον φόβο των λαών και την αβεβαιότητα.

4️⃣ Ελληνοτουρκικές σχέσεις & πίεση για εξοπλισμούς

Κρίσιμο κομμάτι της συζήτησης:

• Η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη λόγω Τουρκίας να δαπανά πάνω από 2,5% του ΑΕΠ σε άμυνα

• Οι τουρκικές παραβιάσεις συνεχίζονται

• Η Ελλάδα «αναγκάζεται» να αγοράζει εξοπλισμούς ενώ οι κοινωνικές ανάγκες αυξάνονται

Επιπτώσεις:
→ Επιβάρυνση ανάπτυξης
→ Επιχειρήσεις και νοικοκυριά πιέζονται
→ Τα παιδιά μεταναστεύουν

5️⃣ Τουρισμός – Ανταγωνιστικότητα – Μικρές επιχειρήσεις

Ένα από τα πιο αναλυτικά τμήματα:

● Προβλήματα μικρών καταλυμάτων / ενοικιαζόμενων

• Δεν έχουν πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις ΕΣΠΑ

• Ο τουρισμός είναι πλέον εστιασμένος σε μεγάλα ξενοδοχεία

• Η ποιότητα υποδομών σε Κεφαλονιά & Ιόνιο είναι ανεπαρκής (δρόμοι, σήμανση, φωτισμός)

● Ανάγκη για DMO

Τονίζεται έντονα:

• Ανεξάρτητος οργανισμός τουριστικής διαχείρισης

• Με ειδικούς και όχι κομματικές τοποθετήσεις

• Για να διαμορφωθεί επιτέλους στρατηγική στο νησί

● Ανταγωνισμός από Αλβανία & Τουρκία

• Φθηνότερο ΦΠΑ

• Αναβαθμισμένες υποδομές

• Προσέλκυσαν μέρος της τουριστικής κίνησης του Ιονίου

6️⃣ ΦΠΑ στα νησιά – άνιση μεταχείριση

Μεγάλο παράπονο:

• Το μειωμένο ΦΠΑ ισχύει μόνο για Ανατολικό Αιγαίο

• Το Ιόνιο μένει εκτός, παρότι είναι εξίσου ευαίσθητο & ανταγωνιστικό

• Αναφέρεται η ανάγκη έντονης διεκδίκησης από τα Επιμελητήρια

7️⃣ Το θέμα με τα άλογα του Έννου – ενδεικτικό της κρατικής αδράνειας

Ένα παράδειγμα τοπικής διαχείρισης:

• Επικίνδυνα ζώα ελεύθερα

• Ατυχήματα, ζημιές, ανασφάλεια

• Κανείς δεν αναλαμβάνει ευθύνη

• Χρειάζονται υποδομές, στείρωση, περίθαλψη

Το πρόβλημα συνδέεται με το γενικότερο θέμα:
Έλλειψη οργάνωσης – κανείς δεν αναλαμβάνει καθήκοντα – όλα μένουν ανενεργά.

8️⃣ Νεολαία – μετανάστευση – κοινωνική κρίση

Ένα από τα πιο συναισθηματικά και σοβαρά σημεία της συζήτησης:

• Τα παιδιά φεύγουν στο εξωτερικό

• Δεν υπάρχει μέλλον, ούτε σταθερότητα, ούτε αίσθηση ασφάλειας

• Οικογένειες διαλύονται

• Καταγράφεται αύξηση ψυχικών πιέσεων & επικίνδυνων συμπεριφορών στους νέους

Η συζήτηση αγγίζει την καρδιά του δημογραφικού προβλήματος.

9️⃣ Εξορύξεις – Ενεργειακή στρατηγική & επιπτώσεις

• Αναγκαστική παραμονή στους υδρογονάνθρακες λόγω παγκόσμιας ζήτησης

• Ανησυχίες για σεισμογενή και περιβαλλοντικό ρίσκο

• Ανάγκη σοβαρών επιστημονικών μελετών

• Σύγκρουση τουρισμού vs εξορύξεων

• Αναφορά στις νέες τεχνολογίες ενέργειας (π.χ. ενέργεια κύματος)

Νησιωτικότητα & Ευρωπαϊκές πολιτικές

• Περιμένουμε τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για να δούμε αν η Νησιωτικότητα θα ενταχθεί ουσιαστικά

• Αν γίνει σωστά, τα νησιά μπορούν να έχουν πραγματικό μέλλον

• Χρειάζεται διεκδίκηση από όλους, όχι μόνο από θεσμούς αλλά και από την κοινωνία

ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η συζήτηση αναδεικνύει μια πολυεπίπεδη κρίση:

• γεωπολιτική

• οικονομική

• τουριστική

• αναπτυξιακή

• κοινωνική

• δημογραφική

και όλα αυτά συμπυκνώνονται στα νησιά, όπου το κόστος ζωής είναι μεγαλύτερο, οι υποδομές χειρότερες και η αβεβαιότητα εντονότερη.

Η λύση που προτείνεται παντού:

Περισσότερη διεκδίκηση

Οργάνωση – όχι αδράνεια

Υποστήριξη μικρών επιχειρήσεων

Στρατηγική για τα νησιά

Μέριμνα για τους νέους

Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη.

 

Ο αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου μιλά για την Ευρώπη των εξοπλισμών, τη Νησιωτικότητα, τον τουρισμό στο Ιόνιο, το ΦΠΑ, τα μικρά καταλύματα και την αγωνία του για το μέλλον των νέων

Συνέντευξη – Ερώτηση – Απάντηση

Δημοσιογράφος: Σάκης Βούτος
Καλεσμένος: Ανδρέας Παντελειός, αντιπρόεδρος Επιμελητηρίου

Ερ.: Κύριε Παντελιέ, καλώς ήρθατε από την Ευρώπη. Ποιο είναι το κλίμα που συναντήσατε και γιατί μιλάτε για «συγκρατημένη αισιοδοξία»;

Απ.: Καλώς σας βρήκα. Υπάρχουν χαιρετισμοί, ευχές, αλλά και μια προσεκτική αισιοδοξία. Όταν ανέλαβε ο κύριος Φίτοφον, ο Ιταλός επίτροπος, έκανε δηλώσεις πολύ θετικές για τη νησιωτική πολιτική και την ευρωπαϊκή συνοχή. Αυτό μας έδωσε ελπίδες, γιατί αναγνώρισε ξεκάθαρα ότι αν θέλουμε πραγματική πολιτική συνοχής, πρέπει να υπάρχει ειδική νησιωτική πολιτική.
Όμως αμέσως μετά ήρθε στο τραπέζι το ζήτημα του ευρωπαϊκού εξοπλιστικού προγράμματος. Δηλαδή, πώς θα βρεθούν χρήματα για εξοπλισμούς. Εκεί αρχίζει ο προβληματισμός, γιατί υπάρχει σοβαρός φόβος ότι κονδύλια που προορίζονταν για κοινωνική και περιφερειακή πολιτική θα κοπούν και θα πάνε σε εξοπλισμούς.

Ερ.: Άρα βλέπετε την Ευρώπη να γυρίζει σε «λογική πολέμου» αντί για ανάπτυξη;

Απ.: Δυστυχώς, ναι. Βλέπουμε μια Ευρώπη που πιέζεται ανάμεσα σε Ρωσία και Αμερική, σε ένα παιχνίδι εξοπλισμών και συμφερόντων. Τα ποσά που συζητούνται είναι ασύλληπτα – μόνο για τη Γερμανία μιλάνε για περίπου 750 δισεκατομμύρια, για αντιπυραυλικά συστήματα και άλλες υποδομές άμυνας.
Το ερώτημα είναι: θα προχωρήσουμε ως ήπειρος με τη σκέψη της ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής και της ποιότητας ζωής, ή με τη σκέψη του πολέμου και του φόβου;

Ερ.: Αυτό το κλίμα πώς το βιώνουν οι νέες γενιές; Γιατί πολλοί νέοι νιώθουν ότι μεγαλώνουν με την απειλή ενός πολέμου πάνω από το κεφάλι τους.

Απ.: Το περιγράφετε πολύ σωστά. Οι νέοι σήμερα ζουν σε ένα πλαίσιο ανασφάλειας. Όταν ένα παιδί μεγαλώνει με τη σκέψη ότι «μπορεί να γίνει πόλεμος», ότι μπορεί να χαθούν όλα από τη μια στιγμή στην άλλη, πώς να σχεδιάσει το μέλλον του;
Πώς να σκεφτεί οικογένεια, σπουδές, επαγγελματική πορεία; Αυτό τους κόβει τη δημιουργικότητα. Εμείς μεγαλώσαμε με άλλα δεδομένα. Σήμερα τα παιδιά έχουν δίκιο να είναι ανήσυχα. Και βλέπουμε και τις συνέπειες: πολλές φορές φεύγουν στο εξωτερικό και δεν γυρίζουν πίσω.

Ερ.: Στο δικό μας περιβάλλον, στην Ελλάδα και ειδικά στα νησιά, πόσο βαραίνει ο παράγοντας Τουρκία και οι εξοπλισμοί;

Απ.: Πάρα πολύ. Η Ελλάδα ξοδεύει εδώ και χρόνια πάνω από το 2,5% του ΑΕΠ σε εξοπλισμούς, κυρίως λόγω της Τουρκίας. Δεν το κάνουμε από… χόμπι, αναγκαζόμαστε. Οι συνεχείς παραβιάσεις, το κλίμα έντασης, όλα αυτά μας σπρώχνουν σε μεγάλες στρατιωτικές δαπάνες.
Κι έτσι κάθε ευρώ που πάει σε όπλα, λείπει από την παιδεία, την υγεία, τις υποδομές, την ανάπτυξη, τις μικρές επιχειρήσεις. Αυτό το ζούμε καθημερινά.

Ερ.: Πάμε στον τουρισμό και την οικονομία των νησιών. Τι εικόνα έχετε για την επόμενη μέρα, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και για το Ιόνιο;

Απ.: Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι πρώτες εκτιμήσεις λένε πως η επόμενη χρονιά μπορεί να είναι λίγο καλύτερη από τη φετινή. Υπάρχουν όμως πολλές αβεβαιότητες – οικονομικές, γεωπολιτικές, ενεργειακές.
Για το Ιόνιο και ειδικά την Κεφαλονιά, η ζήτηση υπάρχει. Το νησί έχει το δικό του πιστό κοινό. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να εφησυχάσουμε. Οι υποδομές μας υστερούν, οδικό δίκτυο, ασφάλεια, σήμανση, φωτισμός, βασικές υπηρεσίες. Αυτά τα βλέπει ο τουρίστας. Και οι μικρές επιχειρήσεις, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια, παλεύουν χωρίς ουσιαστική στήριξη.

Ερ.: Μιλήσατε πολλές φορές για την ανάγκη στήριξης των μικρών καταλυμάτων. Τι δεν πάει καλά με τα προγράμματα ΕΣΠΑ;

Απ.: Τα τελευταία χρόνια είδαμε ότι ο «πακτολός» των χρημάτων πήγαινε σε λίγα ΑΦΜ, σε μεγάλες επιχειρήσεις. Οι μικρές επιχειρήσεις, όπως τα ενοικιαζόμενα δωμάτια στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη, μένουν συχνά εκτός.
Χρειαζόμαστε προγράμματα που να στοχεύουν πραγματικά στις μικρές μονάδες: ανακαίνιση, εκσυγχρονισμός, ενεργειακές παρεμβάσεις. Όταν ένας επισκέπτης έρχεται στο ίδιο δωμάτιο για χρόνια και βλέπει ότι «δεν έχει μπει ούτε μια πρόκα», αναρωτιέται γιατί δεν ανανεώνεται ο χώρος. Η απάντηση συνήθως είναι μία: δεν υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια.

Ερ.: Οι τουροοπερέιτορ προτιμούν τα μεγάλα ξενοδοχεία. Τι σημαίνει αυτό για το τουριστικό μοντέλο του νησιού;

Απ.: Είναι μια σκληρή πραγματικότητα. Οι μεγάλοι tour operators θέλουν «πακέτο» σε μεγάλα ξενοδοχεία για να γεμίζουν εύκολα κλίνες. Αυτό αφήνει απέξω πολλές μικρές επιχειρήσεις, ενοικιαζόμενα και μικρά ξενοδοχεία.
Η Κεφαλονιά, όμως, έχει ιδιαιτερότητα: λίγα μεγάλα ξενοδοχεία και πάρα πολλά μικρά καταλύματα και, πλέον, και πολλές βραχυχρόνιες μισθώσεις. Αν δεν υπάρξει στρατηγική τουριστικής διαχείρισης – μέσα από έναν σοβαρό DMO με ειδικούς και όχι κομματικές επιλογές – θα συνεχίσουμε να χάνουμε ευκαιρίες.

Ερ.: Αναφερθήκατε και στο θέμα του ΦΠΑ στα νησιά. Νιώθετε ότι το Ιόνιο αδικείται;

Απ.: Ναι, ξεκάθαρα. Η ρύθμιση για το μειωμένο ΦΠΑ ισχύει μόνο για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Δεν αφορά την Κρήτη, δεν αφορά το Ιόνιο. Εμείς επιμένουμε ότι πρέπει να επεκταθεί σε όλα τα νησιά.
Δεν μπορεί να λέμε ότι μόνο εκεί υπάρχει ιδιαιτερότητα. Και εμείς έχουμε νησιά κοντά σε ξένες χώρες, βλέπουμε την Αλβανία πόσο ανταγωνιστική έγινε απέναντι στην Κέρκυρα – με χαμηλότερη φορολογία και αναβαθμισμένες υποδομές. Όταν ο γείτονας έχει μισό ΦΠΑ, ήλιο και θάλασσα κι εμείς τα ίδια, αλλά με διπλό κόστος, χάνουμε τουρισμό και έσοδα.

Ερ.: Σας μεταφέρω κι ένα λαϊκό παράπονο: «Παίρνουν φόρους από τα ξενοδοχεία, αλλά δεν επιστρέφουν τα χρήματα σε έργα». Το βλέπετε κι εσείς αυτό;

Απ.: Το ακούμε καθημερινά. Οι επιχειρήσεις πληρώνουν. Το ερώτημα είναι πού επιστρέφουν αυτά τα χρήματα. Όταν ο επιχειρηματίας βλέπει ότι ο δρόμος μπροστά στο κατάλυμά του είναι επικίνδυνος, δεν υπάρχει φωτισμός, δεν υπάρχουν πινακίδες, αισθάνεται ότι το κράτος απουσιάζει.
Και κάπου εκεί αρχίζει η απογοήτευση: «Γιατί να επενδύσω εδώ; Γιατί να μείνω;». Αυτή η ψυχολογία τροφοδοτεί την ιδέα της μετανάστευσης, ειδικά στους νέους.

Ερ.: Αν μείνουμε στα «μικρά» της καθημερινότητας, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και τα άλογα στον Έννο. Πώς το σχολιάζετε;

Απ.: Είναι ένα τρανταχτό παράδειγμα αδράνειας. Τα άλογα κυκλοφορούν ελεύθερα σε επικίνδυνα σημεία, έχουν ήδη σημειωθεί ατυχήματα, καταστρέφονται περιουσίες. Αντί να υπάρξει ένας οργανωμένος φορέας διαχείρισης, να συγκεντρωθούν, να φροντιστούν, να στειρωθούν, να ζουν με ασφάλεια και αυτοί και οι πολίτες, όλοι δηλώνουν «αναρμόδιοι».
Όταν για τέτοια «απλά» ζητήματα δεν βρίσκουμε λύση, καταλαβαίνετε πόσο δύσκολα είναι τα πιο σύνθετα.

Ερ.: Να πάμε στο θέμα των εξορύξεων υδρογονανθράκων. Υπάρχει ανησυχία ότι μπορεί να επηρεαστεί ο τουρισμός και η σεισμικότητα της περιοχής. Ποια είναι η θέση σας;

Απ.: Οι αποστάσεις των εξορύξεων από τις ακτές είναι μεγάλες, αλλά η ανησυχία είναι θεμιτή. Οι υδρογονάνθρακες είναι μια μορφή ενέργειας από την οποία όλοι θα θέλαμε να απεξαρτηθούμε. Όμως, σήμερα, η παγκόσμια ζήτηση και η καθημερινή ανάγκη για ενέργεια μάς κρατούν «δέσμιους» ακόμα για 20–25 χρόνια.
Το κρίσιμο είναι να γίνονται σοβαρές, επιστημονικές μελέτες, ειδικά σε σεισμογενείς και τουριστικές περιοχές, ώστε να μην υπάρξουν επιπτώσεις. Παράλληλα πρέπει να επενδύουμε σε ΑΠΕ – αιολικά, φωτοβολταϊκά, νέες μορφές ενέργειας όπως η αξιοποίηση του κύματος.

Ερ.: Μέσα σε όλα αυτά, ποια είναι η μεγαλύτερη σας αγωνία για το μέλλον;

Απ.: Τα παιδιά μας. Το έχουμε πει πολλές φορές μεταξύ μας. Τα παιδιά μας φεύγουν και δεν ξαναγυρίζουν. Τελειώνουν σπουδές, βλέπουν έλλειψη σταθερότητας, προοπτικής, αξιοκρατίας και σου λένε: «Σας αγαπάμε, αλλά εδώ δεν μπορώ να χτίσω τη ζωή μου».
Η μεγαλύτερη αγωνία μου είναι τι αφήνουμε πίσω μας. Δεν είναι μόνο η οικονομία, είναι η ποιότητα ζωής, η ασφάλεια, η εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Αν δεν τα αποκαταστήσουμε αυτά, θα συνεχίσουμε να «σπρώχνουμε» τα παιδιά στο εξωτερικό.

Ερ.: Ποιο είναι, λοιπόν, το βασικό μήνυμα που θέλετε να μείνει από αυτή τη συζήτηση;

Απ.: Ότι χρειαζόμαστε περισσότερη διεκδίκηση. Από όλους. Όχι μόνο από το Επιμελητήριο, αλλά από κάθε πόστο: επαγγελματικούς φορείς, αυτοδιοίκηση, πολίτες.
Να φωνάξουμε πιο δυνατά για τα νησιά μας, για τις μικρές επιχειρήσεις, για τη νησιωτική πολιτική, για τις υποδομές, για το ΦΠΑ, για την ποιότητα ζωής. Να απαιτήσουμε ένα καλύτερο αύριο για τα παιδιά μας. Αν δεν το κάνουμε εμείς, δεν θα το κάνει κανείς για εμάς.

10 σημαντικότερα quotes της συνέντευξης

---

1️⃣ «Αν θέλουμε πραγματική ευρωπαϊκή συνοχή, τότε πρέπει να υπάρξει νησιωτική πολιτική. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος.»

— Ανδρέας Παντελειός

2️⃣ «Φοβάμαι πως ευρωπαϊκά κονδύλια για ανάπτυξη θα κοπούν και θα πάνε σε εξοπλισμούς. Αυτό θα είναι καταστροφικό για τα νησιά.»

— Ανδρέας Παντελειός

3️⃣ «Τα παιδιά μας μεγαλώνουν με ανασφάλεια. Πώς να σχεδιάσουν το μέλλον τους όταν ακούν συνέχεια για πολέμους και κρίσεις;»

— Σάκης Βούτος

4️⃣ «Η νέα γενιά έχει απόλυτο δίκιο. Η αβεβαιότητα τρώει τη δημιουργικότητά τους.»

— Ανδρέας Παντελειός

5️⃣ «Η Ελλάδα αναγκάζεται να δαπανά πάνω από 2,5% του ΑΕΠ της σε εξοπλισμούς. Κάθε ευρώ που πάει εκεί λείπει από την ανάπτυξη.»

— Ανδρέας Παντελειός

6️⃣ «Τα ενοικιαζόμενα δωμάτια έχουν εγκαταλειφθεί. Χωρίς στήριξη δεν μπορούν να ανανεωθούν, και αυτό το βλέπει ο επισκέπτης.»

— Σάκης Βούτος

7️⃣ «Η Κεφαλονιά έχει ζήτηση και πιστό κοινό. Το θέμα είναι αν εμείς θα τη διατηρήσουμε ζωντανή ή θα την αφήσουμε στην τύχη της.»

— Ανδρέας Παντελειός

8️⃣ «Το Ιόνιο αδικείται με το ΦΠΑ. Δεν γίνεται να ισχύει μειωμένος συντελεστής μόνο στο Ανατολικό Αιγαίο.»

— Ανδρέας Παντελειός

9️⃣ «Χρειαζόμαστε έναν σοβαρό DMO, με ειδικούς και όχι κομματικές τοποθετήσεις. Αλλιώς δεν θα υπάρξει στρατηγική τουρισμού.»

— Σάκης Βούτος

«Αν δεν διεκδικήσουμε πιο δυνατά, τίποτα δεν θα αλλάξει. Και τα παιδιά μας δεν θα ξαναγυρίσουν.»

— Ανδρέας Παντελειός