ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

25 Ιανουαρίου 2024

DR. ΑΝΔΡΕΑΣ ΦΩΚΑΣ MD, PhD

ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ DOCTORS’HOSPITAL

ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ “ΜΗΤΕΡΑ”

Ο μήνας Ιανουάριος έχει ορισθεί ως διεθνής μήνας ευαισθητοποίησης κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας .

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας(ΠΟΥ) ,ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας παγκοσμίως και ο δεύτερος σε συχνότητα στις νέες ηλικίες 15-40 χρονών. Δυστυχώς σε χώρες οικονομικά και κοινωνικά ασθενέστερες που οι γυναίκες δεν έχουν την ευκαιρία του γυναικολογικού ελέγχου με το Τεστ Παπανικολάου και του προληπτικού εμβολιασμού εναντίον του καρκίνου του τραχήλου το ποσοστό των θανάτων φθάνει στο 90% των συνολικών θανάτων από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας που υπολογίζεται από τον ΠΟΥ στις 342.000 το 2020.

Τα νέα κρούσματα παγκόσμια το 2020 σύμφωνα πάλι με τον ΠΟΥ(ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΥΓΕΊΑΣ),υπολογίζονται στις 604.000 .

Στην χώρα μας μέχρι το 2018 ο ΠΟΥ δίνει 696 νέα κρούσματα και 271 θανάτους ανά έτος.

Ως αιτιολογικός κυρίως παράγοντας σε ποσοστό (99% ) γνωρίζουμε τουλάχιστον από 20ετίας και πλέον ότι είναι η μόλυνση του τραχήλου της μήτρας από τον ιό HPV(Human Papilloma Virus) ,τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων και ειδικά η ομάδα των ιών υψηλού κινδύνου ιών (High Risk) που είναι για την ώρα 14 τα στελέχη : (16,18,31,33,35,39,45,51,52,56,59,66,68) και ειδικά οι τύποι 16 και 18.

Άλλοι προδιαθεσικοί παράγοντες είναι :

Η μη χρήση του προφυλακτικού. Πρώιμη έναρξη σεξουαλικών σχέσεων. Εναλλαγή πολλαπλών σεξουαλικών συντρόφων .Το κάπνισμα .Το εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα λόγω συστηματικών νόσων

HIV/AIDS, HODGKIN ΛΕΜΦΩΜΑ κλπ.

Άλλα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα (Χλαμύδια, Σύφιλη, Γονόρροια κλπ).

Η πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας βασίζεται σε δύο πυλώνες.

1.ΠΥΛΏΝΑΣ.

Τακτικός Γυναικολογικός Έλεγχος που πρέπει , κατά την γνώμη μας ,να ξεκινάει σύντομα μετά την πρώτη σεξουαλική επαφή ,αν και υπάρχει και άποψη να γίνεται γύρω στα 21 χρόνια της γυναίκας. Να περιλαμβάνει εκτός των άλλων εξετάσεων, το Τεστ Παπανικολάου (κλασικό ή υγρής φάσης )και επί ενδείξεως αυτού ,HPV λοίμωξης DNA HPV(PCR) TEST (τυποποίησης).

Στο Τεστ Παπανικολάου ,αν υπάρχουν, θα φανούν έγκαιρα οι πιθανές αλλοιώσεις των κυττάρων του τραχήλου της μήτρας (ASCUS) και ίσως μία πιθανή αρχόμενη(LSIL|)CIN 1 -χαμηλόβαθμη ,που την παρακολουθούμε συνήθως η και προχωρημένη (HSIL) CINII–CIN III -υψηλόβαθμη Δυσπλασία η οποία θεωρείται προκαρκινική αλλοίωση το CINIII εκτιμάται ως Καρκίνος 0 (μηδενικού) σταδίου ,αρχόμενος μη διηθητικός που χρειάζεται επεμβατική συντηρητική όμως αντιμετώπιση

Από τον εξειδικευμένο γυναικολόγο με περαιτέρω έλεγχο και ειδικές εξετάσεις όπως 1. m RNA Test (APTIMA TEST),που δείχνει αν έχει ή όχι ξεκινήσει ο ιός την ογκογεννητική του δραστηριότητα ,επί υψηλού κινδύνου ιού και 2.Κολποσκόπηση με η χωρίς βιοψία θα προσδιοριστούν επακριβώς ο βαθμός και η βαρύτητα της HPV λοίμωξης.

Ακολουθώντας εν συνεχεία την σωστή θεραπευτική προσέγγιση του γιατρού της η ασθενής ,

1.θα παρακολουθείται ανά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα με συγκεκριμένες οδηγίες, χωρίς Επεμβατική προσέγγιση με την γνώση ,ότι το ανοσοποιητικό της σύστημα ενδεχομένως να αντιμετωπίσει την HPV ΧΑΜΗΛΌΒΑΘΜΗ(LSIL)αλλοίωση επιτυχώς και να την εξαλείψει η

2.Σε HPV υψηλόβαθμη (HSIL) αλλοίωση θα υποβληθεί στη ενδεδειγμένη για την περίπτωση της Επεμβατική αγωγή η οποία θεραπεύοντας τις αλλοιώσεις που έχει προκαλέσει ο ιός HPV που δυνητικά μπορούν να της προκαλέσουν τον Καρκίνο του Τραχήλου της μήτρας θα της εξασφαλίσει την υγεία της .

Οι Επεμβάσεις αυτές είναι:

1.Αφαίρεση της ιστικής βλάβης με θερμική αγκύλη (LETZ LEEP LOOP)

2.Κωνοειδής εκτομή με LOOP η χειρουργικό νυστέρι.

3. L.A.S.E.R Χειρουργικό για αφαίρεση τμήματος του τραχήλου η Εξάχνωση του (VAP).

Αν η ασθενής ακολουθήσει με σύνεση και συνέπεια (σωστή περιοδικότητα )τον τακτικό της έλεγχο ,είναι απολύτως σίγουρο ,ότι θα έχει αποφύγει την ανάπτυξη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας στο σώμα της .

2.ΠΥΛΏΝΑΣ.

ΤΟ ΕΜΒΌΛΙΟ ΕΝΑΝΤΊΟΝ ΤΟΥ ΚΑΡΚΊΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΉΛΟΥ ΤΗΣ ΜΉΤΡΑΣ

Η πρόληψη της νόσου με την χρήση του εμβολίου που φθάνει στο ποσοστό του 88% επί των εμβολιασμένων ,πρέπει να ξεκινήσει στη ηλικία 12-15 ετών τόσο στα αγόρια ,όσο και στα κορίτσια και ιδανικά προ της έναρξης των σεξουαλικών επαφών.

Σήμερα πλέον προσφέρεται το 9δύναμο εμβόλιο που περιλαμβάνει δύο χαμηλόβαθμα στελέχη ιού τον 6 και 11 που όμως προκαλούν τα γνωστά Κονδυλώματα που είναι συχνότατα στην χώρα μας και 7 υψηλόβαθμα στελέχη τα16,18,31,33,45,52,,58.

Γνωρίζουμε σήμερα ,ότι και τα αγόρια και τα κορίτσια ,όπως προανέφερα , πρέπει οπωσδήποτε να εμβολιάζονται στην νεαρή τους ηλικία για να θωρακίζονται απέναντι στον ιό HPV προκαλεί τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ,του κόλπου του πρωκτού, όσο και του στοματοφάρυγγα. Ιδιαίτερα σους άνδρες παρουσιάζεται ο τελευταίος.

Το εμβόλιο γίνεται σε δύο δόσεις μέχρι τα 15 χρόνια τους (1η δόση και 6 μήνες μετά η δεύτερη) και σε τρείς δόσεις από 16 και άνω ( 1^η δόση , 2μήνες μετά η 2^η και 6 μήνες μετά η 3^η ).

Περιορισμός ηλικίας δεν υπάρχει για τον εμβολιασμό , περιορισμός ηλικιακός υπάρχει για την δωρεάν από το κράτος χορήγησης. Επίσης αν μία γυναίκα έχει ήδη μολυνθεί από κάποιο στέλεχος ,θα βοηθηθεί εξαιρετικά κάνοντας το εμβόλιο του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗ από τα υπόλοιπα HPV ιικά στελέχη .

Η συχνότητα της εμφάνισης της HPV λοίμωξης (επιπολασμός ) διαφέρει από κράτος σε κράτος και από περιοχή σε περιοχή .

Δυστυχώς στην χώρα μας ο αριθμός των λοιμώξεων από τους ιούς HPV είναι εξαιρετικά υψηλός ,λόγω του χαμηλού αριθμού των εμβολιασμένων νέων ,της έλλειψης σεξουαλικής αγωγής και ενημέρωσης ΣΕ ΧΩΡΕΣ όπως πχ Η ΑΥΣΤΡΑΛΊΑ που τα παιδιά ,αγόρια και κορίτσια εμβολιάζονται συστηματικά στην παιδική τους ηλικία ,ο καρκίνος του τραχήλου τείνει να εξαλειφθεί .

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας δυστυχώς δεν δίνει πρώιμη συμπτωματολογία.

Συμπτώματα όπως σταγονοειδής αιμόρροια μετά την επαφή ή ανάμεσα στις περιόδους ή εκτός περιόδου ή στην περίοδο της Κλιμακτηριου ή στην Εμμηνόπαυση ή ακόμη και η εμφάνιση παθολογικών υγρών ή δυσάρεστης οσμής πρέπει να οδηγήσουν την γυναίκα στον γυναικολόγο της ,για τον περαιτέρω έλεγχο και την ενδεδειγμένη θεραπεία.

Ο Διηθητικός καρκίνος του τραχήλου της μήτρας θα συμβεί μόνο σε γυναίκες που δεν παρακολουθούνται γυναικολογικά σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Ο συχνότερος τύπος διηθητικού καρκίνου του τραχήλου της μήτρας είναι κατά 90-95% το επιδερμοειδές πλακώδες καρκίνωμα και μόλις 4-8% το αδενοκαρκίνωμα που όμως είναι πολύ επιθετικό και με βαρύτερη πρόγνωση.

Μετά την Ιστολογική του επιβεβαίωση και την επιβεβλημένη Σταδιοποίηση ,η θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει :

1.Χειρουργική αντιμετώπιση ανάλογα με το στάδιο εξέλιξης της νόσου:

Ριζική Υστερεκτομή .Λαπαροτομικά ,Λαπαροσκοπικά, Ρομποτικά με φρουρό λεμφαδένα και( πιθανόν) πυελικό λεμφαδενικό πλήρη καθαρισμό.

Ριζική τραχηλεκτομή σε αρχόμενο στάδιο διήθησης ΙΒ1 έως 2 εκ και σε νέες άτοκες ασθενείς .

Λαπαροτομικά η Λαπαροσκοπικά Ριζικός πυελικός και ενδεχομένως παρααορτικός Λεμφαδενικός καθαρισμός .

2. Χημειοθεραπεία.

3.Ακτινοβολία .Εξωτερική η Εσωτερική

4.Παρηγορητική –Συμπτωματική θεραπεία –φροντίδα.

Κλείνω το άρθρο μου με τις σκέψεις του συναδέλφου μου που μας αντιπροσωπεύει όλους τους γυναικολόγους :

«ΣΥΜΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΛΗΦΘΕΙ ΚΑΙ ΚΑΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΝΟΣΗΜΑ .ΕΝΑ ΜΕΛΛΟΝ ΧΩΡΙΣ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ.ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΑΣ ΕΧΟΥΜΕ ΤΗΝ ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΝΑ ΤΟ ΠΕΤΥΧΟΥΜΕ.»

(Dr. Nino Berdzuli.Διευθυντής προγραμμάτων Υγείας Χωρών ΠΟΥ/ΕΥΡΩΠΗ)