Ανδρέας Καλαφάτης: «Χωρίς πραγματική παραγωγή και έλεγχο, ο πρωτογενής τομέας καταρρέει»
Ο Ανδρέας Καλαφάτης, πρόεδρος Αγροτικού Συνεταιρισμού, μίλησε στην εκπομπή «Το Βήμα του Πολίτη» με τον Σάκη Βούτο για τα μεγάλα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα, τις επιδοτήσεις, την κτηνοτροφία, τις αυξήσεις στο κόστος παραγωγής και τη γενικότερη εγκατάλειψη της υπαίθρου στην Κεφαλονιά.
Αναφερόμενος στον ΟΠΕΚΕΠΕ, έκανε λόγο για «παλιά ιστορία» και για ένα σύστημα που, όπως είπε, λειτουργούσε ως «γκέτο» με διακομματικές ευθύνες. Υποστήριξε ότι πρέπει να υπάρξει πλήρης επανέλεγχος των επιδοτήσεων, με διασταύρωση στοιχείων από το Ε9, το κτηματολόγιο, τους ορθοχάρτες και τις βάσεις δεδομένων.
«Το 60% του αγροτικού εισοδήματος προέρχεται από τις επιδοτήσεις. Αν κοπούν οι επιδοτήσεις και πληρωθεί σωστά η παραγωγή, τότε θα αποκτήσουν αξία το αρνάκι, το κατσικάκι, το γουρουνάκι και όλα τα αγροτικά προϊόντα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Καλαφάτης υποστήριξε ότι υπάρχουν δηλωμένες εκτάσεις και ζώα που δεν αντιστοιχούν στην πραγματική παραγωγή. Έφερε ως παράδειγμα την Κεφαλονιά, λέγοντας ότι δηλώνονται μεγάλοι αριθμοί αιγοπροβάτων και ελαιοδέντρων, χωρίς όμως να υπάρχει αντίστοιχη παραγωγή σε γάλα, κρέας ή λάδι.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κτηνοτροφία, τονίζοντας ότι οι παραγωγοί έχουν επιβαρυνθεί υπερβολικά από τις ζωοτροφές, ενώ τα ζώα παραμένουν περιορισμένα, ακόμη και σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν κρούσματα ασθενειών. Όπως είπε, αυτό οδηγεί τους κτηνοτρόφους σε οικονομική ασφυξία.
Για τις εισαγωγές προϊόντων, ο κ. Καλαφάτης ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός. Υποστήριξε ότι δεν γίνονται οι απαραίτητοι έλεγχοι σε γάλα, κρέας και άλλα προϊόντα, ενώ άφησε αιχμές για εισαγόμενες πρώτες ύλες και προϊόντα αμφίβολης ποιότητας. Αναφερόμενος ειδικά στο γάλα και το τυρί, σημείωσε ότι η διαφορά κόστους ανάμεσα στο κανονικό γάλα και σε υποκατάστατα είναι τεράστια.
Στη συνέχεια, η συζήτηση στράφηκε στην εγκατάλειψη της παραγωγής στην Κεφαλονιά. Ο κ. Καλαφάτης υπενθύμισε ότι παλαιότερα το νησί παρήγαγε κρασί, λάδι, σταφίδα, όσπρια, πέτρα και άλλα προϊόντα, ενώ σήμερα πολλά από αυτά έχουν εξαφανιστεί ή έχουν περιοριστεί δραματικά.
Αναφέρθηκε επίσης στον Συνεταιρισμό Ρομπόλας, λέγοντας ότι όταν δημιουργήθηκε, το 1987, συμμετείχαν περίπου 300 οικογένειες και υπήρχαν περίπου 4.000 στρέμματα ρομπόλας. Εξέφρασε όμως την ανησυχία του για το μέλλον, καθώς οι νέοι δεν δείχνουν ενδιαφέρον να ασχοληθούν με την αγροτική παραγωγή.
«Ο αγροτικός κόσμος δεν έχει εμπιστοσύνη στο κράτος. Δεν έχει εμπιστοσύνη πουθενά», είπε.
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε και το αυξημένο κόστος παραγωγής. Έγινε αναφορά σε αυξήσεις στα λιπάσματα, στα καύσιμα, στις ζωοτροφές, στην ενέργεια και στις μεταφορές. Ο κ. Καλαφάτης υποστήριξε ότι με τέτοια κόστη, ο παραγωγός δεν μπορεί να επιβιώσει και ο καταναλωτής δεν μπορεί να αγοράσει τα προϊόντα σε λογικές τιμές.
Ιδιαίτερη κριτική άσκησε και στην τοπική αυτοδιοίκηση για την κατάσταση των αγροτικών δρόμων, λέγοντας ότι οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι δυσκολεύονται να φτάσουν στα χωράφια και στα μαντριά τους. Αναφέρθηκε και στα χρήματα από τις ανεμογεννήτριες, διερωτώμενος πού κατευθύνονται και γιατί δεν αξιοποιούνται σε έργα για τις τοπικές κοινότητες.
Στο θέμα του χωροταξικού, εκφράστηκε έντονη ανησυχία ότι πολλά οικόπεδα και επιχειρήσεις κινδυνεύουν να βρεθούν σε αδιέξοδο, επειδή οι δρόμοι δεν είναι χαρακτηρισμένοι. Όπως ειπώθηκε, αυτό δημιουργεί προβλήματα ακόμη και σε υφιστάμενες τουριστικές επιχειρήσεις, οι οποίες μπορεί να δυσκολευτούν να ανανεώσουν ή να εκδώσουν άδειες.
Ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε ακόμη στη μείωση του πληθυσμού στα χωριά της Κεφαλονιάς. Έφερε ως παράδειγμα το χωριό του, τα Δειλινάτα, λέγοντας ότι κάποτε είχε περίπου 1.000 κατοίκους, ενώ σήμερα έχει περίπου 350 με 370.
Κλείνοντας, τόνισε ότι ο πρωτογενής τομέας μειώνεται συνεχώς και ότι αν δεν υπάρξουν άμεσες παρεμβάσεις, η Κεφαλονιά κινδυνεύει να χάσει ακόμη περισσότερο πληθυσμό, παραγωγή και ταυτότητα.
Βασικά σημεία
Ο Ανδρέας Καλαφάτης υποστήριξε ότι:
- Ο ΟΠΕΚΕΠΕ λειτουργούσε για χρόνια με προβληματικό και διακομματικά ελεγχόμενο σύστημα.
- Χρειάζεται πλήρης επανέλεγχος των επιδοτήσεων από μηδενική βάση.
- Οι επιδοτήσεις πρέπει να συνδέονται με πραγματική παραγωγή και όχι με πλασματικά στοιχεία.
- Το κόστος παραγωγής έχει γίνει δυσβάσταχτο για αγρότες και κτηνοτρόφους.
- Οι κτηνοτρόφοι πιέζονται από τις ζωοτροφές, ειδικά όταν τα ζώα δεν μπορούν να βοσκήσουν ελεύθερα.
- Δεν γίνονται επαρκείς έλεγχοι σε εισαγόμενα προϊόντα, γάλα και κρέας.
- Η Κεφαλονιά έχει χάσει μεγάλο μέρος της παλιάς αγροτικής της παραγωγής.
- Η εγκατάλειψη των χωριών είναι σοβαρό κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα.
- Οι αγροτικοί δρόμοι είναι σε κακή κατάσταση και εμποδίζουν την παραγωγική δραστηριότητα.
- Το χωροταξικό και οι μη χαρακτηρισμένοι δρόμοι δημιουργούν σοβαρά προβλήματα σε ιδιοκτησίες και επιχειρήσεις.
- Οι νέοι δεν εμπιστεύονται το κράτος και δεν στρέφονται εύκολα στον πρωτογενή τομέα.
Χαρακτηριστικές δηλώσεις Καλαφάτη
«Ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι παλιά ιστορία. Ήταν ένα γκέτο, να μιλήσουμε ξεκάθαρα.»
«Το 60% του αγροτικού εισοδήματος είναι από τις επιδοτήσεις.»
«Να κοπούν οι επιδοτήσεις και να πληρωθεί η πραγματική παραγωγή. Τότε θα αποκτήσουν αξία τα προϊόντα.»
«Πρέπει να γίνουν όλα από την αρχή: Ε9, κτηματολόγιο, ορθοχάρτες, βάσεις δεδομένων. Να ταυτίζονται όλα.»
«Δεν μπορεί να δηλώνονται τόσα ζώα και τόσες καλλιέργειες και να μην υπάρχει η αντίστοιχη παραγωγή.»
«Ο αγροτικός κόσμος δεν έχει εμπιστοσύνη στο κράτος. Δεν έχει εμπιστοσύνη πουθενά.»
«Δεν θέλουν τοπική παραγωγή. Δεν θέλουν παραγωγή.»
«Η Κεφαλονιά έβγαζε τα πάντα: κρασιά, λάδια, σταφίδα, όσπρια. Τώρα τα έχουμε αφήσει.»
«Τα χωριά αδειάζουν. Το μεγαλύτερο χωριό είχε 1.000 κατοίκους και τώρα έχει 350 με 370.»
«Αν δεν στηριχθεί ο πρωτογενής τομέας, τι θα κάνουν οι νέοι στο νησί;»
Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη.
Δημοσιογραφικό Κείμενο (Ερώτηση – Απάντηση)
Συνέντευξη στον Σάκη Βούτο – «Το Βήμα του Πολίτη»
Ο πρόεδρος Αγροτικού Συνεταιρισμού, Ανδρέας Καλαφάτης, μιλά για τις παθογένειες του συστήματος επιδοτήσεων, το αυξανόμενο κόστος παραγωγής και τον κίνδυνο εγκατάλειψης της υπαίθρου στην Κεφαλονιά.
Ερώτηση:
Κύριε Καλαφάτη, τι συμβαίνει τελικά με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις επιδοτήσεις;
Απάντηση:
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι μια παλιά ιστορία. Για χρόνια λειτουργούσε σαν ένα «γκέτο» με ευθύνες από όλες τις κυβερνήσεις. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι επιδοτήσεις δεν συνδέονται με την πραγματική παραγωγή. Έτσι δημιουργούνται στρεβλώσεις και αδικίες.
Ερώτηση:
Ποια είναι η λύση που προτείνετε;
Απάντηση:
Να ξεκινήσουμε από το μηδέν. Να γίνει πλήρης έλεγχος με βάση το Ε9, το κτηματολόγιο, τους ορθοχάρτες και τις βάσεις δεδομένων. Να ταυτίζονται όλα. Και, αν χρειαστεί, να κοπούν οι επιδοτήσεις ώστε να αποκτήσει αξία η πραγματική παραγωγή.
Ερώτηση:
Αυτό όμως δεν θα πλήξει τους αγρότες;
Απάντηση:
Σήμερα το 60% του εισοδήματος είναι από επιδοτήσεις. Αυτό δεν είναι υγιές. Αν πληρώνεται σωστά η παραγωγή, τότε θα αποκτήσουν αξία το κρέας, το γάλα και τα προϊόντα. Τώρα υπάρχει στρέβλωση.
Ερώτηση:
Τι συμβαίνει με την κτηνοτροφία;
Απάντηση:
Οι κτηνοτρόφοι δεν αντέχουν άλλο. Οι ζωοτροφές έχουν εκτοξευθεί, τα ζώα πολλές φορές δεν αφήνονται να βοσκήσουν και τα έξοδα αυξάνονται συνεχώς. Έτσι δεν μπορεί να σταθεί κανείς.
Ερώτηση:
Υπάρχουν και ζητήματα με τις εισαγωγές;
Απάντηση:
Βεβαίως. Δεν γίνονται σωστοί έλεγχοι. Μπαίνουν προϊόντα από το εξωτερικό αμφίβολης ποιότητας. Στο γάλα, για παράδειγμα, η διαφορά κόστους είναι τεράστια και δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό.
Ερώτηση:
Πώς επηρεάζεται η τοπική παραγωγή στην Κεφαλονιά;
Απάντηση:
Έχει καταρρεύσει σε μεγάλο βαθμό. Παλιότερα παράγαμε κρασί, λάδι, όσπρια, σταφίδα. Σήμερα πολλά από αυτά έχουν χαθεί. Ο κόσμος εγκαταλείπει την παραγωγή γιατί δεν βλέπει προοπτική.
Ερώτηση:
Οι νέοι ενδιαφέρονται να ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα;
Απάντηση:
Όχι, γιατί δεν υπάρχει εμπιστοσύνη. Ο αγροτικός κόσμος δεν εμπιστεύεται το κράτος. Όταν βλέπεις τέτοια αστάθεια, δεν επενδύεις τη ζωή σου σε αυτό.
Ερώτηση:
Πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα εγκατάλειψης των χωριών;
Απάντηση:
Είναι τεράστιο. Στο χωριό μου, από 1.000 κατοίκους έχουμε μείνει περίπου 350. Τα χωριά ερημώνουν και αυτό λέει πολλά για το πού πάμε.
Ερώτηση:
Τι ρόλο παίζει το αυξημένο κόστος παραγωγής;
Απάντηση:
Καθοριστικό. Λιπάσματα, καύσιμα, ενέργεια, μεταφορές – όλα έχουν αυξηθεί. Ο παραγωγός δεν βγαίνει οικονομικά και ο καταναλωτής πληρώνει ακριβά.
Ερώτηση:
Υπάρχουν ευθύνες και στην τοπική αυτοδιοίκηση;
Απάντηση:
Φυσικά. Οι αγροτικοί δρόμοι είναι σε κακή κατάσταση και δυσκολεύουν την καθημερινότητα των παραγωγών. Υπάρχουν χρήματα, αλλά δεν βλέπουμε έργα.
Ερώτηση:
Τι συμβαίνει με το χωροταξικό;
Απάντηση:
Δημιουργεί σοβαρά προβλήματα. Πολλές ιδιοκτησίες και επιχειρήσεις βρίσκονται σε αδιέξοδο επειδή οι δρόμοι δεν είναι χαρακτηρισμένοι. Αυτό μπλοκάρει επενδύσεις.
Ερώτηση:
Ποιο είναι το μήνυμά σας για το μέλλον;
Απάντηση:
Αν δεν στηριχθεί ο πρωτογενής τομέας, δεν υπάρχει μέλλον για τα χωριά και τους νέους. Πρέπει να δοθεί αξία στην παραγωγή και να υπάρξει σοβαρός σχεδιασμός. Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε να βλέπουμε εγκατάλειψη και παρακμή.
Διονύσιος Βούτος
Δημοσιογράφος
45 χρόνια στην δημοσιογραφία. Δημοσιογράφος ΕΡΤ
