skip to Main Content
ΒΟΥΛΗ (Copy)

Παναγής Καππατος – Ομιλία στην Ολομέλεια για το Σ/Ν του Υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης (29/7/2021)

Η κτηματογράφηση, ως διαδικασία, αναγκαιότητα αλλά και καινοτομία, έχει ήδη καταστεί κομβική για την ελληνική επικράτεια και η χρησιμότητά της δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Η επιχείρηση τόσο της συλλογής, επεξεργασίας και καταγραφής των πραγμάτων και άλλων εγραπτεών δικαιωμάτων που έχουν τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, όσο και της σύνδεσης των δικαιωμάτων αυτών με συγκεκριμένα ακίνητα αποδείχτηκε το δίχως άλλο ευκαιρία.
Μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία ανάδειξης της νέας κουλτούρας στον τρόπο διαχείρισης του δημοσίου και ιδιωτικού χώρου συντεταγμένα και κυρίως με ασφάλεια. Έχοντας επομένως συσσωρευμένο ένα σημαντικό κεφάλαιο εμπειρίας στη διαχείριση της διαδικασίας αυτής, δεν μπορούμε παρά να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα. Πρόκειται για ένα βήμα το οποίο θα πυροδοτήσει την ταχύτητα διεκπεραίωσης των εκκρεμοτήτων και διαδικασιών του κτηματολογίου αλλά και τον μετασχηματισμό του φορέα προς έναν αποτελεσματικότερο, ταχύτερο και ποιοτικότερο τρόπο λειτουργίας.
Αυτό ακριβώς το ζητούμενο εισάγεται με το σχέδιο νόμου για τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού κτηματολογίου, τις νέες ψηφιακές υπηρεσίες καθώς και την ενίσχυση της ψηφιακής διακυβέρνησης.
Πρόκειται πρακτικά για την επιτάχυνση της κτηματογράφησης, την απλοποίηση και ψηφιοποίηση των διαδικασιών που προσφέρει το ελληνικό κτηματολόγιο στους πολίτες, καθώς επίσης και την αναδιοργάνωση του φορέα ώστε εκείνος να παρέχει καλύτερης ποιότητας υπηρεσίες.
Ακόμη, τόσο η εισαγωγή νέων ηλεκτρονικών υπηρεσιών, όσο και η ενίσχυση της λειτουργίας φορέων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης περιλαμβάνονται ως ρυθμίσεις στο παρόν σχέδιο νόμου. Με δεδομένη την επιτάχυνση των διαδικασιών ως βασική κατεύθυνση του παρόντος κειμένου εντοπίζουμε ως σημαντικό παράγοντα καθυστερήσεων τη διαδικασία εκείνη της κτηματογράφησης που προηγείται της έναρξης λειτουργίας του κτηματολογικού γραφείου. Πρόκειται για μια διαδικασία χρονοβόρα και κοστοβόρα που αγγίζει σε πολλές περιπτώσεις τα τέσσερα έτη. Αυτό φυσικά συμβαίνει γιατί κατόπιν της υποβολής δηλώσεων εγραπτέων δικαιωμάτων από τους πολίτες ακολουθεί μια σειρά νέων διαδικασιών.
Ο έλεγχος νομιμότητάς τους, η ανάρτηση των στοιχείων, η υποβολή αιτήσεων διόρθωσης ή ενστάσεων καθώς και η αναμόρφωση των κτηματολογικών πινάκων και διαγραμμάτων συνθέτουν ένα εκρηκτικό γραφειοκρατικό μείγμα, ένα μείγμα που δεν μας επιτρέπει να αγνοούμε τη σπουδαιότητα των ρυθμίσεων που σήμερα συζητούμε.
 Είναι άλλωστε χαρακτηριστική, συγκλονιστική θα τολμούσα να πω, η διαπίστωση του υφυπουργού κ. Στύλιου πως το 98% των ακινήτων θα μπορούσε να έχει καταχωρηθεί στην κτηματογράφηση και να εγγραφεί στο κτηματολόγιο, αλλά οι εκκρεμότητες του 2% το κρατάει πίσω.
Με το εν λόγω σχέδιο νόμου, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται να επιταχυνθεί κατά τουλάχιστον δύο χρόνια η έναρξη λειτουργίας του κτηματολογίου στις περιοχές όπου ακόμα εκκρεμεί η διαδικασία κτηματογράφησης.
Ειδικότερα, μετά την ανάρτηση οι πολίτες θα υποβάλουν αιτήσεις διόρθωσης των κτηματολογικών στοιχείων. Το γραφείο κτηματογράφησης θα διορθώνει όσα πρόδηλα ή μη σφάλματα μπορεί και θα αναμορφώνει τους κτηματολογικούς πίνακες και διαγράμματα. Στη συνέχεια, για όσες υποθέσεις προκύπτει αμφισβήτηση ως προς την ύπαρξη δικαιωμάτων ιδιωτών, θα συντάσσεται έκθεση και εκείνες θα διαβιβάζονται στις επιτροπές επίλυσης υποθέσεων κτηματογράφησης.
Με το νέο πλαίσιο διασφαλίζονται πλήρως όλα τα δικαιώματα όσων θεωρούν ότι θίγονται με βάση τα στοιχεία της ανάρτησης, χωρίς αυτό να μεταφράζεται σε σημαντική καθυστέρηση για τους υπολοίπους ιδιοκτήτες.
Τέλος, αμέσως μετά τη διόρθωση όλων εκείνων των σφαλμάτων ξεκινά η λειτουργία του κτηματολογίου στην περιοχή. Τότε είναι που αφενός η διαπιστωτική πράξη περαίωσης της κτηματογράφησης για την περιοχή θα εκδίδεται και αφετέρου θα διενεργούνται οι πρώτες εγγραφές στα κτηματολογικά βιβλία.
Και αν θέλαμε να κωδικοποίησουμε συμπεριληπτικά τις προβλέψεις του παρόντος σχεδίου νόμου δεν έχουμε παρά να αναδείξουμε τα σημεία εκείνα που ευνοούν την οργάνωση μιας νέας κινηματογραφικής διαδικασίας:
 Πρώτον, λοιπόν, εκείνο που κάνουμε είναι να παρατείνουμε τη διαδικασία μέχρι 31-12-2022 ώστε όλοι οι πολίτες να ελέγξουν και να διορθώσουν τις ανακριβείς πρώτες εγγραφές των ακινήτων. Η διάταξη αφορά τα ακίνητα περιοχών που κηρύχθηκαν σε κτηματογράφηση πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 3489/2006, καθώς και περιοχών στις οποίες οι πρώτες εγγραφές καταχωρήθηκαν από την 1-1-2013 μέχρι την 31-12-2013.
Δίνουμε ακολούθως προθεσμία διόρθωσης των αρχικών κτηματολογικών εγγραφών για τις περιοχές των παλαιών προγραμμάτων κτηματογράφησης όπου δεν είχε εκδοθεί η διαπιστωτική πράξη περαίωσης της κτηματογράφησης, πράγμα που σημαίνει πως δεν υπήρχε απόφαση έναρξης ισχύος του κτηματολογίου σε αυτές.
Την ίδια στιγμή ακόμη μία παρέμβασή μας με το νομοσχέδιο το οποίο ψηφίζουμε σήμερα αφορά στις πρόσθετες δυνατότητες στους πολίτες να διευθετήσουν τις υποθέσεις τους προτού προσφύγουν στη δικαιοσύνη. Αξιοποιούμε τον θεσμό της διαμεσολάβησης μετά και από πρόταση της ολομέλειας των δικηγορικών συλλόγων για να μπορούν οι πολίτες να διεκπεραιώνουν ευκολότερα τις υποθέσεις τους. Υιοθετούμε, παράλληλα, σε ειδικές περιπτώσεις αγωγών την υποχρεωτική αρχική συνέδρια διαμεσολάβησης ενώπιον κτηματολογικού διαμεσολαβητή, ο οποίος και επιλέγεται από μητρώο που θα δημιουργηθεί.
Στο ίδιο πνεύμα εισάγεται ως θεσμός του διαπιστευμένου μηχανικού, καθώς και του κτηματολογικού εφέτη στη λογική της αποφυγής των πολιτών να προσφεύγουν στα δικαστήρια για μη σοβαρό λόγο.
Ακόμη, παρέχεται η δυνατότητα στο κτηματολόγιο να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις με το ΤΕΕ και με την ολομέλεια των δικηγορικών συλλόγων.
Τέλος, με τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Μεταβίβασης Ακινήτου καθίσταται εφικτό να συλλέγονται στο γραφείο του συμβολαιογράφου όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά μέσω της διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων από διαφορετικά μητρώα του Δημοσίου.
Κλείνω τη σκέψη μου με μια αναφορά που διατρέχει θα έλεγα οριζόντια το σχέδιο νόμου και σχετίζεται με το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, ένα δικαίωμα κατοχυρωμένο στην ελληνική και ευρωπαϊκή έννομη τάξη, καθώς και καταγεγραμμένο στο πνεύμα και τη δόμηση της δυτικής φιλελεύθερης δημοκρατίας. Κάθε πρόσωπο δικαιούται να είναι κύριος των νομίμως κτηθέντων αγαθών του, να τα χρησιμοποιεί, να τα διαθέτει και να τα κληροδοτήσει. Την ίδια στιγμή ουδείς μπορεί να στερείται την ιδιοκτησία του παρά μόνον για λόγους δημόσιας ωφέλειας.
Η περίπτωση της κτηματογράφησης αφορά ευθέως στην προστασία και την εμπέδωση του δικαιώματος στην ιδιοκτησία. Αφορά, όμως, και στην υποχρέωση του κράτους να μην ταλαιπωρεί τους πολίτες του που φέρουν την ιδιότητα του ιδιοκτήτη.
Το παρόν σχέδιο νόμου δεν κάνει τίποτα περισσότερο παρά να απαντά στους παραπάνω προβληματισμούς. Δίνει λύσεις σε μια διαδικασία που καθυστερεί αδικαιολόγητα και παρέχει την προοπτική το κτηματολόγιο να προχωρήσει στο σύνολό του προς όφελος των Ελλήνων πολιτών.
Διονύσιος Βούτος
Δημοσιογράφος
35 χρόνια στην δημοσιογραφία. Δημοσιογράφος ΕΡΤ
Back To Top