Τουρισμός στην Κεφαλονιά:

24 Σεπτεμβρίου 2026

Περισσότερες αφίξεις, λιγότερες διανυκτερεύσεις και ασφυκτική ακρίβεια

Δημήτρης Ατσάρος: «Το ζητούμενο δεν είναι ο τζίρος, αλλά τι μένει τελικά στο ταμείο»

Μια αναλυτική εικόνα της φετινής τουριστικής περιόδου, αλλά και των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι μικρές τουριστικές επιχειρήσεις της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης, παρουσίασε ο Δημήτρης Ατσάρος, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Τουριστικών Καταλυμάτων Κεφαλονιάς και Ιθάκης και μέλος του Επιμελητηρίου, μιλώντας στην εκπομπή «Το Βήμα του Πολίτη» με τον δημοσιογράφο Σάκη Βούτο, στον Ionian Galaxy 90,8.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η αύξηση των αφίξεων, η μείωση της μέσης διάρκειας παραμονής, η ακρίβεια, το νέο τουριστικό χωροταξικό, το θαλάσσιο πάρκο, η λειτουργία του Επιμελητηρίου, η βραχυχρόνια μίσθωση και το κλείσιμο του Γραφείου Υποστήριξης Τουρισμού στο Αργοστόλι.

Αύξηση επισκεπτών κατά 10%

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Ατσάρος, έως και τον Αύγουστο καταγράφηκε αύξηση επισκεπτών περίπου 10% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.

Η βρετανική αγορά, που αποτελεί παραδοσιακά βασικό πυλώνα του τουρισμού της Κεφαλονιάς, παρέμεινε σταθερή. Παράλληλα, σημαντική άνοδο εμφάνισαν νέες ή λιγότερο παραδοσιακές αγορές, όπως η Ουγγαρία, η Ρουμανία, η Πολωνία και η Ελβετία, ενώ η ιταλική αγορά σημείωσε αύξηση περίπου 12%.

Ιδιαίτερη δυναμική παρουσίασαν η Ουγγαρία και η Ρουμανία, ενώ θετικά συνέβαλε και η νέα αεροπορική σύνδεση με την Ελβετία.

Ωστόσο, ο κ. Ατσάρος επισήμανε ότι οι αριθμοί των αφίξεων δεν αποτυπώνουν ολόκληρη την πραγματικότητα της τουριστικής αγοράς.

Από επτά διανυκτερεύσεις, ο μέσος όρος έπεσε στις πέντε

Το σημαντικότερο πρόβλημα εντοπίζεται στη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών. Όπως ανέφερε, ο μέσος όρος από περίπου επτά διανυκτερεύσεις έχει μειωθεί στις πέντε.

Παράλληλα, αρκετοί επισκέπτες που παραμένουν για μία εβδομάδα στο νησί επιλέγουν να μοιράσουν τη διαμονή τους μεταξύ διαφορετικών περιοχών, όπως το Ληξούρι, το Αργοστόλι και η Σάμη. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και όταν οι συνολικές αφίξεις αυξάνονται, τα μεμονωμένα καταλύματα δεν απολαμβάνουν ανάλογη ενίσχυση των κρατήσεων και των εσόδων τους.

«Το ζήτημα είναι πόσες διανυκτερεύσεις πραγματοποίησαν οι επισκέπτες που ήρθαν», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η τουριστική επίδοση πρέπει να αξιολογείται τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά.

Οι επισκέπτες ξοδεύουν λιγότερα

Η οικονομική πίεση δεν περιορίζεται στα καταλύματα. Σύμφωνα με τον κ. Ατσάρο, η εστίαση και το εμπόριο αντιμετώπισαν επίσης σοβαρό πρόβλημα, καθώς πολλοί επισκέπτες εμφανίστηκαν ιδιαίτερα συγκρατημένοι στις δαπάνες τους.

Η ακρίβεια σε καύσιμα, τρόφιμα, εστίαση και καθημερινές υπηρεσίες περιόρισε την κατανάλωση. Πολλοί τουρίστες επέλεξαν να ψωνίζουν από τα σούπερ μάρκετ και να μαγειρεύουν μέσα στα καταλύματά τους, αντί να επισκέπτονται συστηματικά εστιατόρια.

Έτσι, μπορεί οι αφίξεις να αυξήθηκαν, όμως το οικονομικό αποτύπωμα στην τοπική αγορά δεν ακολούθησε την ίδια πορεία.

«Το ζητούμενο είναι τι μένει στο ταμείο»

Ο πρόεδρος των τουριστικών καταλυμάτων σημείωσε ότι ακόμη και μια ενδεχόμενη αύξηση του τζίρου δεν αρκεί για να αποτυπώσει την πραγματική κατάσταση των επιχειρήσεων.

Το βασικό ερώτημα, όπως είπε, είναι τι απομένει στο ταμείο μετά την κάλυψη των φορολογικών υποχρεώσεων, της ενέργειας, των πρώτων υλών και του αυξημένου λειτουργικού κόστους.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ηλεκτρική ενέργεια, λέγοντας ότι αρκετές επιχειρήσεις πληρώνουν πλέον μέσα σε έναν μήνα ποσά που παλαιότερα αντιστοιχούσαν σε δίμηνη κατανάλωση. Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο ΦΠΑ στον τουρισμό επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα της χώρας απέναντι σε προορισμούς όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Καύσιμα και ακραίες τιμές στην εστίαση

Έντονη ήταν η αναφορά στις τιμές των καυσίμων στην Κεφαλονιά, οι οποίες επηρεάζουν τόσο τους κατοίκους όσο και τους επισκέπτες που χρειάζονται αυτοκίνητο για να γνωρίσουν το νησί.

Στη συζήτηση επισημάνθηκε ότι η υψηλή τιμή της βενζίνης αυξάνει σημαντικά το κόστος ενοικίασης και χρήσης αυτοκινήτου, δυσκολεύοντας τη μετακίνηση και περιορίζοντας τις επισκέψεις σε διαφορετικές περιοχές.

Ο κ. Ατσάρος αναφέρθηκε επίσης σε καταγγελίες τουριστών για μεμονωμένες περιπτώσεις υπερβολικών τιμών στην εστίαση, ακόμη και για σουβλάκι που φέρεται να πωλήθηκε προς 8 ή 10 ευρώ.

Διευκρίνισε, πάντως, ότι αυτές οι περιπτώσεις αποτελούν εξαιρέσεις και όχι τον κανόνα, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των επαγγελματιών λειτουργεί υπεύθυνα και πιέζεται επίσης από το υψηλό κόστος. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι ακόμη και λίγες ακραίες περιπτώσεις μπορούν να πλήξουν τη συνολική εικόνα του προορισμού μέσω των διαδικτυακών αξιολογήσεων.

Έντονη αντίθεση στο νέο τουριστικό χωροταξικό

Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στο υπό διαμόρφωση τουριστικό χωροταξικό. Ο κ. Ατσάρος υποστήριξε ότι καταρτίστηκε χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, της αυτοδιοίκησης και των παραγωγικών φορέων.

Κατά την άποψή του, προωθούνται οριζόντιοι περιορισμοί χωρίς προηγούμενη ολοκληρωμένη μελέτη της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής.

Όπως σημείωσε, η φέρουσα ικανότητα ενός προορισμού δεν μπορεί να υπολογίζεται μόνο με βάση τον αριθμό των κλινών. Συνδέεται με:

τις υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης,
τους φυσικούς πόρους,
την περιβαλλοντική ανθεκτικότητα,
το οδικό δίκτυο,
την τοπική οικονομία,
το παραγωγικό μοντέλο κάθε περιοχής.

Υποστήριξε ακόμη ότι οι απαιτήσεις για εκτάσεις 8 ή 12 στρεμμάτων αποκλείουν στην πράξη τη μικρή και μεσαία νησιωτική ιδιοκτησία από την τουριστική αξιοποίηση και ευνοούν τους μεγάλους επενδυτικούς ομίλους.

Φόβοι για εξαφάνιση των οικογενειακών επιχειρήσεων

Ο κ. Ατσάρος προειδοποίησε ότι, εάν εφαρμοστούν οι προτεινόμενοι περιορισμοί, θα αλλάξει σημαντικά ο χάρτης της ιδιοκτησίας και του τουρισμού στα νησιά μέσα στα επόμενα χρόνια.

Η Κεφαλονιά και η Ιθάκη στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, οι οποίες συγκρατούν τους κατοίκους και ιδιαίτερα τους νέους στον τόπο τους. Ο αποκλεισμός των μικρών ιδιοκτητών από νέες επενδύσεις ή επεκτάσεις, όπως υποστήριξε, ενδέχεται να οδηγήσει σε συγκέντρωση της γης στα χέρια λίγων μεγάλων επιχειρηματικών σχημάτων.

Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για περιορισμούς που αφορούν τα μη κύρια τουριστικά καταλύματα και τη δυνατότητα δημιουργίας διαφορετικών επιχειρήσεων ενοικιαζόμενων δωματίων μέσα στο ίδιο κτίριο.

Θαλάσσιο πάρκο: «Προστασία με μέτρο και διάλογο»

Για το σχεδιαζόμενο θαλάσσιο πάρκο στο Ιόνιο, ο κ. Ατσάρος ξεκαθάρισε ότι οι επαγγελματίες τάσσονται υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος και της θαλάσσιας ζωής. Ζήτησε, όμως, τα μέτρα να σχεδιαστούν με τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και χωρίς να αποκλείουν κατοίκους, αλιείς, επιχειρήσεις και επισκέπτες από μεγάλα τμήματα του παραλιακού μετώπου.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν οι περιορισμοί σε παραλίες της Παλικής, όπως ο Ξι, ο Μέγας Λάκκος, η Κουνόπετρα και τα Λέπεδα, καθώς και στα καταλύματα και στις επιχειρήσεις που λειτουργούν στις συγκεκριμένες περιοχές.

Παράλληλα, τέθηκε το ερώτημα πώς συμβιβάζεται η περιβαλλοντική προστασία με δραστηριότητες όπως οι έρευνες και οι εξορύξεις υδρογονανθράκων, οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες και οι ιχθυοκαλλιέργειες.

Διαφωνίες στο Επιμελητήριο

Στη συζήτηση τέθηκε και το θέμα εγγράφου σχετικά με τις λατομικές ζώνες της Κεφαλονιάς. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Ατσάρος, η απάντηση που εστάλη από τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου δεν αποτελούσε απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.

Ο ίδιος δήλωσε ότι τα μέλη δεν αποδέχονται τετελεσμένα γεγονότα και ότι το θέμα πρέπει να εξεταστεί εκ νέου από το Διοικητικό Συμβούλιο, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.

Γιατί δεν πραγματοποιήθηκε το Φεστιβάλ Γαστρονομίας και Οίνου

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μη πραγματοποίηση του Φεστιβάλ Γαστρονομίας και Οίνου στο Ληξούρι, ενός θεσμού που διοργανωνόταν επί πέντε συνεχόμενα χρόνια.

Ο κ. Ατσάρος δήλωσε ότι το Διοικητικό Συμβούλιο δεν είχε ενημερωθεί εγκαίρως για την ακύρωση. Όπως είπε, η αιτιολογία ότι δεν κατέστη δυνατό να βρεθεί σεφ δεν είναι επαρκής, καθώς στην Κεφαλονιά δραστηριοποιούνται αξιόλογοι και καταξιωμένοι επαγγελματίες.

Τόνισε ότι το φεστιβάλ δεν ήταν απλώς μια γαστρονομική εκδήλωση, αλλά μια ευρύτερη γιορτή πολιτισμού που συνέδεε παραγωγούς, επαγγελματίες, συλλόγους, κατοίκους και επισκέπτες, δίνοντας ζωή στην πόλη του Ληξουρίου.

Airbnb, παράνομες μισθώσεις και απουσία ελέγχων

Αναφορικά με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ο κ. Ατσάρος είπε ότι δεν διαθέτει ακριβή αριθμητικά στοιχεία, αναγνώρισε όμως ότι παρουσιάζουν ισχυρή δυναμική.

Επισήμανε ότι, πέρα από τις νόμιμες καταχωρίσεις στις πλατφόρμες, υπάρχουν και κατοικίες που ενοικιάζονται άτυπα, ακόμη και από στόμα σε στόμα, χωρίς επαρκή έλεγχο. Αυτή η κατάσταση δημιουργεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού για τα αδειοδοτημένα τουριστικά καταλύματα.

Κλειστό το Γραφείο Υποστήριξης Τουρισμού στο Αργοστόλι

Σοβαρό πρόβλημα έχει προκαλέσει και το κλείσιμο του Γραφείου Υποστήριξης Τουρισμού στο Αργοστόλι, μετά τη συνταξιοδότηση του μοναδικού υπαλλήλου του.

Το γραφείο εξυπηρετούσε επί δεκαετίες επισκέπτες και επιχειρήσεις, διαχειριζόταν παράπονα, διένειμε ενημερωτικό υλικό και υποστήριζε διαδικασίες σχετικές με γνωστοποιήσεις λειτουργίας, σήματα και κολυμβητικές δεξαμενές.

Η Ομοσπονδία έχει αποστείλει επιστολή στο αρμόδιο υπουργείο, ζητώντας να προκηρυχθεί η θέση και να επαναλειτουργήσει η υπηρεσία. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της υποχρέωσης απογραφής και επαναξιολόγησης των τουριστικών καταλυμάτων.

Επιφυλάξεις για την ονομασία «Νησιά του Οδυσσέα»

Ο κ. Ατσάρος εξέφρασε προβληματισμό και για την πρόταση να προβληθούν συνολικά τα Ιόνια Νησιά ως «Νησιά του Οδυσσέα».

Αναγνώρισε ότι η Ιθάκη είναι άμεσα και ιστορικά συνδεδεμένη με τον Οδυσσέα, υποστήριξε όμως ότι μια γενικευμένη ονομασία για όλα τα Ιόνια Νησιά χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και ουσιαστική διαβούλευση, πρωτίστως με την ίδια την Ιθάκη.

Παράλληλα, σημείωσε ότι κάθε νησί διαθέτει ξεχωριστή ταυτότητα και χαρακτηριστικά, ενώ το διεθνώς αναγνωρίσιμο όνομα Ionian Islands αποτελεί ήδη ισχυρό τουριστικό brand.

Ανάγκη για στοχευμένη τουριστική προβολή

Κλείνοντας, ο κ. Ατσάρος ζήτησε πιο στοχευμένη τουριστική προβολή στις αγορές που παρουσιάζουν πραγματικό ενδιαφέρον και διαθέτουν αεροπορική σύνδεση με την Κεφαλονιά.

Αναφέρθηκε στις αυξήσεις από Ουγγαρία και Ρουμανία, στη νέα σύνδεση με την Ελβετία και στο ενδιαφέρον για άνοιγμα της τουρκικής αγοράς. Τόνισε, όμως, ότι η Περιφέρεια πρέπει να ενισχύει ουσιαστικά τους δήμους και τους τοπικούς φορείς, λαμβάνοντας υπόψη τη διαφορετική τουριστική ταυτότητα κάθε νησιού.

Παράλληλα, επέκρινε τον αποκλεισμό της Ένωσης Ξενοδόχων και της Ομοσπονδίας Τουριστικών Καταλυμάτων Κεφαλονιάς και Ιθάκης από τον οργανισμό διαχείρισης και προώθησης του προορισμού, υπογραμμίζοντας ότι οι θεσμικοί εκπρόσωποι του κλάδου πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό.

Το κεντρικό μήνυμα της συνέντευξης ήταν σαφές: η αύξηση των αφίξεων από μόνη της δεν αρκεί. Η πραγματική επιτυχία μιας τουριστικής περιόδου κρίνεται από τις διανυκτερεύσεις, τα έσοδα που παραμένουν στην τοπική οικονομία, τη βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων και την εμπειρία που μεταφέρει μαζί του ο επισκέπτης όταν αναχωρεί.

ΑΚΟΥΣΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Δημήτρης Ατσάρος: «Αυξήθηκαν οι αφίξεις, αλλά μειώθηκαν οι διανυκτερεύσεις»

Τι λέει για την ακρίβεια, τα τουριστικά καταλύματα, το χωροταξικό, το θαλάσσιο πάρκο και τις εξελίξεις στο Επιμελητήριο

Για την πορεία της φετινής τουριστικής περιόδου στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη μίλησε ο Δημήτρης Ατσάρος, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Τουριστικών Καταλυμάτων Κεφαλονιάς και Ιθάκης και μέλος του Επιμελητηρίου, στην εκπομπή «Το Βήμα του Πολίτη» με τον δημοσιογράφο Σάκη Βούτο, στον Ionian Galaxy 90,8.

Ο κ. Ατσάρος αναφέρθηκε στην αύξηση των αφίξεων, αλλά και στη μείωση της διάρκειας παραμονής των επισκεπτών. Παράλληλα, μίλησε για την ακρίβεια, τις πιέσεις που δέχονται οι μικρές επιχειρήσεις, το τουριστικό χωροταξικό, το θαλάσσιο πάρκο, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τη λειτουργία του Επιμελητηρίου.

Ακολουθεί η συνέντευξη σε μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων, με δημοσιογραφική επιμέλεια.

Ερώτηση: Πώς εξελίχθηκε μέχρι σήμερα η φετινή τουριστική περίοδος στην Κεφαλονιά;

Δημήτρης Ατσάρος: Μέχρι και τον Αύγουστο καταγράφηκε αύξηση των επισκεπτών, η οποία σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά υπολογίζεται περίπου στο 10%. Η παραδοσιακή βρετανική αγορά παρέμεινε σταθερή, ενώ σημαντική άνοδο παρουσίασαν αγορές όπως η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Πολωνία. Θετικά συνέβαλε και η νέα σύνδεση με την Ελβετία, ενώ η ιταλική αγορά σημείωσε αύξηση περίπου 12%.

Τα αριθμητικά στοιχεία, όμως, δεν αποτυπώνουν πάντοτε ολόκληρη την πραγματικότητα. Δεν αρκεί να εξετάζουμε μόνο πόσοι επισκέπτες έφτασαν στο νησί.

Ερώτηση: Γιατί η αύξηση των αφίξεων δεν μεταφράστηκε σε αντίστοιχη αύξηση των εσόδων;

Δημήτρης Ατσάρος: Παρατηρήσαμε ότι μειώθηκε ο αριθμός των διανυκτερεύσεων. Εκεί όπου παλαιότερα ο μέσος όρος ήταν περίπου επτά διανυκτερεύσεις, τώρα έχει υποχωρήσει στις πέντε.

Παράλληλα, αρκετοί επισκέπτες που παραμένουν μία εβδομάδα στην Κεφαλονιά μοιράζουν τη διαμονή τους σε διαφορετικές περιοχές. Μπορεί, για παράδειγμα, να μείνουν δύο ημέρες στο Ληξούρι, τρεις στο Αργοστόλι και δύο στη Σάμη. Επομένως, η αύξηση των αφίξεων δεν σημαίνει απαραίτητα και αντίστοιχη αύξηση για κάθε κατάλυμα.

Ερώτηση: Οι επισκέπτες ξόδεψαν λιγότερα χρήματα φέτος;

Δημήτρης Ατσάρος: Υπήρξε μεγάλη πίεση τόσο στην εστίαση όσο και στο εμπόριο. Οι επισκέπτες ήταν περισσότερο συγκρατημένοι και δεν είχαν την ίδια οικονομική δυνατότητα να ξοδέψουν.

Είδαμε έντονα το φαινόμενο του λεγόμενου «τουρισμού του σούπερ μάρκετ». Πολλοί επισκέπτες αγόραζαν τρόφιμα και μαγείρευαν μέσα στα δωμάτια, αντί να τρώνε καθημερινά έξω. Αυτό είναι απολύτως λογικό, όταν μια οικογένεια τεσσάρων ατόμων δυσκολεύεται να καλύψει το κόστος για μεσημεριανό και βραδινό φαγητό.

Ερώτηση: Ποια είναι η πραγματική εικόνα για τις τουριστικές επιχειρήσεις;

Δημήτρης Ατσάρος: Μπορεί ο τζίρος ορισμένων επιχειρήσεων να εμφανίζεται αυξημένος, όμως το ζητούμενο δεν είναι μόνο ο τζίρος. Το βασικό ερώτημα είναι τι απομένει τελικά στο ταμείο.

Οι φορολογικές υποχρεώσεις, το κόστος της ενέργειας, οι πρώτες ύλες και γενικότερα η ακρίβεια πιέζουν αφόρητα τις επιχειρήσεις. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου μέσα σε έναν μήνα πληρώνουμε για ηλεκτρική ενέργεια περισσότερα από όσα πληρώναμε παλαιότερα σε ένα δίμηνο.

Ερώτηση: Πόσο επηρεάζει τον τουρισμό η υψηλή τιμή των καυσίμων στην Κεφαλονιά;

Δημήτρης Ατσάρος: Το κόστος των καυσίμων αποτελεί πολύ σοβαρό πρόβλημα. Η Κεφαλονιά βρίσκεται συχνά ανάμεσα στις ακριβότερες περιοχές της χώρας. Αυτό επηρεάζει τους κατοίκους, αλλά και τους επισκέπτες που θέλουν να νοικιάσουν αυτοκίνητο και να γνωρίσουν το νησί.

Πρέπει να εξετάσουμε συνολικά πώς διαμορφώνεται η τιμή. Τα πρατήρια αγοράζουν με συγκεκριμένες τιμές και παραστατικά, ενώ μεγάλο μέρος της τελικής τιμής αφορά φόρους που εισπράττει το κράτος. Εάν θέλουμε να μειωθεί ουσιαστικά η επιβάρυνση του καταναλωτή, πρέπει να εξεταστεί και η φορολογία των καυσίμων.

Ερώτηση: Υπήρξαν παράπονα τουριστών για υπερβολικές τιμές στην εστίαση;

Δημήτρης Ατσάρος: Υπήρξαν παράπονα για μεμονωμένες περιπτώσεις, ακόμη και για σουβλάκι που φέρεται να πωλήθηκε προς 8 ή 10 ευρώ. Τέτοιες περιπτώσεις είναι απαράδεκτες.

Πρέπει, όμως, να ξεκαθαρίσουμε ότι αποτελούν εξαιρέσεις και όχι τον κανόνα. Η συντριπτική πλειονότητα των επαγγελματιών είναι σωστή και αντιμετωπίζει επίσης πολύ υψηλό κόστος. Ωστόσο, ακόμη και μία ή δύο τέτοιες περιπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν ζημιά στη συνολική εικόνα της Κεφαλονιάς, ιδιαίτερα μέσω των διαδικτυακών αξιολογήσεων.

Ερώτηση: Υπάρχει κίνδυνος η Κεφαλονιά να αποκτήσει αρνητική τουριστική εικόνα;

Δημήτρης Ατσάρος: Ασφαλώς υπάρχει αυτός ο κίνδυνος. Έχουμε δει τι συνέβη τα προηγούμενα χρόνια σε άλλους δημοφιλείς προορισμούς, όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη. Όταν παγιωθεί η εικόνα ενός υπερβολικά ακριβού προορισμού, είναι πολύ δύσκολο να ανατραπεί.

Η εμπειρία που θα μεταφέρει ο επισκέπτης στην πατρίδα του είναι καθοριστική. Εάν φύγει ευχαριστημένος, θα επιστρέψει και θα μιλήσει θετικά. Εάν φύγει με παράπονα, η ζημιά μπορεί να φανεί την επόμενη χρονιά.

Ερώτηση: Θεωρείτε ότι ο ΦΠΑ στον τουρισμό επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα;

Δημήτρης Ατσάρος: Ο ΦΠΑ στον τουρισμό, μαζί με τις υπόλοιπες επιβαρύνσεις, δημιουργεί σημαντικό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία διαθέτουν χαμηλότερους συντελεστές σε επιμέρους υπηρεσίες.

Κατά την άποψή μου, μια μείωση του ΦΠΑ θα μπορούσε να ενισχύσει την κατανάλωση, καθώς ο πολίτης και ο επισκέπτης θα είχαν περισσότερα χρήματα διαθέσιμα. Οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα σε ένα εξαιρετικά πιεστικό περιβάλλον.

Τουριστικό χωροταξικό και μικρές ιδιοκτησίες

Ερώτηση: Ποια είναι η θέση σας για το νέο τουριστικό χωροταξικό;

Δημήτρης Ατσάρος: Το βασικό μας παράπονο είναι ότι το χωροταξικό προωθήθηκε χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, των δήμων και των παραγωγικών φορέων.

Δεν μπορεί να εφαρμοστεί το ίδιο μοντέλο σε κάθε περιοχή. Πριν επιβληθούν περιορισμοί, πρέπει να υπάρχει ολοκληρωμένη μελέτη της φέρουσας ικανότητας κάθε προορισμού. Πρέπει να εξετάζονται οι υποδομές, το νερό, η αποχέτευση, το περιβάλλον, το οδικό δίκτυο και οι πραγματικές δυνατότητες κάθε νησιού.

Ερώτηση: Τι θα σημαίνουν οι νέοι περιορισμοί για τους μικρούς ιδιοκτήτες;

Δημήτρης Ατσάρος: Οι απαιτήσεις για εκτάσεις 8 ή 12 στρεμμάτων αποκλείουν στην πράξη τους περισσότερους μικρούς ιδιοκτήτες. Στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη κυριαρχεί η μικρή ιδιοκτησία. Ελάχιστοι διαθέτουν τόσο μεγάλες εκτάσεις.

Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο να μην μπορούν οι κάτοικοι να αξιοποιήσουν την περιουσία τους, ενώ οι μεγάλες επενδύσεις θα συνεχίζουν να έχουν δυνατότητες ανάπτυξης. Σε βάθος χρόνου μπορεί να οδηγηθούμε σε συγκέντρωση της γης και των τουριστικών δραστηριοτήτων σε λίγα μεγάλα επιχειρηματικά σχήματα.

Ερώτηση: Απειλούνται οι οικογενειακές τουριστικές επιχειρήσεις;

Δημήτρης Ατσάρος: Οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις είναι αυτές που κρατούν τον κόσμο και ιδιαίτερα τους νέους στον τόπο τους. Εάν ένας νέος άνθρωπος δεν μπορεί να αξιοποιήσει την οικογενειακή περιουσία και να δημιουργήσει μια μικρή επιχείρηση, τότε θα αναγκαστεί να φύγει.

Δεν είμαστε αντίθετοι στις μεγάλες επενδύσεις. Θέλουμε όμως να υπάρχει χώρος και για τις μικρές, τοπικές επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν βασικό κομμάτι της οικονομίας και της ταυτότητας των νησιών μας.

Θαλάσσιο πάρκο και παραλιακές ζώνες

Ερώτηση: Είστε αντίθετοι στη δημιουργία θαλάσσιου πάρκου στο Ιόνιο;

Δημήτρης Ατσάρος: Δεν είμαστε αντίθετοι στην προστασία του περιβάλλοντος και της θαλάσσιας ζωής. Αντιθέτως, τη θεωρούμε απαραίτητη. Ζητάμε, όμως, τα μέτρα να είναι ισορροπημένα, τεκμηριωμένα και να σχεδιαστούν με τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.

Δεν μπορεί η περιβαλλοντική προστασία να χρησιμοποιείται ως γενικός όρος χωρίς να εξετάζονται οι συνέπειες για τους κατοίκους, τους αλιείς, τις επιχειρήσεις και τον τουρισμό.

Ερώτηση: Ποιες περιοχές της Κεφαλονιάς ενδέχεται να επηρεαστούν;

Δημήτρης Ατσάρος: Υπάρχει έντονη ανησυχία για μεγάλο μέρος του παραλιακού μετώπου της Παλικής. Στις περιοχές που συζητούνται περιλαμβάνονται ο Ξι, ο Μέγας Λάκκος, η Κουνόπετρα και τα Λέπεδα.

Εάν επιβληθούν αυστηροί περιορισμοί χωρίς σαφή εξειδίκευση, πρέπει να γνωρίζουμε τι θα συμβεί με τα καταλύματα, τα ξενοδοχεία και τις υπόλοιπες επιχειρήσεις που λειτουργούν εκεί. Πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ποιες δραστηριότητες θα επιτρέπονται και ποιος θα είναι ο ελεγκτικός μηχανισμός.

Ερώτηση: Πώς συνδέεται η προστασία του περιβάλλοντος με τις έρευνες υδρογονανθράκων;

Δημήτρης Ατσάρος: Αυτό είναι ένα από τα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν. Δεν μπορεί να τίθενται αυστηροί περιορισμοί στις τοπικές κοινωνίες και την ίδια στιγμή να συζητούνται έρευνες υδρογονανθράκων, εξορύξεις, υπεράκτιες εγκαταστάσεις ή άλλες βαριές δραστηριότητες.

Η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να εφαρμόζεται με συνέπεια και προς όλες τις κατευθύνσεις.

Διαφωνίες και αποφάσεις στο Επιμελητήριο

Ερώτηση: Τι συνέβη με το έγγραφο για τις λατομικές ζώνες;

Δημήτρης Ατσάρος: Η Αντιπεριφέρεια είχε αποστείλει έγγραφο προς το Επιμελητήριο σχετικά με τις υφιστάμενες λατομικές ζώνες και την πιθανή ανάγκη δημιουργίας νέων.

Η απάντηση που εστάλη από τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου δεν αποτελούσε απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου. Εξέφραζε τη δική του θέση. Το θέμα πρέπει να επανέλθει στο Διοικητικό Συμβούλιο, να ακουστούν όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές και να ληφθεί θεσμική απόφαση.

Ερώτηση: Γιατί δεν πραγματοποιήθηκε φέτος το Φεστιβάλ Γαστρονομίας και Οίνου στο Ληξούρι;

Δημήτρης Ατσάρος: Το φεστιβάλ πραγματοποιούνταν επί πέντε συνεχόμενα χρόνια και είχε εξελιχθεί σε σημαντικό θεσμό για το Ληξούρι. Δεν ήταν μόνο μια γαστρονομική διοργάνωση. Ήταν μια ευρύτερη γιορτή πολιτισμού, στην οποία συμμετείχαν παραγωγοί, επαγγελματίες, σύλλογοι, κάτοικοι και επισκέπτες.

Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν ενημερώθηκε εγκαίρως ότι η διοργάνωση δεν θα πραγματοποιούνταν. Όταν αντιλήφθηκα ότι υπήρχε πρόβλημα, έστειλα επιστολή προς όλα τα μέλη. Η απάντηση ήταν ότι, παρά τις προσπάθειες που είχαν ξεκινήσει από τον Απρίλιο, δεν είχε βρεθεί διαθέσιμος σεφ.

Ερώτηση: Θεωρείτε επαρκή αυτή την αιτιολογία;

Δημήτρης Ατσάρος: Όχι. Στην Κεφαλονιά υπάρχουν αξιόλογοι και καταξιωμένοι σεφ, οι οποίοι θα μπορούσαν να στηρίξουν τη διοργάνωση. Υπήρχε επίσης χρόνος ώστε το θέμα να συζητηθεί στο Διοικητικό Συμβούλιο και να αναζητηθεί εναλλακτική λύση.

Ούτε ο αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου, ο οποίος είναι παράλληλα πρόεδρος της Γαστρονομικής Κοινότητας Κεφαλονιάς, είχε ενημερωθεί. Όταν ένας θεσμός πραγματοποιείται επί πέντε χρόνια, δεν μπορεί να ακυρώνεται χωρίς προηγούμενη συζήτηση και απόφαση του συλλογικού οργάνου.

Βραχυχρόνιες μισθώσεις και έλεγχοι

Ερώτηση: Αυξήθηκαν φέτος τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης;

Δημήτρης Ατσάρος: Δεν έχω σαφή αριθμητική εικόνα, όμως βλέπουμε ότι υπάρχει ισχυρή δυναμική. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο όσα ακίνητα εμφανίζονται νόμιμα στις πλατφόρμες.

Υπάρχουν και κατοικίες που ενοικιάζονται άτυπα, ακόμη και από στόμα σε στόμα, χωρίς να εμφανίζονται σε πλατφόρμες και χωρίς να είναι βέβαιο ότι τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Ερώτηση: Αυτό επηρεάζει τα νόμιμα τουριστικά καταλύματα;

Δημήτρης Ατσάρος: Ασφαλώς, γιατί δημιουργούνται συνθήκες άνισου ανταγωνισμού. Οι νόμιμες επιχειρήσεις έχουν φορολογικές, ασφαλιστικές και λειτουργικές υποχρεώσεις, ενώ παράλληλα πρέπει να τηρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές.

Όταν λειτουργούν καταλύματα χωρίς τους ίδιους κανόνες και χωρίς επαρκείς ελέγχους, η νόμιμη επιχειρηματικότητα βρίσκεται σε μειονεκτική θέση.

Το κλειστό Γραφείο Τουρισμού στο Αργοστόλι

Ερώτηση: Τι πρόβλημα έχει δημιουργήσει το κλείσιμο του Γραφείου Υποστήριξης Τουρισμού;

Δημήτρης Ατσάρος: Το γραφείο στο Αργοστόλι έκλεισε μετά τη συνταξιοδότηση του υπαλλήλου που το λειτουργούσε επί σειρά ετών. Εδώ και σχεδόν έναν χρόνο δεν υπάρχει η απαραίτητη στελέχωση.

Δεν επρόκειτο μόνο για ένα σημείο πληροφόρησης των επισκεπτών. Το γραφείο εξυπηρετούσε τις τοπικές επιχειρήσεις, υποστήριζε διαδικασίες γνωστοποίησης, διαχειριζόταν θέματα σχετικά με τα σήματα και τις κολυμβητικές δεξαμενές, διένειμε ενημερωτικό υλικό και βοηθούσε στη διαχείριση παραπόνων.

Ερώτηση: Έχετε ζητήσει την επαναλειτουργία του;

Δημήτρης Ατσάρος: Έχουμε αποστείλει επιστολή στην αρμόδια υπουργό και ζητάμε να προκηρυχθεί η θέση, ώστε το γραφείο να λειτουργήσει ξανά.

Η ανάγκη είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς τα τουριστικά καταλύματα πρέπει να απογραφούν και να επαναξιολογηθούν στο σύστημα των κλειδιών. Η ύπαρξη μιας τοπικής υπηρεσίας που θα παρέχει πληροφορίες και υποστήριξη είναι απαραίτητη.

Η ονομασία «Νησιά του Οδυσσέα»

Ερώτηση: Πώς αντιμετωπίζετε την πρόταση να προβληθούν τα Ιόνια Νησιά ως «Νησιά του Οδυσσέα»;

Δημήτρης Ατσάρος: Η Ιθάκη είναι ιστορικά και παγκοσμίως συνδεδεμένη με τον Οδυσσέα. Αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Μια γενικευμένη ονομασία, όμως, για όλα τα Ιόνια Νησιά χρειάζεται προσοχή και ουσιαστική διαβούλευση, πρωτίστως με την κοινωνία της Ιθάκης.

Κάθε νησί διαθέτει ξεχωριστή ταυτότητα και διαφορετικά χαρακτηριστικά. Παράλληλα, το όνομα Ionian Islands είναι ήδη διεθνώς αναγνωρισμένο. Πριν προχωρήσει οποιαδήποτε αλλαγή, πρέπει να εξεταστεί εάν ενισχύει πραγματικά το τουριστικό προϊόν ή δημιουργεί σύγχυση.

Στοχευμένη προβολή στις κατάλληλες αγορές

Ερώτηση: Τι πρέπει να αλλάξει στην τουριστική προβολή της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης;

Δημήτρης Ατσάρος: Χρειάζεται στοχευμένη προβολή στις αγορές που παρουσιάζουν πραγματική δυναμική και διαθέτουν αεροπορική σύνδεση με την Κεφαλονιά.

Η Ουγγαρία και η Ρουμανία παρουσίασαν σημαντική άνοδο, ενώ η νέα σύνδεση με την Ελβετία βοήθησε. Υπάρχει επίσης ενδιαφέρον για άνοιγμα προς την τουρκική αγορά. Η προβολή πρέπει να σχεδιάζεται με βάση πραγματικά δεδομένα και όχι με οριζόντιες ενέργειες που δεν λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες κάθε νησιού.

Ερώτηση: Συμμετέχουν επαρκώς οι επαγγελματικοί φορείς στον σχεδιασμό;

Δημήτρης Ατσάρος: Η Ένωση Ξενοδόχων και η Ομοσπονδία Τουριστικών Καταλυμάτων Κεφαλονιάς και Ιθάκης πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στον οργανισμό διαχείρισης και προώθησης του προορισμού.

Δεν είναι δυνατόν οι θεσμικοί εκπρόσωποι των επιχειρήσεων που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή του τουρισμού να απουσιάζουν από τον σχεδιασμό και τις αποφάσεις.

Ερώτηση: Ποιο είναι το βασικό συμπέρασμα από τη φετινή περίοδο;

Δημήτρης Ατσάρος: Η αύξηση των αφίξεων είναι θετική, αλλά δεν αρκεί. Πρέπει να εξετάζουμε πόσες διανυκτερεύσεις πραγματοποιήθηκαν, πόσα χρήματα έμειναν στην τοπική οικονομία και εάν οι επιχειρήσεις κατάφεραν να είναι βιώσιμες.

Το σημαντικότερο είναι ποια εμπειρία θα πάρει μαζί του ο επισκέπτης. Εάν φύγει ικανοποιημένος, θα επιστρέψει και θα λειτουργήσει ως ο καλύτερος πρεσβευτής του τόπου μας. Εάν φύγει με παράπονα, θα βρούμε τις συνέπειες μπροστά μας.