Φωτιές, Κρανιά, μουσεία και σχολική στέγη στο επίκεντρο

Αλέξανδρος Παντελειός: «Δεν αρκεί να αντιδρούμε αφού συμβεί το κακό»

Σοβαρές επιφυλάξεις για την αντιπλημμυρική προστασία των πυρόπληκτων περιοχών, την άναρχη εμπορική ανάπτυξη στην Κρανιά, την πορεία των μουσείων, την ασφάλεια των σχολικών κτιρίων και τη συνεχιζόμενη χρήση προκατασκευασμένων αιθουσών εξέφρασε ο δημοτικός σύμβουλος Αλέξανδρος Παντελειός, μιλώντας στην εκπομπή «Το Βήμα του Πολίτη» με τον δημοσιογράφο Σάκη Βούτο.

Η συνέντευξη ανέδειξε έναν κοινό παρονομαστή: την απουσία έγκαιρου, ολοκληρωμένου σχεδιασμού. Από τα καμένα και τα αντιδιαβρωτικά έργα έως τα πεζοδρόμια, τη σχολική στέγη και τις δημόσιες υποδομές, ο κ. Παντελειός υποστήριξε ότι κρίσιμες παρεμβάσεις καθυστερούν, ενώ οι κίνδυνοι συσσωρεύονται.

Κίνδυνος πλημμυρών μετά τις πυρκαγιές

Πρώτο θέμα αποτέλεσε η επόμενη ημέρα των πυρκαγιών και, ειδικότερα, ο κίνδυνος κατολισθήσεων, διάβρωσης και μεταφοράς φερτών υλικών όταν εκδηλωθούν έντονες βροχοπτώσεις.

Ο κ. Παντελειός αναγνώρισε ότι οι καμένες εκτάσεις είναι περισσότερο ευάλωτες σε υποχωρήσεις εδάφους και πλημμυρικά φαινόμενα. Ωστόσο, δήλωσε ότι δεν διαθέτει συγκεκριμένη ενημέρωση για το εάν έχει ολοκληρωθεί τεχνική αυτοψία ή εάν έχουν κριθεί αναγκαία αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα.

Η αναφορά του στη φυσική αναγέννηση της βλάστησης είναι σημαντική, αλλά δεν απαντά από μόνη της στο άμεσο πρόβλημα. Η αποκατάσταση ενός οικοσυστήματος είναι διαδικασία ετών, ενώ η πρώτη έντονη βροχή μπορεί να έρθει πολύ νωρίτερα. Συνεπώς, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο αν το δάσος θα αναγεννηθεί, αλλά αν απαιτούνται άμεσα:

• κορμοδέματα και κλαδοπλέγματα για τη συγκράτηση εδαφικού υλικού,
• καθαρισμός ρεμάτων και τεχνικών απορροής,
• έλεγχος πρανών και επικίνδυνων σημείων,
• χαρτογράφηση οικισμών και δρόμων υψηλού κινδύνου,
• σαφές χρονοδιάγραμμα παρεμβάσεων πριν από τις βροχές.

Η συζήτηση αποκάλυψε και ένα διοικητικό κενό: η αρμοδιότητα αποδόθηκε γενικά στην Πολιτική Προστασία, χωρίς να παρουσιαστούν συγκεκριμένες ενέργειες, υπεύθυνοι και ημερομηνίες. Σε μια περιοχή με πρόσφατα καμένα εδάφη, η έλλειψη δημόσιας πληροφόρησης αποτελεί από μόνη της σοβαρό πρόβλημα.

Οι καθαρισμοί και η ευθύνη του Δήμου

Ο δημοτικός σύμβουλος διαχώρισε την αντιμετώπιση των πυρκαγιών σε δύο επίπεδα: την πρόληψη πριν από την εκδήλωσή τους και την προστασία μετά την καταστροφή.

Υπογράμμισε ότι ευθύνη για τους καθαρισμούς έχουν τόσο οι ιδιοκτήτες οικοπέδων όσο και ο Δήμος για τους δημοτικούς δρόμους, τα ακίνητα ιδιοκτησίας του και τους κοινόχρηστους χώρους. Κατά την εκτίμησή του, αρκετές περιοχές δεν βρίσκονταν στην κατάσταση που θα έπρεπε, παρά τις σχετικές επισημάνσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Το πολιτικό βάρος της τοποθέτησης βρίσκεται ακριβώς εδώ: η ευθύνη δεν μπορεί να μεταφέρεται αποκλειστικά στους πολίτες. Αν ο Δήμος απαιτεί καθαρισμούς από τους ιδιώτες, οφείλει ταυτόχρονα να αποδεικνύει ότι ανταποκρίνεται στις δικές του υποχρεώσεις.

Η μνήμη του Στέργιου Κοτούλα

Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν η αναφορά στον πιλότο Στέργιο Κοτούλα, ο οποίος έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια επιχείρησης πυρόσβεσης στην Κεφαλονιά.

Οι δύο συνομιλητές μίλησαν για έναν άνθρωπο που, μέχρι την τελευταία στιγμή, προσπάθησε να προστατεύσει κατοίκους και πυροσβέστες. Ο κ. Παντελειός, ο οποίος ανέφερε ότι τον γνώριζε προσωπικά, τόνισε την ισχυρή σχέση του πιλότου με το νησί και χαρακτήρισε τη θυσία του πράξη ηρωισμού.

Παράλληλα, ασκήθηκε κριτική για την περιορισμένη επίσημη παρουσία στο μνημόσυνό του. Πέρα από τον συμβολισμό, η αναφορά έχει βαθύτερη διάσταση: η τιμή προς τους νεκρούς των επιχειρήσεων πολιτικής προστασίας δεν μπορεί να εξαντλείται σε επετειακές δηλώσεις. Συνδέεται με τη θεσμική μνήμη, την εκπαίδευση και την αποφυγή επανάληψης λαθών.

Γιατί καταψήφισε την εμπορική εγκατάσταση στην Κρανιά

Μεγάλο μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στην απόφαση του κ. Παντελειού να καταψηφίσει την αδειοδότηση μεγάλης εμπορικής εγκατάστασης στην περιοχή της Κρανιάς.

Ο ίδιος παρουσίασε δύο βασικές κατηγορίες ενστάσεων.

Αλλοίωση της περιαστικής ζώνης

Η πρώτη αφορά τη μεταβολή του χαρακτήρα της περιοχής. Όπως εξήγησε, πρόκειται για ζώνη με αγροτική φυσιογνωμία, στην οποία η ανάπτυξη μεγάλων εμπορικών χρήσεων κατά μήκος του δρόμου μπορεί να δημιουργήσει μια συνεχή, γραμμική δόμηση.

Κατά την άποψή του, εάν αυτή η τάση γενικευτεί, η είσοδος του Αργοστολίου θα μετατραπεί μέσα στα επόμενα χρόνια από ανοικτό αγροτικό τοπίο σε διάδρομο καταστημάτων, χώρων στάθμευσης και ασφαλτοστρωμένων επιφανειών.

Η ένσταση, επομένως, δεν περιορίζεται σε μία επιχείρηση. Αφορά το προηγούμενο που δημιουργείται και το μοντέλο ανάπτυξης που μπορεί να ακολουθήσει.

Συσσωρευμένη πλημμυρική επιβάρυνση

Η δεύτερη ένσταση είναι τεχνική και αφορά την απορροή των ομβρίων. Ένα αδόμητο αγροτεμάχιο απορροφά σημαντικό μέρος του νερού. Όταν καλύπτεται από κτίρια, άσφαλτο και τσιμέντο, η απορρόφηση μειώνεται και μεγαλύτερος όγκος νερού οδηγείται στα υφιστάμενα κανάλια.

Ο κ. Παντελειός έθεσε το ζήτημα της σωρευτικής επίδρασης: μία εγκατάσταση μπορεί να προκαλεί περιορισμένη επιβάρυνση, όμως πολλές παρόμοιες εγκαταστάσεις κατά μήκος του ίδιου δρόμου μπορούν να υπερφορτώσουν ένα ήδη προβληματικό σύστημα απορροής.

Αυτό είναι ίσως το ισχυρότερο τεχνικό επιχείρημα της συνέντευξης. Η αδειοδότηση κάθε έργου ξεχωριστά ενδέχεται να μη λαμβάνει επαρκώς υπόψη το συνολικό αποτύπωμα της μελλοντικής ανάπτυξης. Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν υπάρχει ενιαία υδρολογική και κυκλοφοριακή μελέτη για ολόκληρη τη ζώνη της Κρανιάς.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν θεωρεί την εγκατάσταση παράνομη. Η καταψήφισή του ήταν πολιτική και τεχνική επιλογή, λόγω των επιπτώσεων που εκτιμά ότι θα υπάρξουν για την πόλη και την τοπική αγορά.

Η συνεργασία με τον Νίκο Λυκούδη και οι διαφορετικές ψήφοι

Ερωτηθείς για τη διαφορετική στάση της παράταξης του Νίκου Λυκούδη, ο κ. Παντελειός επιχείρησε να διαχωρίσει την εκλογική συμπόρευση από την πλήρη πολιτική ταύτιση.

Όπως είπε, υπάρχει συμφωνία συνεργασίας για τις επόμενες δημοτικές εκλογές, όχι όμως συγχώνευση των δύο παρατάξεων ούτε υποχρέωση κοινής ψήφου σε κάθε θέμα. Υποστήριξε, μάλιστα, ότι η δική του στάση παραμένει συνεπής με προηγούμενη καταψήφιση ανάλογης αδειοδότησης.

Η εξήγηση είναι πολιτικά σαφής, αλλά αφήνει ανοιχτό ένα ουσιαστικό ζήτημα: όσο πλησιάζουν οι εκλογές, οι πολίτες θα ζητούν να γνωρίζουν ποιο είναι το κοινό προγραμματικό πλαίσιο της συνεργασίας και σε ποια βασικά θέματα διατηρούνται διαφορετικές θέσεις. Η αυτονομία των παρατάξεων είναι θεμιτή· η ασάφεια στις κεντρικές πολιτικές επιλογές, όμως, μπορεί να εξελιχθεί σε πρόβλημα αξιοπιστίας.

Αρχαιολογικό Μουσείο: χρηματοδότηση που δεσμεύει νέους πόρους

Για το έργο του μουσείου, ο κ. Παντελειός διευκρίνισε ότι δεν αμφισβητεί κατ’ ανάγκην την ολοκλήρωσή του. Η βασική του κριτική αφορά τη μεταφορά της χρηματοδότησης από το προηγούμενο στο νέο περιφερειακό πρόγραμμα.

Κατά την τοποθέτησή του, επειδή το έργο δεν ολοκληρώθηκε στην προηγούμενη χρηματοδοτική περίοδο, δεσμεύει τώρα σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων του νέου προγράμματος για τον πολιτισμό. Αυτό σημαίνει ότι περιορίζονται οι δυνατότητες χρηματοδότησης άλλων έργων στα Ιόνια Νησιά και ενδεχομένως στην Κεφαλονιά.

Ο ίδιος μίλησε για απώλεια περίπου 7 εκατ. ευρώ από την προηγούμενη περίοδο και για νέα δέσμευση πόρων, ενώ σε άλλο σημείο της απομαγνητοφώνησης γίνεται αναφορά σε συνολικό ποσό 9 εκατ. ευρώ. Η διαφοροποίηση αυτή χρειάζεται επίσημη διευκρίνιση: άλλο είναι ο συνολικός προϋπολογισμός, άλλο η υπολειπόμενη χρηματοδότηση και άλλο το ποσό που τελικά μεταφέρεται στο νέο πρόγραμμα.

Η πολιτική ουσία της κριτικής δεν αφορά μόνο αν το μουσείο θα ολοκληρωθεί, αλλά και το κόστος ευκαιρίας: ποια άλλα έργα δεν θα μπορέσουν να χρηματοδοτηθούν επειδή οι πόροι δεσμεύονται για την ολοκλήρωσή του.

Μουσείο Σκλάβου: αλλαγή αντικειμένου και εξάντληση προϋπολογισμού

Περισσότερο έντονη ήταν η ανησυχία του για το Μουσείο Σκλάβου. Ο κ. Παντελειός δήλωσε ότι αρχικά υποστήριζε το έργο, αλλά σταμάτησε να ψηφίζει αποφάσεις που αφορούν το κτιριακό σκέλος, λόγω της διαδικασίας που ακολουθήθηκε μετά την αποχώρηση του πρώτου αναδόχου.

Σύμφωνα με την περιγραφή του, το αρχικό έργο αφορούσε κυρίως τη διαμόρφωση και εγκατάσταση της συλλογής. Στη συνέχεια προστέθηκαν ουσιαστικές επεμβάσεις ενίσχυσης του κτιρίου, με αποτέλεσμα να αλλάξουν:

• το τεχνικό αντικείμενο,
• η οικονομική κλίμακα,
• οι κατασκευαστικές απαιτήσεις,
• το συμβατικό ρίσκο του έργου.

Η θέση του είναι ότι θα έπρεπε να διακοπεί ο αρχικός διαγωνισμός, να αναθεωρηθεί η μελέτη και να γίνει νέα δημοπράτηση με βάση το πραγματικό αντικείμενο. Αντί γι’ αυτό, όπως υποστήριξε, έγιναν μεταγενέστερες τροποποιήσεις στην υφιστάμενη σύμβαση.

Το σοβαρότερο σημείο της καταγγελίας είναι ότι, κατά τον ίδιο, ο προϋπολογισμός έχει ουσιαστικά εξαντληθεί. Εάν προκύψουν πρόσθετες εργασίες, ενδέχεται να μην υπάρχει διαθέσιμο χρηματοδοτικό περιθώριο. Πρόκειται για ισχυρό ισχυρισμό που απαιτεί δημοσιοποίηση της σύμβασης, των αναθεωρήσεων, των συμπληρωματικών εργασιών, των παρατάσεων και του σημερινού οικονομικού αντικειμένου.

Πεζοδρόμια στη Λάσση: η προσωρινή λύση δεν αρκεί

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ασφάλεια της διαδρομής μεταξύ Λάσσης και Αργοστολίου, ιδιαίτερα κοντά στα σχολεία. Η υφιστάμενη κατάσταση αναγκάζει μαθητές, κατοίκους και επισκέπτες να κινούνται σε σημεία μέσα ή πολύ κοντά στο οδόστρωμα.

Ο κ. Παντελειός ανέφερε ότι υπάρχει μελέτη για τοπικές παρεμβάσεις, όπως νησίδα, διαβάσεις και αλλαγές στην πρόσβαση προς τα σχολεία. Υποστήριξε, όμως, ότι αυτές οι σημειακές λύσεις δεν υποκαθιστούν την ανάγκη ολοκληρωμένης διαμόρφωσης της οδού Λάσσης – Ανδρέα Παπανδρέου.

Η πρότασή του είναι να ξεκινήσει άμεσα η διαδικασία, ακόμη και αν χρειάζονται απαλλοτριώσεις και πολυετής χρόνος ωρίμανσης. Το επιχείρημά του συνοψίζεται απλά: εάν ένα έργο χρειάζεται πέντε χρόνια, η καθυστέρηση έναρξης δεν μειώνει τον χρόνο· απλώς μεταθέτει το πρόβλημα για ακόμη αργότερα.

Αντισεισμικοί έλεγχοι και Δημοτική Αγορά

Στη συζήτηση τέθηκε και η πορεία των πρωτοβάθμιων προσεισμικών ελέγχων σε δημόσια και σχολικά κτίρια.

Ο κ. Παντελειός εξήγησε ότι ο πρωτοβάθμιος έλεγχος είναι κυρίως μακροσκοπικός: καταγράφονται τα βασικά χαρακτηριστικά και οι εμφανείς αδυναμίες του κτιρίου, ώστε να κριθεί εάν απαιτείται λεπτομερέστερος έλεγχος.

Παράλληλα, έφερε ως παράδειγμα τη Δημοτική Αγορά, υποστηρίζοντας ότι η εμφανής κατάστασή της δεν απαιτεί απλώς ακόμη μία καταγραφή, αλλά μελέτη ενίσχυσης και συγκεκριμένες εργασίες. Χαρακτήρισε την εικόνα του κτιρίου «ντροπή για την πόλη», ιδιαίτερα μετά τις παρεμβάσεις ανάπλασης στον περιβάλλοντα χώρο.

Η παρατήρηση αναδεικνύει μια συχνή παθογένεια: οι έλεγχοι αποκτούν αξία μόνο όταν μετατρέπονται σε ιεράρχηση παρεμβάσεων, χρηματοδότηση και έργα. Διαφορετικά, η διοίκηση συγκεντρώνει διαπιστώσεις χωρίς να μειώνει τον πραγματικό κίνδυνο.

Σχολική στέγη: μονιμοποίηση της προσωρινότητας

Ο δημοτικός σύμβουλος άσκησε έντονη κριτική στη συνεχιζόμενη χρήση αιθουσών τύπου container, επισημαίνοντας ότι η προσωρινή λύση τείνει να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα.

Αναφέρθηκε ειδικά στο δεύτερο γυμνάσιο, για το οποίο, όπως είπε, δεν υπάρχει σήμερα σαφώς προσδιορισμένος χώρος μόνιμης εγκατάστασης. Η κριτική του δεν περιορίζεται στην έλλειψη χρημάτων. Προηγείται, όπως τόνισε, η ανάγκη χωροθέτησης: ο Δήμος πρέπει να αποφασίσει πού θα ανεγερθούν τα σχολεία, ώστε να μπορούν στη συνέχεια να εκπονηθούν μελέτες και να αναζητηθεί χρηματοδότηση.

Η διάκριση είναι κρίσιμη. Η απουσία διαθέσιμων πόρων μπορεί να καθυστερήσει ένα ώριμο έργο. Η απουσία οικοπέδου, σχεδιασμού και μελέτης σημαίνει ότι δεν υπάρχει ακόμη έργο προς χρηματοδότηση.

Ειδικό σχολείο και ΚΕΚΑΜΕΑ

Για το ειδικό σχολείο, ο κ. Παντελειός υπενθύμισε ότι η στέγασή του στο κτίριο του ΚΕΚΑΜΕΑ είχε εγκριθεί ως προσωρινή λύση. Υποστήριξε ότι απαιτείται είτε ουσιαστική προσαρμογή κατάλληλου υφιστάμενου χώρου είτε η κατασκευή νέου, σύγχρονου και πλήρως προσβάσιμου σχολείου.

Έθεσε ζητήματα χωροθέτησης, πρόσβασης, μεταφοράς των παιδιών, λειτουργίας σε όροφο και συνολικής καταλληλόλητας των εγκαταστάσεων. Παράλληλα, τονίστηκε ότι η υφιστάμενη χρήση του ΚΕΚΑΜΕΑ από διαφορετικές δομές δημιουργεί προβλήματα στη λειτουργία του και απομακρύνει το κτίριο από τον αρχικό σκοπό του.

Η συζήτηση δεν αφορά απλώς ένα κτιριακό πρόβλημα. Αφορά το δικαίωμα των παιδιών με αναπηρία σε εκπαίδευση, φροντίδα και καθημερινότητα σε συνθήκες ασφάλειας, προσβασιμότητας και αξιοπρέπειας.

Πρόταση για θερινό πρόγραμμα παιδιών με αναπηρία

Στο τέλος της συνέντευξης, ο κ. Παντελειός πρότεινε τη δημιουργία δημοτικού θερινού προγράμματος για παιδιά με αναπηρία.

Όπως επισήμανε, τα ιδιωτικά προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης δεν διαθέτουν πάντοτε το εξειδικευμένο προσωπικό και τις υποδομές που απαιτούνται. Έτσι, όταν κλείνουν τα σχολεία, πολλές οικογένειες μένουν χωρίς ασφαλή και κατάλληλη επιλογή.

Η πρόταση για ένα εξειδικευμένο θερινό πρόγραμμα, σε συνδυασμό με τη σχεδιαζόμενη δομή ΚΔΑΠ ΑμεΑ, είναι από τις λίγες σαφώς θετικές και εφαρμόσιμες προτάσεις που ακούστηκαν. Για να αποκτήσει ουσία, χρειάζονται συγκεκριμένα στοιχεία: χώρος, περίοδος λειτουργίας, ειδικότητες προσωπικού, αριθμός ωφελουμένων και πηγή χρηματοδότησης.

Δημοσιογραφική αποτίμηση

Η συνέντευξη κατέγραψε πραγματικές ανησυχίες, αλλά και σημαντικά κενά τεκμηρίωσης. Σε αρκετά σημεία διατυπώθηκαν σοβαροί ισχυρισμοί χωρίς να συνοδεύονται από έγγραφα, αριθμούς ή επίσημα χρονοδιαγράμματα.

Τα βασικά ερωτήματα που προκύπτουν είναι συγκεκριμένα:

1. Έχουν ολοκληρωθεί αυτοψίες στις καμένες περιοχές και ποια αντιδιαβρωτικά έργα κρίθηκαν αναγκαία;
2. Υπάρχει συνολική υδρολογική μελέτη για την Κρανιά πριν εγκριθούν νέες μεγάλες εμπορικές χρήσεις;
3. Ποιο ακριβώς ποσό μεταφέρεται στο νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα για το Αρχαιολογικό Μουσείο;
4. Ποια είναι η οικονομική και συμβατική κατάσταση του Μουσείου Σκλάβου μετά τις τροποποιήσεις;
5. Πότε αρχίζουν οι παρεμβάσεις ασφάλειας στη διαδρομή Λάσσης – Αργοστολίου και ποιο είναι το σχέδιο για συνεχές πεζοδρόμιο;
6. Πόσα δημόσια και σχολικά κτίρια έχουν ελεγχθεί και πόσα παραπέμφθηκαν σε δευτεροβάθμιο έλεγχο;
7. Πού θα χωροθετηθούν μόνιμα το δεύτερο γυμνάσιο και το ειδικό σχολείο;
8. Πότε θα πάψει η σχολική λειτουργία σε containers;
9. Ποιο είναι το σχέδιο για τη νόμιμη και πλήρη λειτουργία του ΚΕΚΑΜΕΑ;
10. Μπορεί να λειτουργήσει θερινό πρόγραμμα για παιδιά με αναπηρία από το επόμενο καλοκαίρι;

Το συνολικό πολιτικό μήνυμα είναι ότι η Κεφαλονιά δεν στερείται μόνο χρημάτων. Σε πολλές περιπτώσεις στερείται ώριμων μελετών, καθαρών αρμοδιοτήτων, δημόσιων χρονοδιαγραμμάτων και λογοδοσίας. Η δημοτική αρχή οφείλει να απαντήσει με στοιχεία, ενώ η αντιπολίτευση οφείλει να μετατρέψει τις εύλογες ενστάσεις της σε ολοκληρωμένες, κοστολογημένες προτάσεις.

Το κρίσιμο πλέον δεν είναι να επαναληφθούν οι διαπιστώσεις, αλλά να αποδειχθεί ποιος αναλαμβάνει τι, με ποια χρηματοδότηση και μέχρι πότε.

 

ΑΚΟΥΣΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ  ΤΗΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ