ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Λαμπερή, μηνηματοφόρα και άκρως διδακτική ήταν η γιορτή για την εκατονταετηρίδα της κοινότητας του Αγίου Γερασίμου στο Μανχάταν, που έλαβε χώρα το βράδυ του Σαββάτου, 24ης Οκτωβρίου 2026 και ώρα 6.30 μ.μ. στο «Marina Del Rey» στο Μπρονξ.
Ήταν λαμπερή, όχι τόσο λόγω του χώρου, της διακόσμησής του και των οθονών που είχαν τοποθετηθεί περιμετρική της αίθουσας, αλλά περισσότερο λόγω των λαμπερών προσώπων των 550 περίπου Κεφαλλονιτών και των φίλων τους που προσήλθαν να γιορτάσουν έναν αιώνα προσφοράς – ως φάρου ορθοδοξίας, παιδείας και φιλανθρωπίας – της ιστορικής και συνάμα μοναδικής ανά την Αμερική κοινότητας που φέρει το όνομα του Αγίου Γερασίμου, του προστάτη της Κεφαλονιάς και των απανταχού Κεφαλλονιτών.
Εξάλλου, κάθε άλλο παρά τυχαίο ήταν το γεγονός που στα περισσότερα – αν όχι σε κάθε τραπέζι – υπήρχε ένα τουλάχιστον άτομο που έφερε το όνομα του Αγίου (Γεράσιμος, Μάκης, Γερασιμούλα και τα αμερικανοποιημένα Mike και Jerry).
Την εκδήλωση λάμπρυναν με την παρουσία τους ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής, κ. Ελπιδοφόρος, ο Μητροπολίτης Κεφαλληνίας, κ. Δημήτριος, ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων, κ. Ιωάννης Τρεπεκλής, ο Επίσκοπος Διοκλείας, κ. Νεκτάριος, ο Πρόξενος της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη, Πέτρος Δώριζας, ο οποίος έλκει την καταγωγή του από την Κεφαλλονιά, η τέως εκτελεστική διευθύντρια της «Ηγεσίας των 100», Πολέτ Πούλου, οι ιερείς και οι εκπρόσωποι πολλών άλλων ομογενειακών φορέων.
Ήταν μηνυματοφόρα, καθώς εξέπεμψε μηνύματα ενότητας και αποφασιστικότητας για ιδρύσουν το Αποθεματικό Ταμείο της 100ετίας, το οποίο θα παράσχει το οξυγόνο που χρειάζεται η κοινότητα του Αγίου Γερασίμου για να ανέβει ψηλότερα και το πιο σημαντικό να αξιωθεί να εορτάσει με μεγαλύτερη λαμπρότητα τα 200 χρόνια.
Καταλυτικό και καθοριστικό ρόλο στην ίδρυση του Αποθεματικού Ταμείου έπαιξε η απόφαση του προέδρου του Συλλόγου Κεφαλλήνων «Αίνος», κ. Βασιλείου Κοκόση και του διοικητικού του συμβουλίου να δωρίσουν ένα εκατομμύριο δολάρια.
Εξίσου σημαντική ήταν και η απόφαση του προέδρου της κοινότητας Γερασίμου Αθανασάτου και του συμβουλίου του να διαθέσουν – ως κοινότητα – διακόσιες χιλιάδες δολάρια από δικούς τους πόρους.
Συνεπώς η νέα εκατονταετία του Αγίου Γερασίμου στην Αμερική – με κεφαλλονίτικο ως επί το πλείστων χριστεπώνυμο πλήρωμα – ξεκινάει με το πρωτοφανές για τα δεδομένα μιας κοινότητας ποσό των 1.200.000 δολαρίων.
Ήταν μια εκδήλωση ομόνοιας, αφοσίωσης και αγάπης διότι όλοι οι ομιλητές – οι πρωτομάστορες της 100ετίας, επίσημοι προσκεκλημένοι και τιμώμενοι – με τις ομιλίες τους ήρθαν να υπενθυμίσουν στους παρισταμένους και στον γράφοντα ότι «ανήκουν εις το Εμείς» που έλεγε και ο στρατηγός Μακρυγιάννης. Εξ άλλου αυτό είναι και το μυστικό της επιτυχίας του Αγίου Γερασίμου της Νέας Υόρκης και κατ΄επέκταση της Αμερικής.
Η εκδήλωση ήταν διδακτική, καθώς η κοινότητα κατάφερε να καταγράψει σε δίγλωσσο βιβλίο την ιστορία της. Πρόκειται για ένα μεγαλεπήβολο, απαιτητικό και δύσκολο εγχείρημα, το οποίο, όπως επεσήμανε ο ιερατικός προϊστάμενος, π. Παναγιώτης Παπαζαφερόπουλος, οφείλεται, συν της άλλοις, στην άψογη συνεργασία της ηγεσίας της κοινότητας και της Νίκης Καλέ, που ασχολείται με τα αρχεία της Ιεράς Αρχιεπισκοπής με την συγγραφέα – κοινωνιολόγο Δέσποινα Αφεντούλη.
Ήταν διδακτική και για έναν επί πλέον εξίσου σημαντικό λόγο, καθώς κυρίαρχη γλώσσα της εκδήλωσης ήταν η ελληνική. Πρόκειται για την ελληνοπρέπεια των εκδηλώσεων της ομογένειας, που ενώ θα έπρεπε να αποτελούσε τον κανόνα, σήμερα εν έτη 2026 αποτελεί το ζητούμενο. Λογικά θα έπρεπε να αποτελούσε το ποθούμενο, αλλά ο πόθος για την διατήρηση και μεταλαμπάδευση της ελληνικής γλώσσας στην Αμερική οδεύει στην εξαφάνισή του.
Οι τιμώμενοι
Ο ιερατικός προϊστάμενος, π. Παναγιώτης Παπαζαφερόπουλος, ο πρόεδρος της κοινότητας, Γεράσιμος Αθανασάτος και ο πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής Βασίλειος Κοκόσης πέραν των όσων προαναφέραμε δίδαξαν και με την απόφασή τους για τους τιμώμενους.
Στην ουσία τίμησαν μια προσωπικότητα από κάθε τομέα της ζωής της κοινότητας.
Πρόκειται για τους Στυλιανό Ζερβούδη, τον επιχειρηματία, φιλάνθρωπο και ευεργέτη της ομογένειας και της μυροβόλου Χίου, την Ευτυχία Κοκόση, πρόεδρος της Φιλοπτώχου Αδελφότητας «Αγία Ευσπλαχνία» τον περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων Ιωάννη Τρεπεκλή, τον εφοπλιστή Νικόλα Τσαλαμανιό, που αποτελούσε και την έκπληξη της βραδιάς και την Δρα Δέσποινα Αφεντούλη, οι οποίοι με τις ολιγόλογες – πλην όμως μεστές ομιλίες τους ήταν να υπενθυμίσουν στο κοινό ότι υπήρχαν και άλλα προσόντα πέραν του «γνώθι σαυτόν» για τα οποία αναφώνησαν «Άξιοι».
Την παράσταση έκλεψε το κεφαλλονίτικο χορευτικό υπό την διεύθυνση του Πέτρου Φουρνιώτη, το οποίο παρουσίασε τις παραδοσιακές ενδυμασίες.
Ομιλία Βασιλείου Κοκόση
Ο πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής και συνάμα πρόεδρος του ιστορικού Συλλόγου Κεφαλλήνων «Αίνος» τόσο με την ομιλία του, όσο και με την ενασχόλησή του με το δύσκολο εγχείρημα, το οποίο επωμίστηκε, δίδαξε όχι μόνο στο τυπικό και στο οργανωτικό, αλλά και με την ίδια την ομιλία του.
Και επειδή αναφέρθηκε εκτενώς στην ιστορία του Συλλόγου Κεφαλλήνων «Αίνος» – Μέγα Ευεργέτη του Αγίου Γερασίμου της Αμερικής -και στην φιλοσοφία την οποία ακολούθησαν για την δωρεά του $1.000.000 παραθέτουμε το πλήρες κείμενο της ομιλίας του.
Σεβασμιότατε Αρχιεπίσκοπε Αμερικής, κ. Ελπιδοφόρε, σεβασμιότατε Μητροπολίτη Κεφαλληνίας, κ. Δημήτριε, θεοφιλέστατε Επίσκοπε Διοκλείας, κ. Νεκτάριε, αξιότιμε Περιφερειάρχη – φίλε Ιωάννη Τρεπεκλή,
Αξιότιμες κυρίες και κύριοι, καλωσορίσατε στον Άγιο Γεράσιμο και κατ΄επέκταση στην Κεφαλλονιά της Αμερικής,
Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής των εκδηλώσεων για την εκατονταετηρίδα σας καλωσορίζω στο επίσημο δείπνο και σας εύχομαι να περάσετε μια υπέροχη βραδιά.
Οφείλω πρώτα και πάνω από όλα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη προς τον ιερατικό μας προϊστάμενο, π. Παναγιώτη Παπαζαφειρόπουλο, τον πρόεδρο της κοινότητας Γεράσιμο Αθανασάτο, τα συμβούλια της κοινότητας και της Φιλοπτώχου, αφ ενός μεν, για την εμπιστοσύνη με την οποία με περιέβαλλαν, αφ ετέρου δε, για τις άοκνες προσπάθειες που καταβάλαμε από κοινού για την ευόδωση όλων των στόχων και για την διοργάνωση του εορταστικού διημέρου.
Προ δύο ετών κατά την διάρκεια της ιστορικής επίσκεψης του ποιμενάρχη μας, κ. Ελπιδοφόρου στο Μητροπολιτικό Μέγαρο της Κεφαλλονιάς αναφερθήκαμε στο σημερινό ορόσημο και καλέσαμε τον Μητροπολίτη Δημήτριο να επισκεφθεί τη Νέα Υόρκη για να γιορτάσουμε μαζί την 100ετία.
Με τις ευλογίες του Αρχιεπισκόπου, κ. Ελπιδοφόρου και τις νουθεσίες του ιερατικού μας προϊσταμένου, π. Παναγιώτη Παπαζαφειρόπουλου θέσαμε τους στόχους των εκδηλώσεων, ανεβάσαμε ψηλότερα – ακόμη και από το μπόι μας – τον πήχη και τα αποτελέσματα ξεπέρασαν κάθε προσδοκία.
Ο πρώτος σημαντικός στόχος αφορούσε την καταγραφή της ιστορίας της κοινότητας του Αγίου Γερασίμου και των προσωπικοτήτων – κληρικών και λαϊκών – που σημάδεψαν τον πρώτο αιώνα.
Η έρευνα της κοινωνιολόγου Δέσποινας Αφεντούλη στα αρχεία της κοινότητας και της ίδιας της Αρχιεπισκοπής, άλλαξε τα δεδομένα και η κοινότητα του Αγίου Γερασίμου είναι μια από τις πρώτες – αν όχι η πρώτη – κοινότητα που μπορεί πλέον να διδάσκει στα μέλη και στα στελέχη την ιστορία της.
Το ανά χείρας βιβλίο αποτελεί ένα πετραδάκι της ελληνοαμερικανικής γραμματείας και θα σταλεί στα ομογενειακά σχολεία, στα Κέντρα Ελληνικών Σπουδών στα αμερικανικά πανεπιστήμια, στις δημόσιες βιβλιοθήκες, στις δημοτικές και πολιτειακές αρχές, στο Κογκρέσο και στον Λευκό Οίκο.
Στην συνέχεια θα κάνει το υπερπόντιο ταξίδι και θα σταλεί στις δημοτικές αρχές, στις βιβλιοθήκες και στα σχολεία της Κεφαλονιάς.
Ο δεύτερος στόχος σχετίζονταν με το μέλλον της κοινότητας. Η δική μου γενιά και όλοι οι παρόντες είμαστε προνομιούχοι και τυχεροί, διότι, κατά κανόνα, μια φορά στην ζωή του ενδέχεται ένας θνητός να είναι πρωταγωνιστής ή και αυτόπτης μάρτυρας του εορτασμού της 100ετηρίδας.
Λαμβάνοντας υπόψη το «δει δη χρημάτων», που έλεγαν και οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, αποφασίσαμε να ιδρύσουμε ένα αποθεματικό ταμείο, το οποίο θα δώσει την δυνατότητα στα παιδιά, στα εγγόνια και τα δισέγγονά μας να παραλάβουν την σκυτάλη και να την μεταλαμπαδεύσουν στις επόμενες γενιές.
Γι΄αυτό και τα έσοδα των εκδηλώσεων της 100ετίας και τις δωρεές των χορηγών και υποστηρικτών μας αποφασίσαμε να τα καταθέσουμε στο Αποθεματικό Ταμείο της 100ετίας.
Ο ιστορικός Σύλλογος Κεφαλλήνων Νέας Υόρκης «Αίνος», του οποίου έχω το προνόμιο και την τιμή να ηγούμαι συμμερίστηκε την απόφαση της οργανωτικής επιτροπής. Και αντί των τετριμμένων το διοικητικό μας συμβούλιο αποφάσισε να προβεί σε μια πρωτόγνωρη για τα δεδομένα της ομογένειας δωρεά προς τον Άγιο Γεράσιμο.
Πρόκειται για το ποσό του ενός εκατομμυρίου δολαρίων – το οποίο αποτελεί ρεκόρ για τα δεδομένα των εθνικοτοπικών συλλόγων.
Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι οι τέσσερις γενιές των Κεφαλλονιτών που εντάχτηκαν στους κόλπους του «Αίνου» και ειδικά αυτοί που τον υπηρέτησαν με πάθος και αφοσίωση με την ιδιότητα του στελέχους, του αντιπροέδρου, του γενικού γραμματέα και του προέδρου – ακόμη και εκείνοι που δεν είναι πια ανάμεσά μας, αισθάνονται ιδιαίτερα υπερήφανοι και τρισευτυχισμένοι καθώς οι στερήσεις, οι εν πολλοίς από το υστέρημά τους δωρεές και ο ιδρώτας τους, γενικότερα, πιάνουν τόπο.
Ο Σύλλογος Κεφαλλήνων «Αίνος», βάσει των κατάστιχων της πολιτείας της Νέας Υόρκης ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 1932 και θεωρείται συνομήλικος με τον Άγιο Γεράσιμος. Αμφότεροι οι φορείς ιδρύθηκαν εν μέσω της μεγάλης δυσπραγίας (great depression) και αυτό αποτελεί ένα επί πλέον δείγμα ότι στις δύσκολες στιγμές που περνούσε η Νέα Υόρκη και η Αμερική οι Κεφαλλονίτες ενώθηκαν και ίδρυσαν την κοινότητα και το σχολείο για να διατηρήσουν την πίστη, την γλώσσα και την θρησκεία.
Ταυτόχρονα ίδρυσαν και τον εθνικοτοπικό τους Σύλλογο, ο οποίος από της ιδρύσεώς του μέχρι και σήμερα αποτελούσε τον υποστηρικτή και τον αιμοδότη του Αγίου Γερασίμου.
Η αγιογράφηση, ένα από τα τελευταία έργα στον Άγιος Γεράσιμο, φέρει φαρδιά – πλατιά την υπογραφή του πρώην προέδρου μας, του Γιώργου Μενεγάτου που, λες και ήταν μελλούμενο, βιαζόταν να ολοκληρωθεί το έργο. Εν μέσω κορωνοϊού ο «Αίνος» προσέφερε πάνω από 170 χιλιάδες δολάρια και ο Γιώργος, προ πέντε ετών, αναχώρησε πρόωρα από τον μάταιο ετούτο κόσμο, με την πεποίθηση ότι εκπλήρωσε το χρέος του.
Οι δωρεές του Συλλόγου Κεφαλλήνων «Αίνος» δεν περιορίστηκαν μόνο στον Άγιο Γεράσιμο, αλλά επεκτάθηκαν και στην ιδιαίτερή μας πατρίδα την Κεφαλονιά. Οι δωρεές στην γενέτειρα αμέτρητες και εν πολλοίς σωσίβιες, λόγω των δοκιμασιών που υπέστη το νησί την περίοδο του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, του Εμφυλίου Πολέμου, των καταστροφικών σεισμών και πρόσφατα με την κρίση των μνημονίων.
Οφείλουμε, λοιπόν, ευγνωμοσύνη στους πρώην προέδρους Σπύρο Τσαγκαράτο, Παναγή Παναγάτο, Αλέξανδρο Ζερβό, Σπύρο Τζανετάτο, Γεράσιμο Μακρή, Γεώργιο Μουσούρη, Στέλιο Καμπίτση, Παναγή Διβάρη, Ανδρέα Μηλλιαρέση, Σπύρο Π. Ματαράγκα, Τάκη Μεταξά, Ανδρέα Δώριζα, Γιώργο Μενεγάτο, Γεράσιμο Βλάχο και Γιώργο Βανδώρο καθώς επίσης και σε όλα τα διοικητικά τους συμβούλια διότι οδήγησαν τον Σύλλογο στην κορυφή και σήμερα αξιώθηκε να προικοδοτήσει τον Άγιο Γεράσιμο προκαλώντας την ευαρέσκεια των απανταχού Κεφαλλονιτών.
Καλώ τα στελέχη του νυν διοικητικού συμβουλίου να παραδώσουμε από κοινού στον ιερατικό προϊστάμενο, π. Παναγιώτη Παπαζαφειρόπουλο, στον πρόεδρο του κοινοτικού συμβουλίου Γεράσιμο Αθανασάτο και στην πρόεδρο της Φιλόπτωχου Αδελφότητας, κ. Ευτυχία Κοκκόση αντίγραφο της επιταγής.
Θέλω να πιστεύω ότι η δωρεά ετούτη θα έχει πολλαπλασιαστικό χαρακτήρα, καθώς θα δώσει το έναυσμα στους Κεφαλλονίτες της τριπολιτειακής περιοχής της Νέας Υόρκης και κατ΄επέκταση της Αμερικής να προσφέρουν τον όβολό τους και το πιο σημαντικό να ενισχύσουν το Αποθεματικό μας ταμείο.
