Σταύρος Τραυλός: «Η Πολιτεία πρέπει να κινηθεί με ευθύνη και σεβασμό…

30 Απριλίου 2025

Και όχι να επιμείνει σε τεχνικές λύσεις που θυσιάζουν την κοινωνική συνοχή και κάνουν ερείπια δικαιώματα δεκαετιών»

Από το 2005 και μετά, το Συμβούλιο της Επικρατείας με μια σειρά αποφάσεων αμφισβήτησε τη νομιμότητα των οριοθετήσεων οικισμών που έγιναν με αποφάσεις Νομαρχών.

Αναφερόμαστε σε οικισμούς που επεκτάθηκαν ή οργανώθηκαν με βάση διοικητικές πράξεις της Πολιτείας, πράξεις που φέρουν τη θεσμική σφραγίδα του κράτους.
Με βάση αυτές, πολίτες προχώρησαν σε αγορές οικοπέδων χαρακτηριζόμενων ως άρτια και οικοδομήσιμα, επενδύοντας τις οικονομίες τους και σχεδιάζοντας το μέλλον τους.

Αξίζει να ξεκαθαρίσουμε ότι μέχρι την ολοκλήρωση των ΤΠΣ, η οποία προβλέπεται εντός του 2026, οι πολεοδομικές άδειες εξακολουθούν να εκδίδονται κανονικά βάσει του ισχύοντος νομικού πλαισίου.

Δεν υπάρχει σήμερα γενική αναστολή δόμησης στους επηρεαζόμενους οικισμούς.

Όμως η αβεβαιότητα για το αύριο, σε συνδυασμό με την προοπτική απώλειας δικαιωμάτων δόμησης, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα ανασφάλειας και αδικίας.

Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια είναι το εργαλείο – αρκεί να το χρησιμοποιήσουμε σωστά.

Το νέο Π.Δ. θέτει τις προδιαγραφές για τη ζωνοποίηση των οικισμών, προδιαγραφές που θα εφαρμοστούν από τους μελετητές των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ), τα οποία εκπονούνται πανελλαδικά. Τα ΤΠΣ είναι το βασικό εργαλείο που μπορεί –υπό προϋποθέσεις– να δώσει θεσμική διέξοδο στο πρόβλημα.

Τα ΤΠΣ, αν αξιοποιηθούν σωστά, μπορούν να επιβεβαιώσουν τα όρια των οικισμών εκεί όπου υπάρχουν ισχυρά ιστορικά, κοινωνικά και γεωγραφικά δεδομένα.

Μπορούν να προστατεύσουν τον πολίτη, να στηρίξουν την τοπική οικονομία και να εξασφαλίσουν τη συνέχεια της ύπαρξης και της εξέλιξης των μικρών οικισμών.

Δεν ζητούμε να νομιμοποιηθεί το άναρχο. Ζητούμε να κατοχυρωθεί το δίκαιο.

Όταν ένας πολίτης αγόρασε ή κληρονόμησε ακίνητο εντός οικισμού με βάση επίσημες αποφάσεις του κράτους, δεν μπορεί σήμερα, δεκαετίες μετά, να του αφαιρείται το δικαίωμα να το αξιοποιήσει.

Η Πολιτεία οφείλει:

Να εξασφαλίσει την ασφάλεια δικαίου.
Να προστατεύσει τα θεμελιωμένα δικαιώματα των ιδιοκτητών.
Να αξιοποιήσει τα ΤΠΣ όχι ως μηχανισμό αποκλεισμού, αλλά ως θεσμικό εργαλείο εξορθολογισμού και προσαρμογής.

Το μέλλον της υπαίθρου, της νησιωτικής Ελλάδας, των μικρών τοπικών οικονομιών δεν μπορεί να στηριχθεί πάνω σε ερείπια δικαιωμάτων που κατέρρευσαν μέσα σε μια νύχτα.

Η Πολιτεία καλείται να επιλέξει: Θα κινηθεί με ευθύνη και σεβασμό ή θα επιμείνει σε τεχνικές λύσεις που θυσιάζουν την κοινωνική συνοχή;